|
ÖZET: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca, il genel meclisi tarafından alınan kararların valiye iletilmesi ve valinin hukuka aykırı gördüğü kararları geri iade etme süreci belirlenmiştir. Vali, meclis kararlarını yedi gün içinde gerekçeleriyle birlikte yeniden görüşülmek üzere iade edebilir. İade edilmeyen kararlar ise yürürlüğe girmez. Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2007 tarihli kararı, bu süreçteki hukuki durumu netleştirmiştir.
Vali tarafından hukuka aykırı olarak değerlendirilen ve geri gönderilen kararların, il genel meclisi tarafından aynen kabul edilmesi durumunda hukuken geçerliliği bulunmamaktadır. Ayrıca, farklı bir karar alınsa bile, vali tarafından hukuka aykırı görüldüğü takdirde bu kararlar da yürürlüğe girmeyecektir. Bu durum, il genel meclisinin kararlarının kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi açısından önemli bir hukuki çerçeve sunmaktadır. Sonuç olarak, il genel meclisi üyeleri, valinin iade kararına karşı idari yargıda dava açma hakkına sahiptir. Bu süreç, yerel yönetimlerin karar alma mekanizmalarının etkinliğini ve hukukun üstünlüğünü sağlamada kritik bir rol oynamaktadır. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/21885-40403 28 / 07 /2010 Konu : 5302 sayılı Kanunun 15 inci
maddesi
MANİSA VALİLİĞİNE
İlgi : 09/07/2010 tarihli ve 6260 sayılı yazınız.
İliniz Özel İdaresi İl Genel Meclisinin Manisa merkez ve ilçelere bağlı ilköğretim okullarında yapılması gereken acil onarımlar için 250.000,00 TL ödenek ayrılmasına iliŞkin 10/06/2010 tarih ve 142 sayılı kararı ile Halk Eğitimi Merkezleri İl Sergisi giderleri için 3.000,00 TL ödenek tahsis edilmesine iliŞkin 10/06/2010 tarih ve 137 sayılı kararının hukuka aykırı görülerek 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 15 inci maddesi gereğince gerekçeli olarak İl Genel Meclisine iade edildiği, fakat iade edilen kararların il genel meclisince komisyonlarda incelendikten sonra ısrar edilip onaylanmak üzere valiliğe gönderileceğinin beklendiğini ve mevcut hukuki duruma iliŞkin Bakanlığımız görüŞü sorulan ilgi yazınız incelenmiŞtir.
5302 sayılı Kanunun Meclis kararlarının kesinleŞmesi baŞlıklı15 inci maddesinde “İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beŞ gün içinde valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüŞülmek üzere il genel meclisine iade edebilir. Valiye gönderilmeyen meclis kararları yürürlüğe girmez. Yeniden görüŞülmesi istenilmeyen kararlar kesinleŞir. KesinleŞen il genel meclisi karar özetleri toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeŞitli yollarla halka duyurulur.” hükmü ve Anayasa Mahkemesinin 29/12/2007 tarih ve 26741 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 18/01/2007 tarih ve E:2005/32 K:2007/3 sayılı ve kararında “Açıklanan nedenlerle, 15. maddenin ikinci fıkrasının … ile yeniden görüŞülmesi istenip de il genel meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar… ibaresi ile üçüncü fıkrasının Vali, meclisin ısrarı ile kesinleŞen kararlar aleyhine idari yargıya baŞvurabilir. ibaresi, Anayasa’nın 123 ve 127. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir. … İptal hükümlerinin, kararın resmi gazetede yayımlanmasından baŞlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine, oybirliğiyle” hükmü yer almıŞtır.
Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı 29/12/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiŞ bulunmaktadır. Vali tarafından hukuka aykırı görülüp yeniden görüŞülmek üzere il genel meclisine gönderilen kararlar, hususunda il genel meclisince aynen kabul edilerek kararda ısrar etmek hukuken mümkün olmadığı gibi; aynı konuyla ilgili farklı bir karar alınmıŞ olsa bile vali tarafından hukuka aykırı görülerek gerekçeleri belirtilmek suretiyle meclise iade edilmesi durumunda bu kararların da hukuken yürürlüğe girme imkanı bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Yavuz Selim KÖşGER
Bakan a.
Genel Müdür
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.01.00/5523-40095 Konu : 5302 sayılı Kanunun 15 nci
maddesi.
19 / 02 / 2010
YALOVA VALİLİĞİNE
İlgi : 11/02/2010 tarihli ve 636 sayılı yazınız.
İlgi yazınızda, 29/12/2007 tarihli ve 26741 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 18/01/2007 tarihli kararıyla 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun Meclis Kararlarının kesinleŞmesi baŞlıklı 15 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….yeniden görüŞülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüŞülmesi istenilip de il genel meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleŞir….” hükmünün iptal edildiği, bu nedenle meclis kararlarlının vali tarafından yeniden görüŞülmesi için iade edilmesi halinde il genel meclisinin nasıl bir iŞlem yapabileceği konusunda Bakanlığımız görüŞü sorulmaktadır.
5302 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde, “İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beŞ gün içinde valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüŞülmek üzere il genel meclisine iade edebilir. Valiye gönderilmeyen meclis kararları yürürlüğe giremez. Yeniden görüŞülmesi istenilmeyen kararlar kesinleŞir.” hükmü bulunmaktadır.
Bu çerçevede; vali tarafından yedi gün içinde yeniden görüŞülmesi istenilmeyen kararlar kesinleŞir ve yürürlüğe girer. Vali meclis kararlarını hukuka aykırı görüyorsa her defasında yeniden görüŞülmek üzere meclise iade edebilecek ve valinin hukuka uygun bulmadığı kararlar yürürlüğe giremeyecektir. Bu takdirde il genel meclisi baŞkanı ve meclis üyeleri ile hakkı ihlal edilenlerin valinin geri gönderme kararına karŞı idari yargıda dava açabilecekleri değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.
Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.
Genel Müdür