|
ÖZET: Başvuran, Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yüksek Lisans programında öğrenim gören bir gazi çocuğu olarak, ödediği 11.880 TL öğrenim ücretinin iadesini talep etmiştir. Ancak, ilgili Burs Komisyonu, başvuranın aktif öğrenci olarak kaydını sürdürdüğünü ve daha önceki dönemlerde %40 muafiyet ve %10 peşin ödeme indiriminden faydalandığını belirterek, talebini reddetmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Dair Karar’ın 1. maddesinin dördüncü fıkrası, şeref aylığı alan gazi ve şehit çocuklarının öğrenim ücretlerinden muaf tutulmasını öngörse de, bu düzenlemenin yalnızca merkezi yerleştirme esaslarına göre yerleştirilen öğrencileri kapsadığı, Altınbaş Üniversitesi’nin ise merkezi yerleştirme esaslarına göre öğrenci kabul etmediği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş, başvuranın vakıf yükseköğretim kurumunda ödediği ücretin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. |
alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Bakanlar Kurulu Kararının
“Merkezi yerleştirme esaslarına göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrencilerin öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri” başlıklı 1. maddesinin 4. fıkrasında yer alan; “24/02/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş bulunanlara Vatani Hizmet
Tertibinden Şeref aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz” hükmü göz önünde bulundurularak başvuranın genel olarak ödemiş olduğu 11.880 TL öğrenim ücretinin iadesi talebine ilişkin olarak; İlgili madde Bakanlar Kurulu kararında da açık ve net bir şekilde ifade edildiği üzere ‘merkezi yerleştirme esaslarına göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen’ öğrencilere yönelik olarak düzenleme getirmektedir. Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü programlarına öğrenci kabul ve kayıtları merkezi yerleştirme esasına göre yapılmamaktadır. İlgili burs uygulaması merkezi yerleştirme ile öğrenci kabul eden önlisans ve lisans programları için geçerlidir. Sosyal Bilimler Enstitüsü 3 Aralık 2018 tarihinde Resmi Gazete’de de yayınlanmış olan “Altınbaş Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin ikinci bölümünde yer alan madde 5, fıkra 1, 2, 3 ve 4’e göre başvuru ve kabul koşullarını uygulamaktadır.
Üniversitemiz Burs Yönergesinin “Lisansüstü Giriş Bursları” başlıklı 12. maddesinin 1.
fıkrasında yer alan; “İlgili enstitü yönetim kurulunun önerisi ve Yönetim Kurulunun kararıyla uygun görülen lisansüstü programlara burslu kontenjan tahsisi yapılabilir” hükmü uyarınca
Üniversitemizce tahsis edilen burs-indirim türlerine ilişkin olarak; Üniversitemizde lisansüstü programlara uygulanacak burs ve indirimler, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kuruluna ek olarak Lisansüstü Tanıtım Koordinatörlüğü tarafından belirlenip Rektörlük ve Mütevelli Heyeti olur ve onayı ile uygulanmaktadır. Başvuran öğrencinin ilgili lisansüstü programa kayıt yaptırdığı dönemde uygulanmakta olan burslar şunlardır. İşletme ve Uluslararası İlişkiler doktora programlarına birer tam burslu öğrenci kontenjanı, Altınbaş üniversitesi mezunlarına indirim, Altınbaş Holding iştiraki mensuplarına indirim, erken kayıt indirimi, kamu kurumu çalışanlarına indirim, baro mensuplarına indirim, çeşitli özel anlaşmalı kurum ve kuruluşlara değişen oranlarda indirim Bunlara ek olarak Mütevelli Heyeti Kararı uyarınca muaf olunan dersler üzerinden de indirim uygulanmak üzere Mali İşler ve Bütçe Daire Başkanlığı’na yönlendirilmektedir. İlgili karar uyarınca Enstitülerde yüksek lisans programlarına başvuran ve daha önce benzer lisansüstü programlardan aldıkları dersleri saydırmak suretiyle ilgili derslerden muaf olan öğrencilere muaf olunan her bir ders karşılığı toplam eğitim ücretinden
%10 düşürülmektedir. Başvuranın 11.880 TL olan öğrenim ücreti önceki kurumunda almış olduğu ve muaf sayılabileceği derslerin ilgili anabilim dalı başkanlığınca belirlenmesi ve Mali
İşler ve Bütçe Daire Başkanlığı’na bildirilmesiyle buna göre indirim uygulanarak hesaplanmıştır.
2.3) Başvuranın 11.880 TL öğrenim ücretinin iadesi talebine ilişkin, 23/10/2019 tarih ve
2019/17 sayılı burs Komisyon toplantısında alınan kararımıza ilişkin; Öğrenci, halihazırda öğrenci sistemimizde AKTİF olarak görünmektedir. Yani kaydını sildirmediği ve eğitimine devam eden öğrenci olarak görünmektedir. (Ön kayıt tarihi 10/10/2019 olarak, mali onay tarihi ise 25/10/2019 olarak görünmektedir.) Öğrenciye Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün 14/10/2019 tarih 2019/36 sayılı kararı gereği, 4 dersten muaf olması sebebiyle % 40 indirim uygulanmıştır.
Öğrenci % 40 muafiyet indirimi + %10 peşin ödeme indiriminden faydalanarak ödemesini gerçekleştirmiş, sonrasında kesin kaydını tamamlamıştır. 23/10/2019 tarih ve 2019/17 sayılı
Burs Komisyonu toplantısında; Üniversitemiz Burs Yönergesi’nde öğrencinin talebine karşı gelen bir burs-indirim türü olmadığından talebi uygun bulunmamıştır. Üniversitemiz Mütevelli
Heyet Kararı gereği (2016/09 – Md.7) lisansüstü programa kayıt olan öğrenciler kayıt olduktan
15 gün içerisinde kaydını sildirirse, ödemiş oldukları ücretin % 75’i iade edilir. Öğrencinin
bugün ilişik kesmesi durumunda ilgili karar gereği herhangi bir iadesi yapılamamaktadır.”
Şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.2) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “… Kanunda gösterilen
usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir… Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun “Yükseköğretimin
paralı oluşu” başlıklı 38 inci maddesinde; “Yüksek öğretim paralıdır. Başarılı olan fakat maddi imkânları elverişli olmayan öğrencilerin kayıt ücreti, imtihan harcı gibi her türlü öğrenim giderleri burs, kredi yatılılık ve benzeri yollarla sağlanır. Öğrenim harç ve ücretlerinin tutarları ve bunların ödenme tarzları ile burs ve kredilerin tutarları ve bunların veriliş esasları, Maliye
Bakanlığı ile birlikle hazırlanacak yönetmelikle tespit edilir. (Bu fıkradaki öğrenim harç ve ücretlerine ilişkin düzenlemenin yönetmelikle yapılmasını öngören kural Anayasa
Mahkemesinin 26/3/1974 tarih ve E.1973/32, K. 1974/11 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.) Bazı alanlar için mecburi hizmet karşılığı öğrenci yetiştirilmesi hakkındaki hükümler saklıdır.
6) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
6.1) “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri”
başlıklı 46 ncı maddesinde; “(Değişik: 13/2/2011-6111/172 md.) a. Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. c.
(…) bir ders için kredi başına ödenecek katkı payı veya öğrenim ücreti tutarları, her bir dersin kredisinin ilgili dönemde alınması gereken toplam ders kredisine oranlanması sonucu bulunacak katsayının ilgili dönem için belirlenen öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti ile çarpılarak, ilgili yükseköğretim kurumunca dönem başlarında hesaplanır.”
6.2) Ek 9 uncu maddesinde; “(Ek: 17/8/1983 – 2880/32 md.) Vakıf yükseköğretim
kurumlarının eğitim – öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu
Kanun hükümlerine tabidir. Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir.”
7) 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim
Kurumları Yönetmeliği’nin;
7.1) “Mütevelli heyet” başlıklı 20 nci maddesinde; “Vakıf yükseköğretim kurumunun en
yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder… Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder…”
7.2) “Kazanç amacı gütmeme ve kaynak aktarımı” başlıklı 28 inci maddesinde;
“(Başlığıyla birlikte değişik:RG-19/11/2015-29537) Vakıflar kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramazlar. Kurmuş oldukları yükseköğretim kurumundan herhangi bir surette gelir, kazanç ve hak elde edemezler. Vakıf yükseköğretim kurumunun her çeşit gelirleri yükseköğretim kurumunda kalır ve geçici ya da dolaylı olarak dahi hiç bir surette vakıf mamelekine veya üçüncü şahıslara intikal ettirilemez…”
8) 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 30/06/2019 tarihinden
geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak
Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın;
8.1) “Merkezi yerleştirme esaslarına göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen
öğrencilerin öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1)
2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında yükseköğretim kurumlarının cari hizmet maliyetlerine birinci öğretim ve açık öğretimde Devlet ve öğrenci tarafından yapılacak katkı payı tutarları ekli (I) sayılı cetvelde, ikinci öğretim ve uzaktan öğretim öğrencilerinin öğrenim ücreti tutarları ekli (II) sayılı cetvelde gösterilmiştir. (2) Bir eğitim-öğretim yılında iki dönem öğretim yapan yükseköğretim kurumlarında, her bir dönem için alınacak öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri, ekli cetvellerde belirlenen tutarların yarısıdır. (3) 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında öğrenimine devam eden veya yeni kayıt yaptıracak birinci öğretim ve açık öğretim öğrencilerinden, 3 üncü ve 10 uncu maddelerdeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, öğrenci katkı payı alınmaz. Bu öğrencilerden alınması gereken öğrenci katkı payı tutarları Devlet tarafından karşılanır. Bu fıkra kapsamında 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında Devlet tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı tutarları % 20 artırımlı olarak ödenir. (4) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi ile 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 23/4/1981 tarihli ve 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevlerini ifa ederken hayatlarını kaybedenlerin eş ve çocuklarından; 3713 sayılı Kanun ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki maluller ile eş ve çocuklarından; 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani
Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz. Bu madde kapsamına girmekle birlikte, 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılına ilişkin kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında ilgili belgeleri ibraz edemeyen öğrencilere, söz konusu belgeleri ibraz ettiği tarihte bu eğitimöğretim yılına ait ödemiş oldukları öğrenci katkı payı/öğrenim ücretleri ret ve iadeler kaleminden iade edilir.”
8.2) “Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler önlisans ve lisans öğrencilerinin yararlandığı haklardan ve sunulan hizmetlerden aynı şekilde yararlanır.”
8.3) “Karar kapsamına girmeyen öğrenciler” başlıklı 19 uncu maddesinde; “(1) Bu karar,
22/07/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnameyle kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı iken, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esaslara göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrenciler hakkında uygulanmaz.”
9) Altınbaş Üniversitesi Burs Yönergesi’nin “Lisansüstü Giriş Bursları” başlıklı 12 nci
maddesinin birinci fıkrasında; “İlgili enstitü yönetim kurulunun önerisi ve Yönetim
Kurulunun kararıyla uygun görülen lisansüstü programlara burslu kontenjan tahsisi yapılabilir. ”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza yapılan başvuruda, Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme
Tezli Yüksek Lisans programı öğrencisi olan başvuranın, öğrenim ücreti olarak yatırdığı 11.880
TL’nin, Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak
Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan, “… 24/02/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş
Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile, eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz…” hükmüne istinaden iade edilmesi talebinin 23/10/2019 tarihli ve toplantı sayılı Burs Komisyonu kararıyla reddedilmesi işleminin iptali ile söz konusu ücretin iade edilmesi yönünde tavsiye kararı verilmesi talep edildiği anlaşılmıştır.
12) Somut olaya bakıldığında; başvuranın 10/10/2019 tarihinde önkayıt, 25/10/2019 tarihinde
mali onay alarak Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Tezli Yüksek Lisans
Programı öğrencisi olduğu, öncesinde 05-09/10/2019 tarihleri arasında Lisansüstü Tanıtım
Koordinatörlüğünden bir yetkili ile e-posta yazışmaları yaparak program hakkında bilgi aldığı ve bursluluk durumunu sorduğu, cevaben program ücreti olan 22.000 TL üzerinden 4 ders muafiyeti ile % 40 burs alarak 13.200 TL program ücreti ile kayıt olabileceği bilgisinin verildiği, 10/10/2019 tarihinde önkayıt ile birlikte başvuranın gazi çocuğu olması nedeniyle öğrenim ücretinden muaf tutulması talepli dilekçesini Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi
Başkanlığına verdiği, Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının 30/10/2019 tarihli yazısıyla
“Talebiniz, 23/10/2019 tarihli 2019/17 sayılı Burs Komisyon toplantısında değerlendirilmiş ve
Altınbaş Üniversitesi Burs Yönergesinde talebine karşılık gelen bir burs-indirim türü olmadığından katkı payı iade talebiniz uygun bulunmamıştır.” şeklinde cevap aldığı ve tarihinde Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
13) Yapılan incelemede; başvuruya konu uyuşmazlığın, gazi çocuğu olup bir vakıf
yükseköğretim kurumu olan Altınbaş Üniversitesindeki lisansüstü program için ücret ödemek durumunda olan başvuranın, Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci
Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar’ın 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan, “… 24/02/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal
Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında
Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile, eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz… ” hükmünden yararlanıp yararlanamayacağında düğümlendiği anlaşılmış olup;
13.1) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda,
yükseköğretim kurumlarında öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetlerinin, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulu’nca hesaplanacağının, öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınacağının, devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerinin, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirleneceğinin, birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için
Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmının, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların ve ayrıca öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacakların Cumhurbaşkanı kararıyla belirleneceğinin hüküm altına alındığı; ancak vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususların bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmekle birlikte öğrencilerden alınacak ücretlerin mütevelli heyet tarafından tespit edileceğinin açıkça belirlendiği ve aynı şekilde
Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde de vakıf yükseköğretim kurumları öğrencilerinin ödeyecekleri program ücretlerinin mütevelli heyet tarafından belirleneceğinin düzenlendiği görülmüştür.
13.2) Bu çerçevede, 8 nolu parafta yer verilen Karar’a bakıldığında, kararın merkezi yerleştirme
esaslarına göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrencilerin öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri ile ilgili olduğunun genel olarak ifade edildiği, sonrasında ise hangi öğretim türlerinin kastedildiğinin tek tek belirtildiği, buna göre birinci öğretim ve açık öğretimde katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti tutarları ve devlet katkısının ekli cetvellerde ayrı ayrı belirlendiği, lisansüstü öğrencilerin de önlisans ve lisans öğrencilerinin yararlandığı haklardan ve sunulan hizmetlerden aynı şekilde yararlanacaklarının ayrıca düzenlendiği, idarenin de açıkladığı üzere her ne kadar başvuran kendisini ikinci öğretim öğrencisi olarak ifade etse de bu ifadelendirmenin yerinde olmadığı, zira söz konusu Altınbaş
Üniversitesi’nde ikinci öğretim programı olmadığı; diğer yandan vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrencilerin ödeyecekleri program ücretlerinin mütevelli heyet tarafından belirlenmesi karşısında başvuranın muafiyeti için dayanak gösterdiği bu kararın başvuran gibi vakıf yükseköğretim kurumları öğrencilerini kapsamadığı, hatta söz konusu kararın 19 uncu maddesinde bu kararın 22/07/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameyle kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı iken, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esaslara göre yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrenciler hakkında dahi uygulanmayacağının belirlendiği anlaşılmıştır.
13.3) Diğer yandan başvuranın da ek olarak sunduğu belgelerde görüldüğü üzere vakıf
yükseköğretim kurumları tarafından şehit veya gazi çocuklarına burslu kontenjan ayrılarak duyurulabileceği, Altınbaş Üniversitesi’nin Burs Yönergesi’nde de aynı şekilde, ilgili enstitü yönetim kurulunun önerisi ve Yönetim Kurulunun kararıyla uygun görülen lisansüstü programlara burslu kontenjan tahsisi yapılabileceğinin düzenlendiği, ancak başvuranın, Altınbaş Üniversitesi’nin bu yönde bir duyurusu üzerine söz konusu lisansüstü programa başvuru yapmadığı, program ile birlikte burs olanakları hakkında bilgi istemesi üzerine kendisine bilgi verildiği, üstelik başvuranın iddia ettiği üzere yanıltıcı bilgilendirme yapılmadığı, net bir şekilde program ücretinin ifade edildiği tespit edilmiştir.
13.4) Başvuranın Kurumumuza emsal olarak sunduğu İstanbul 7. İdare Mahkemesi’nin
30/03/2018 tarihli ve / E. ve 2 / K. sayılı kararında, başvuranın İstanbul
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü II. Öğretim İşletme Bölümünde Tezsiz Yüksek lisans öğrencisi olarak ödediği katkı payı/öğrenim ücretinin iadesi talebinin reddine ilişkin 24/11/2016 tarihli idari işlemin, başvuranın gazi çocuğu olması nedeniyle iptaline karar verildiği görülmekle birlikte söz konusu davada, başvuranın bir devlet üniversitesi olan İstanbul
Üniversitesi’nde ödediği öğrenim ücretinin iadesinin konu edildiği, Kurumumuza yapılan mevcut başvuruda ise başvuranın gazi çocuğu olması nedeniyle bir vakıf yükseköğretim kurumu olan Altınbaş Üniversitesi’nde ödediği program ücretinin iadesinin konu edildiği anlaşıldığından söz konusu kararın emsal teşkil etmeyeceği değerlendirilmiştir.
14) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; gazi çocuğu olan ve Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü İşletme Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan başvuranın ödediği program ücretinin iade edilmesi talebiyle ilgili olarak Altınbaş Üniversitesi’nin bir vakıf yükseköğretim kurumu olması ve bu kurumlardaki öğrencilerden alınacak program ücretlerinin mütevelli heyet tarafından belirlenmesi karşısında başvuran gibi gazi çocuğu olanların ödeyecekleri öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacakların belirlendiği Yükseköğretim
Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve
Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar’ın vakıf yükseköğretim kurumları öğrencilerini kapsamadığı, böylelikle başvuranın talebine dayanak teşkil etmeyeceği değerlendirilmiş olup
Altınbaş Üniversitesi’nin takdirinde olan burs/indirim sağlama hususu ile ilgili olarak da Burs
Yönergesi’nde bu talebe karşılık gelen bir burs olmaması nedeniyle Burs Komisyonu’nun 23/10/2019 tarihli ve / toplantı sayılı kararıyla başvuranın iade talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak Üniversite tarafından başvurana verilen cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, Üniversite’nin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile ALTINBAŞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi