ÖZET: Bu Sayıştay kararı, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86. maddesi çerçevesinde vekalet aylığı ve özel hizmet tazminatı konularını ele almaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrası, boş kadrolara kurum içinden vekalet eden memurlara da vekalet aylığı ödenebileceği belirtilmiştir. Bu durum, ilgili memurun vekalet ettiği görevin özel hizmet tazminatı oranının %135, asli kadro unvanının ise %75 olması nedeniyle, aradaki %60 oranında özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Ancak, ilgili memura %68 oranında özel hizmet tazminatı farkı ödenmiş ve bu durum kamu zararına yol açmıştır. Sayıştay, tahsil edilen kamu zararının bir kısmı için ilişilecek bir husus kalmadığını, ancak tahsil edilmeyen kısmın sorumlularına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereği faizleri ile birlikte ödettirilmesine karar vermiştir. Bu karar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve memur haklarının korunması açısından önem taşımaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2014
Dairesi 1
Karar No 10518
İlam No
Tutanak Tarihi 12.1.2016
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Vekalet Aylığı, Özel Hizmet Tazminatı

A- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle yürütülmesinde aylıksız vekalet asıldır.

Ancak, ilkokul öğretmenliği (yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur’an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan (…) ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

…” denilmektedir.

Anayasa Mahkemesinin 05.07.2012 tarih ve E.2012/11, K.2012/14 sayılı kararıyla 657 sayılı Kanunun anılan 86 ncı maddesinin 4 üncü fıkrasında yer alan “…birinci fıkrada sayılan…” ibaresi iptal edilmiştir. Söz konusu değişiklik sonucunda artık yalnızca kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılan memurlara vekalet halinde değil, boş kadrolara kurum içinden vekalet halinde de vekalet aylığı verilebilecektir.

Anayasa Mahkemesinin söz konusu iptal kararı göz önünde bulundurulduğunda, boş olan … Müdürlüğüne vekalet eden …’a vekalet aylığı ödenmesi mevzuata uygundur.

Bu nedenle mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,

B- 13.01.2014 tarih ve 2014/5800 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki kararın 4 üncü maddesiyle, 17.04.2016 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın ve eki cetvellerin uygulanmasına 2014 yılında da devam edilmesi hükme bağlanmıştır.

Söz konusu Kararın 9 uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin 657 Sayılı kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin genel ve ilgili özel mevzuat uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

…”

Denilmektedir.

… Müdürlüğüne vekalet eden …’ın vekalet ettiği göreve ait özel hizmet tazminatı oranı %135 iken, asli kadro unvanına ait özel hizmet tazminatı oranı %75 olduğundan kendisine aradaki fark olan (%135 – %75=) %60 oranında özel hizmet tazminatı farkı ödenmesi gerekmektedir. Oysa ilgiliye özel hizmet tazminatı farkı %68 oranında hesaplanmış ve ödenmiştir.

Belirtilen nedenlerle özel hizmet tazminatı farkının fazla hesaplanması ve ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının;

… TL’si tahsil edildiğinden bu tutar için ilişilecek bir husus kalmadığına,

Tahsil edilmeyen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

oy birliğiyle,