ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyede Mali Hizmetler Müdürü kadrosuna vekalet eden memurun, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet aylığı ve taban aylığı ödemesi alması üzerine oluşan hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 175. maddesi gereğince, vekalet eden memurun asilde aranan şartları taşıması gerektiği belirtilmektedir. İlgili memurun, gerekli on yıl hizmet süresini taşımadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, bu durum kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle, vekalet aylığı ve taban aylığı ödemelerinin yapılmasının hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır. İlgili memura yapılan ödemelerin geri alınması ve kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi gerektiği hükmüne varılmıştır. Bu karar, kamu idarelerinde vekalet uygulamalarının denetimi açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2013
Dairesi 6
Karar No 201
İlam No 194
Tutanak Tarihi 17.2.2015
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Vekalet Aylığı

Denetçi sorgusunda yer alan; ….Belediyesi’nde Mali Hizmetler Müdürü kadrosuna vekalet eden memura asilde aranan şartları taşımadığı halde “saymanlık ödeneği” adı altında vekalet aylığı ödendiği ve bu vekalet aylığının hesabına gösterge ve ek gösterge ile birlikte taban aylığının da dahil edildiği, bu suretle toplam ….TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler:” başlıklı 175’inci maddesinde;

“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.

(Ek : 4/7/2001 – KHK- 631/5 md.) Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

…

(Değişik: 22/8/1989 – KHK – 378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Kanunla memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek vekalet aylığının hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.”

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde (7.5.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikten önceki hali);

“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

…

4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,

…”

denilmektedir.

Anılan hükümler uyarınca, bir göreve vekaleten atanan memurlara, asilde aranan şartları taşıması kaydıyla, vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri vekalet aylığı olarak ödenecektir. Taban aylık ise ancak açıktan atananlara ve vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte ikisi ile birlikte ödenecektir. Dolayısıyla, kurum içinden veya diğer kurumlardan bir göreve vekalet eden memurlardan asilde aranan şartları taşımayanlara vekalet aylığı ödenmesi mümkün olmadığı gibi, bunlara, asilde aranan şartları taşısalar dahi, vekalet aylığı olarak taban aylığı ödenmesi de mümkün bulunmamaktadır.

Bahse konu olayda ise, …. Belediyesi’nde Mali Hizmetler Müdürü kadrosuna vekalet eden memur İsmail …………..’ın asilde bulunması gereken on yıl hizmeti bulunma şartını taşımadığı, buna karşın kendisine “ saymanlık ödeneği” adı altında; hem vekalet aylığı hem de vekalet ettiği kadronun taban aylığının üçte birisinin ödendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, asilde bulunması gereken şartları taşımayan adı geçen memura vekaleten atandığı müdürlük kadrosu dolayısıyla vekalet aylığı ve bunun yanında taban aylığının üçte biri tutarında ödeme yapılması suretiyle neden olunan ve hesabı aşağıda gösterilen toplam …TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine,