|
ÖZET: Başvuran, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu çerçevesinde vazife malulü aylığının 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine göre ödenmesini talep etmiştir. Başvurusunda, mevcut aylığının 3. derecenin 3. kademesi üzerinden hesaplandığını ve ilgili mevzuat gereği rütbesinin yükseltilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvuranın aylığının 2025 Eylül ayından itibaren 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine göre belirleneceğini ifade etmiştir. Başvuran, ayrıca eksik yatırılan maaşlarının hesaplanarak kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın 8. derecenin 1. kademesine ulaştığı tarihi dikkate alarak, 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine geçiş için gereken bekleme süresinin 16 yıl olduğunu ve başvuranın bu süreyi henüz doldurmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, başvuranın vazife malulü aylığı 4. sınıf emniyet müdürü rütbesi üzerinden ödenmeye devam edecektir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığına karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve kararın SGK’ya tebliği yapılmıştır. Başvuran, bu karara itiraz edebilmekte ve yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7305-S.24.11430
BAŞVURU NO : 2024/1641
KARAR TARİHİ : 11.07.2024
RET KARARI TCKN:
Adres:
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malulü olan başvuranın, vazife malulü aylığının 3. sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli olduğunu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanuna göre vazife malulü olarak hali hazırda 3. derecenin 3. Kademesi, 2200 ek gösterge üzerinden aylık aldığını,
5434 sayılı Kanunun Ek 77 nci maddesinde “d) Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, emniyet hizmetleri
sınıfında bulunan personelin azami rütbe tavanı; Polis Akademisi ve dört yıllık yüksek okul mezunu rütbeli personel için il emniyet müdürü, diğer personel için öğrenim durumuna bakılmaksızın üçüncü sınıf emniyet müdürü rütbesidir.” hükmüne yer verildiğini, buna göre Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yükseltilmesi ve 7417 sayılı kanuna göre de 3. derecenin 3. kademesinde ek göstergesinin +3600 olması gerektiğini ifade ederek idareye yaptığı başvuruya verilen cevapta 01/09/2024 yılından itibaren 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine, 2. derecenin 1. kademesine ve ek göstergesinin de
+4200 e yükseltileceğinin ifade edildiğini belirterek ek göstergesinin ilgili mevzuatın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren +3600 olarak düzeltilmesini ve eksik yatırılan maaşlarının hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından gönderilen 18.03.2024 tarihli ve E-E- – – sayılı yazı ve ekinde özetle; /
2.1. 5434 sayılı Kanun’un ek 77’inci maddesinde; ‘Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, emniyet hizmetleri sınıfında bulunan personelin azami rütbe tavanı; Polis Akademisi ve dört yıllık yüksek okul mezunu rütbeli personel için il emniyet müdürü, diğer personel için öğrenim durumuna bakılmaksızın üçüncü sınıf emniyet müdürü rütbesidir.’ denildiği, ayrıca 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 55’inci maddesine göre 4.
Sınıf Emniyet Müdürlüğü rütbesinden 3. Sınıf Emniyet Müdürlüğü rütbesine yükselecek personelin en az bekleme süresi 2 yıl olduğundan, personelin Emsal Aylık tutarının 2025 yılı Eylül ayından itibaren 3. Sınıf
Emniyet Müdürü Rütbesine göre hesaplanacağı, 2.2. Başvurana 15.09.2017 tarihi itibariyle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21.maddesinin (a)
fıkrasına göre emsal aylık bağlanılmasına karar verildiği, en son 01.02.2024 tarihi itibariyle, görevdeki emsalinin almakta olduğu miktar olan 50.427,09.-TL’nin (3.derece, 3.kademe,+3600 ek gösterge, 4.Sınıf
Emniyet Müdürü rütbesi üzerinden hesaplanmıştır.) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bildirildiğinin kayıtların tetkikinden anlaşıldığı, personelin ek göstergesi ve Emsal Rütbesinde herhangi bir eksiklik tespit edilemediği, 2.3. Aylığının 2025 yılı Eylül ayından itibaren 3. Sınıf emniyet müdürü rütbesinden ödeneceği, 3. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 25.03.2024 tarihli ve E- ( – – sayılı yazıda özetle; başvuru konusuna ilişkin EGM’den görüş talep edildiği, alınacak cevap kapsamında bilgi verileceği, 4. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 15.03.2024 tarihli ve E- sayılı yazı ve eklerinde ilgili mevzuat hükümlerine yer verilmek suretiyle özetle; 4.1. 5434 sayılı Kanunun 77 nci maddesi kapsamında yükseltilen aylıklarda, emniyet hizmetleri sınıfında bulunan personelin azami rütbe tavanının, Polis Akademisi ve dört yıllık yüksek okul mezunu rütbeli personel için il emniyet müdürü, diğer personel için başkomiser rütbesi olarak belirlenmiş iken,
12.07.2012 tarihli ve 28351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 04.07.2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanunun
70 nci maddesi ile yapılan değişiklik ile diğer personelin rütbe tavanı, “öğrenim durumuna bakılmaksızın
üçüncü sınıf emniyet müdürü” şeklinde değiştirildiği ve bilahare 02.08.2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 12.07.2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 92 nci maddesi ile eklenen fıkra hükmü ile de ek 77 nci madde kapsamında yapılacak olan intibak işlemlerinde 1 Eylül tarihinin esas alınacağının,
1 Eylül tarihi esas alınarak yapılacak olan intibak işlemlerinde, görevde iken yapılan son terfi işleminin
üzerinden bir tam yıl geçmemiş olanlar hakkında izleyen yılın 1 Eylül tarihi itibarıyla intibak işleminin yapılacağının düzenlendiği, 4.2. 3201 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca komiser yardımcısı rütbesinden üçüncü sınıf emniyet müdürü rütbesine 18 yılda ulaşılacağı düzenlenmişken anılan maddede 27.03.2015 tarihli ve 6638 sayılı
Kanunun 22 nci maddesi ile yapılan değişiklikle Komiser Yardımcısı rütbesinden Üçüncü Sınıf Emniyet
Müdürü rütbesine 16 yılda ulaşılacağının düzenlendiği, 4.3. Buna göre, 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesi kapsamında bulunan Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin aylıklarının her yıla bir kademe ve her üç yıla bir derece verilmek suretiyle 1 Eylül tarihinde yükseltildiği, bu şekilde aylıkları yükseltilen rütbeli personel hariç personelin azami rütbe tavanının belirlenmesinde, 8 nci derecenin 1 inci kademesine ulaştıklarında Komiser Yardımcısı (Komiser
Yardımcısı bu derece ve kademeden göreve başlamaktadır.) rütbesinin, dört yıl sonra Komiser rütbesinin, /
dört yıl sonra Başkomiser rütbesinin, üç yıl sonra Emniyet Amiri rütbesinin, üç yıl sonra Dördüncü Sınıf
Emniyet Müdürü rütbesinin ve iki yıl sonra Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinin esas alındığı, 4.4. Öte yandan 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde Kanun kapsamına giren olaylar nedeniyle malul olanlara bağlanacak vazife malullüğü aylığı toplam tutarının, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan az olamayacağının ve bu yükseltme işlemi nedeniyle fazla olarak yapılan ödemelerin, faturası karşılığında Hazineden tahsil edileceğinin düzenlendiği, 4.5. Yukarıya alınan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; başvuranın İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken 10.12.2016 tarihinde BTÖ mensuplarınca gerçekleştirilen bombalı saldırı sonucu yaralandığı, hakkında Ümraniye
Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 09/05/2017 tarih ve sayılı raporunun Kurum
Sağlık Kurulunca 13.07.2017 tarihinde incelenerek malul olduğuna karar verildiği anlaşıldığından 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasına göre vazife malullüğünün kabul edilerek ayrıca hakkında 3713 sayılı Kanun hükümlerinin de uygulanmasına karar verildiği, başvuranın 08.06.2009 tarihinde 8 inci derecenin 1 inci kademesinden Polis memuru olarak çalışmaya başladığı ve en son terfisini
5 inci derecenin 3 üncü kademesine gelmek suretiyle 08.12.2016 tarihinde almasından sonra 27.07.2017
tarihinde 5 inci derecenin 3 üncü kademesinde iken 5510 sayılı Kanununun geçici 14 üncü maddesi gereğince görevinden ayrılmaksızın emekliye sevk edildiği ve vazife malullüğü aylığının, 15.09.2017 tarihten geçerli olmak üzere 3713 sayılı Kanun kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünce hesap edilen
“görevdeki emsalinin görev aylığı esas alınarak” bağlandığı, 4.6. Buna göre, başvuranın 8 inci derecenin 1 inci kademesine 08.06.2009 tarihinde ulaştığı dikkate alındığında Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü rütbe tavanına bu tarihten 16 yıl sonra 01.09.2025 tarihinde ulaşacağı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ”, 6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 55 inci maddesi; “Polis amirleri, rütbe sırası ile
Komiser Yardımcısı, Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü, Üçüncü Sınıf
Emniyet Müdürü, İkinci Sınıf Emniyet Müdürü, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü Emniyet
Müdürüdür.
Polis amirlerinin, rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri rütbe sırası ile aşağıda gösterilmiştir.
RÜTBELER MESLEK DERECELERİ EN AZ BEKLEME SÜRELERİ
/
Komiser Yardımcısı 9 4
Komiser 8 4
Başkomiser 7 3
Emniyet Amiri 6 3
Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü 5 2
Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü 4 2
İkinci Sınıf Emniyet Müdürü 3 2
Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 2 2
Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 1 Yaş Haddi
Sınıf Üstü Emniyet Müdürü Derece Üstü Yaş Haddi 8. 3713 sayılı terörle Mücadele Kanununun “Yardım” başlıklı 21 inci maddesi; “kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir.
…”, 9. 5434 sayılı Türkiye Cumhıriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 77 nci maddesi; “Bu Kanunun
56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesine ve 2330
sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık bağlananların bu aylıkları, aşağıdaki esaslar dahilinde yükseltilir.
a) Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaşlar, sözleşmeli subaylar, sözleşmeli astsubaylar, sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilâtı personeli ve Millî İstihbarat Teşkilâtı personeli dahilsivil iştirakçilerin dul ve yetimleri ile malul olanlara bunların ölümleri halinde de dul ve yetimlerine bağlanan aylıklar, kendisinden aylık bağlananlar ile malullerin emsalleri esas alınarak, her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabi tutulur.
b) Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, azami rütbe tavanı subaylarda (öğrenim durumuna bakılmaksızın astsubaydan subay olanlar dahil) kıdemli albaydır. Kıdemli albaylar ile general ve amirallere bir üst rütbenin aylığı bağlanır. Astsubaylar ve uzman jandarmalarda yükselinebilecek azami derece ve kademe, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda kendilerine ilişkin aylık gösterge tablosunda belirlenmiş olan en yüksek derece ve kademedir. Uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin aylık yönünden yükseltilmeleri ise 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunun 16 ncı maddesinde belirtilen esaslara göre yapılır.
c) Sivil iştirakçilere uygulanacak azami derece ve kademe, öğrenim durumları ve hizmet sınıfları itibarıyla 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre yükselebilecekleri derece ve kademe; bu
Kanunun 56 ncımaddesi, 2330 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (c) ve (f) bentleri ile 3713 sayılı Kanunun
21 inci maddesinin (i) ve (j) bentlerinde belirtilenlere uygulanacak azami derece ve kademe ise, genel idare
hizmetleri sınıfı esas alınarak öğrenim durumları itibarıyla 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa göre yükselebilecekleri derece ve kademedir.
d) Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, emniyet hizmetleri sınıfında bulunan personelin azami rütbe tavanı; Polis Akademisi ve dört yıllık yüksek okul mezunu rütbeli personel için il emniyet müdürü, diğer personel için öğrenim durumuna bakılmaksızın üçüncü sınıf emniyet müdürü rütbesidir.
e) Bu şekilde yükseltilen aylıklarda, milli istihbarat hizmetleri sınıfında bulunan personel için azami kadro unvanları; yükselebilecekleri en son yönetim veya uzmanlık kadrosunu geçmemek kaydıyla, yönetim kademelerinde olanlar için Başkan kadrosu, diğer personeller için 1 inci sınıf uzman kadrolarıdır.
f) Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi, kendisinden aylık bağlananların ve mallüllerin rütbe, kıdem ve unvanlarında herhangi bir değişikliği gerektirmez.
g) bağlanacak aylıkların hesaplanmasında, tekabül eden unvan ve rütbenin derece ve kademesinin gösterge ve ek göstergesi ile bu Kanunun Ek 70 inci maddesine göre emekli aylığına yansıtılan tutar esas alınır.
Bu madde kapsamında yapılacak olan intibak işlemlerinde, 1 Eylül tarihi esas alınır. 1 Eylül tarihi esas alınarak yapılacak olan intibak işlemlerinde, görevde iken yapılan son terfi işleminin üzerinden bir tam yıl geçmemiş olanlar hakkında izleyen yılın 1 Eylül tarihi itibarıyla intibak işlemi yapılır.
Birinci fıkra kapsamında bulunanlardan, başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olanlara, 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilmiş olan otuz günlük asgari ücretin net tutarının iki katı, aylıklarıyla birlikte ayrıca ödenir.
Bu maddeye göre yükseltilenlerin dereceleri, 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14 üncü maddesinin (A) bendindeki hükümlere göre de ayrıca dikkate alınır.
Birinci fıkranın uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Milli Savunma
Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.
Bu maddeye göre yapılan ödemeler her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna olup, faturası karşılığında
Hazineden tahsil edilir.” şeklindedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle, 3713 sayılı Kanun kapsamında 3. dereceden aldığı vazife malulü aylığının aynı derecenin karşılığı 3. sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak belirlenmesini talep etmektedir.
12. SGK tarafından özetle, başvuranın vazife malulü aylığının, 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesi uyarınca, ilk defa 8. derecenin 1. kademesine ulaştığı 08.06.2009 tarihinden itibaren 3201 sayılı Kanunun
55 inci maddesindeki bekleme süreleri esas alınarak her yılın Eylül ayının 1. günü esas alınarak
yükseltildiği, 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine ulaşmak için beklenmesi gereken sürenin 3201 sayılı
Kanunla 16 yıl olarak belirlendiği, başvuranın hâlihazırda 16 yıl bekleme süresi bulunmadığı, bu nedenle tarafına 4. sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak vazife malulü aylığı ödendiği, başvuranın aylığının
01.09.2025 tarihi itibarıyla 3. Sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak belirleneceği ifade edilmektedir.
13. Bu çerçevede uyuşmazlığın, 3. derecede bulunan başvurana 3. sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak vazife malulü aylığı ödenip ödenmeyeceğinde düğümlendiği anlaşılmaktadır.
14. 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesinde, maddede sayılı kanunlar kapsamında vazife malulü olanların aylıklarının yine maddede belirlenen esaslar dâhilinde yükseltileceği öngörülmüştür. Buna göre, emniyet hizmetleri sınıfında bulunan ve Akademi ya da yüksekokul mezunu olmayan personelin aylıkları öğrenim durumuna bakılmaksızın üçüncü sınıf emniyet müdürü rütbesine yükseltilmektedir. Söz konusu yükseltme (intibak) işlemleri ise her yılın Eylül ayının 1. günü esas alınarak yapılmaktadır.
15. Bununla birlikte 3201 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde en az bekleme süreleri ayrıca belirlenmiştir. Buna göre, komiser yardımcılığından 3. Sınıf emniyet müdürlüğüne kadar beklenmesi gereken en az süre (Komiser Yardımcısı dört yıl, Komiser dört yıl, Başkomiser üç yıl, Emniyet Amiri üç yıl, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü iki yıl) yıldır.
16. Diğer yandan, emniyet hizmetleri sınıfında görev yapan personelin ek göstergeleri 657 sayılı
Kanunun ek I sayılı ek gösterge cetvelinde düzenlenmiştir. Buna göre, emniyet müdürü sıfatını kazanmış olanlardan 3. derecede bulunanların ek göstergesi 3600, 2. derecede bulunanların ek göstergesi ise 4200’dür. Ayrıca, emniyet hizmetleri sınıfına giren yüksek öğrenim mezunları Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca bir derece ilave edilmek suretiyle göreve başlamaktadır. Buna göre, komiser yardımcıları göreve 8. derecenin 1. kademesinden başlamakta, her yıla bir kademe, her üç yıla bir derece olmak üzere derece ve kademe ilerlemeleri yapılmaktadır.
17. Son olarak 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde anılan kanun kapsamında vazife malulü olanlara bağlanacak aylığın toplam tutarının, bu kişilerin görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan az olmayacağı düzenlenmiştir.
18. Buna göre, akademi ya da dört yıllık yüksek okul mezunu olmayan bir polisin 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesi kapsamında vazife malulü sayılması durumunda, vazife malulü aylığının yükseltme işlemi yapılırken öncelikle ilgilinin 8. derecenin 1. kademesine ulaştığı tarih, yani komiser yardımcılarının göreve başlangıç derece ve kademesine ulaştığı tarih bulunacak, bunun ardından her yıl Eylül ayının 1.
gününden itibaren ilgililerin hem derece ve kademe yükseltme işlemi yapılacak hem de rütbede en az bekleme süresi başlatılacaktır. Anılan hesap sonucu ilgililerin ulaştığı derece ve kademe ile rütbe aynı zamanda 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesi uyarınca ilgililerin görevdeki emsalinin belirlenmesinde de esas alınacaktır.
19. Somut olayda başvuranın 08.06.2009 tarihinde 8. derecenin 1. kademesinden polis memuru olarak görev yapmaya başladığı, tarafına 15.09.2017 tarihinden geçerli olmak 3713 sayılı Kanun kapsamında
/
vazife malulü aylığı bağlandığı, anılan tarihte 5. derecenin 3. kademesinde bulunmakla birlikte vazife malulü aylığının intibak hesabının 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesi uyarınca Eylül ayının 1. günü esas alınarak yapılmaya başlandığı, bu çerçevede 01.09.2018 tarihi itibarıyla 4. derecenin 1. kademesine yükseltildiği ve 9 yıl bekleme süresi esas alınarak Başkomiser rütbesinden vazife malulü aylığı ödendiği, ek göstergesinin 3. sınıf emniyet müdürü esas alınarak tespit edilmesi talebiyle idareye ilk defa başvurduğu
15.12.2023 tarih itibarıyla 3. derecenin 3. kademesinde olduğu, ek göstergesinin 3600, yükseltmeye esas
toplam bekleme süresinin 14 yıl 3 ay 15 gün ve vazife malulü aylığı ödemeye emsal rütbesinin 4. sınıf emniyet müdürü olduğu, başvurana bu unsurlar üzerinden vazife malulü aylığı ödendiği, başvuranın 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yükselmeye ilişkin 16 yıllık bekleme süresinin 01.09.2025 tarihi itibarıyla dolacağı anlaşılmıştır.
20. Diğer yandan, başvuran tarafından her ne kadar ek göstergesinin 2200 olması başvuruya konu edilmişse de söz konusu ek gösterge rakamı, başvuranın mevcut görev aylığına ilişkin olup başvurana 3713 sayılı Kanun kapsamında ödenen vazife malulü aylığının intibak/emsal hesabında esas alınmamaktadır.
21. Bu çerçevede Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, 3. dereceden aylık almakla birlikte 16 yıllık bekleme süresini doldurmayan başvuranın, vazife malulü aylığının 3. Sınıf emniyet müdürü rütbesi esas alınarak belirlenmesi talebinin reddi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkeleri yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; SGK’dan istenen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, anılan idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, dolayısıyla iyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarelerin bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/