TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12725-12725 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/548 2018/ 548
KARAR TARİHİ : 16/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Konya Valiliği, Aile ve Sosyal Politikalar İl
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : İdare tarafından yapılan vekaleten görevlendirmenin iptali işleminin geri alınması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2018 16.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Konya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) Müdürlüğüne 06/ 01/ 2016 tarihinden itibaren vekâleten atandığını, ancak mevzuat gereğince asaleten atanacaklarda aranan şartların kendisinde olmaması nedeniyle görevlendirmesinin 12/ 12/ 2017 tarihinde iptal edildiğini, kendisi gibi asaleten atanacaklarda aranan şartların bulunmamasına rağmen vekâleten atamalarının yapıldığı birçok emsal personelin olduğunu belirterek, vekaleten atama işleminin yeniden yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından gönderilen 15/ 05/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle;
Vekaleten atama yetkisinin Bakanlık Makamı ve Müsteşarlık makamı tarafından kullanıldığı, mevzuat hükümleri ve kurumsal ihtiyaçlar gözetilerek gerekli şartlara haiz personel hakkında vekaleten atama işleminin yapıldığı, Başvuranın 05/ 01/ 2016 tarihli Valilik Onayı ile Konya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezinin açılış iş ve işlemlerini yürütmek üzere Kurucu Müdür olarak görevlendirildiği, Aile ve Sosyal Politikalar
1 / 5Bakanlığı Denetim Hizmetleri Başkanlığınca 17/ 07/ 2017 – 25/ 09/ 2017 tarihleri arasında yapılan
denetim sonucunda, söz konusu görevlendirmenin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin 21 inci maddesine uygun olarak yapılmadığı ve İl Müdürlüğünce bundan sonra yapılacak görevlendirmelerde bu maddede belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerektiğinin ifade edildiği, mezkur raporda belirtilen hususlar ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Şiddet
Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin (ŞÖNİM) 31inci maddesinin 5 inci fıkrasında belirtilen “Müdür, meslek elamanları arasından veya lisans mezunu olup kadına yönelik şiddet ya da kadın çalışmaları konusunda en az üç yıl görev yapmış olanlar arasından atanır .” şartları taşımadığı, bu nedenle de ilgilinin görevlendirme onayı, Valilik Makamının 12/ 12/ 2017 tarih ve sayılı onayı ile iptal edildiği ve adı geçen personel asıl kadrosunun bulunduğu
Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü emrine öğretmen olarak geri döndüğü, görevlendirmenin iptal edilmesinin ardından kuruluş iş ve işlemlerinin aksamadan yürütülmesi için, ilgili yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan bir personelin görevlendirmesi yapıldığı, , Çocuk
Evleri Sitesi Müdürlüğü emrinde Öğretmen kadrosunda geri döndüğü, özlük hakları yönünden herhangi bir hak kaybı bulunmadığı, Belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “ Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesi” başlıklı 86 ncı maddesinde “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir .” 5. 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının G bendinde “Vali, il içindeki idare ve müesseselerde çalışan uzman veya fen kollarına dahil memur ve müstahdemlerden asli vazifelerine halel getirmemek şartıyla ilin genel ve mahalli hizmetlerine müteallik işlerin görülmesini isteyebilir . Bu memurlar verilen işleri yapmakla ödevlidirler . Vali, keyfiyetten ilgili
Bakanlığa ve tüzelkişiliği haiz genel müdürlüğe bilgi verir .” 6. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Kurum İçi
Süreli Geçici Görevlendirme” başlıklı 21 inci maddesinde “ Bakanlık personelinin iller ve birimler arasında kurum içi geçici süreli görevlendirmeleri, bir hizmetin geçici süre ile yürütülmesi amacıyla, kadrosu ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak şartı ile yapılır .
Geçici süreli görevlendirmede aşağıdaki esaslara uyulur :
a) (Değişik : RG- 9/ 7/ 2013- 28702) Hizmetlerin geçici olarak yürütülmesi amacıyla bir takvim yılı içerisinde 2 aya kadar geçici görevlendirme yapılabilir . Bu süre personelin kendi isteğinin bulunması
2 / 5şartıyla 6 aya kadar uzatılabilir .
b) Geçici görevlendirme, onayda belirlenen süre bitiminden önce iptal edilmediği durumlarda süre bitiminde kendiliğinden sona erer . Bu durumda başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ilgili personelin, görevlendirmenin sona erdiği günü takip eden iş günü içerisinde asli kadrosunda göreve başlaması zorunludur . Göreve başlamayanlar hakkında genel hükümler çerçevesinde yasal işlem yapılır .
c) Bir görevin geçici olarak ifasına yönelik olma amacını aşan, konusu ve süresi belirtilmemiş geçici görevlendirme işlemi yapılamaz .
ç) Geçici görevli olarak görevlendirilen personel hakkında bu görev sona erdirilmeden ikinci bir geçici görevlendirme yapılamaz .
d) Bakanlık merkez teşkilatı personelinin birimler arası geçici süreli görevlendirmeleri süre şartına tabi değildir .” 7. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında
Yönetmeliğin 31 inci maddesinin beşinci fıkrasında “Müdür, meslek elemanları arasından veya lisans mezunu olup kadına yönelik şiddet ya da kadın çalışmaları konusunda en az üç yıl görev yapmış olanlar arasından atanır .”
Hükümleri mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede, başvuran hakkında Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı İl Müdürlüğünce tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran 1 numaralı paragrafta belirtildiği gibi özetle, Konya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) Müdürlüğüne 06/ 01/ 2016 tarihinden itibaren vekâleten atandığını, ancak sonrasında ilgili atama işleminin iptal edildiğini belirterek vekâleten atama işleminin yeniden yapılmasını talep etmektedir .
10. Vekâleten atama işlemi, ilgili kadronun boş olması durumunda, ilgili işleri yürütebilmek amacıyla idarenin sürekliliği ilkesi gereğince ilgili kadroya asaleten atama yapılıncaya kadar yetkili makamca personel görevlendirmesi yapılmasıdır . Vekâleten atanan kişinin, asilde aranan şartları birebir taşımasa da ilgili işi yürütebilecek niteliğe sahip olması beklenir . Ayrıca vekâleten atama usulünde atanacak kişinin seçimi hususunda idarenin takdir yetkisini kullandığı alanlardan biridir .
Bu görevlendirmelerde İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak
3 / 5kullanmalıdır . Kanun tarafından tanınan takdir yetkisinin sınırlarının, hizmet gerekleri ve kamu
yararı yönünden denetime tabi tutularak belirlenebilir . Ayrıca idarenin takdir yetkisi, idari işlemin sebep ve maksat unsurları yönünden de denetime tabi tutulur . ( Danıştay 16. Daire E .2015/ 24166,
K.2016/ 5545)
11. Yukarıda 6 numaralı paragrafta belirtildiği gibi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve
Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Kurum İçi Süreli Geçici Görevlendirme” başlıklı 21 inci maddesinde “ Bakanlık personelinin iller ve birimler arasında kurum içi geçici süreli görevlendirmeleri, bir hizmetin geçici süre ile yürütülmesi amacıyla, kadrosu ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak şartı ile geçici görevlendirme yapılabileceği ancak bu görevlendirmelerin bir takvim yılı içerisinde 2 aya kadar yapılabileceği, bu sürenin ancak personelin kendi isteğinin bulunması şartıyla 6 aya kadar uzatılabileceği, bir görevin geçici olarak ifasına yönelik olma amacını aşan, konusu ve süresi belirtilmemiş geçici görevlendirme işlemin ise yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır . Yine 7 numaralı paragrafta belirtilen Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 31 inci maddesinin beşinci fıkrasında da; Müdür olarak görevlendirilenlerin, meslek elemanları arasından veya lisans mezunu olup kadına yönelik şiddet ya da kadın çalışmaları konusunda en az üç yıl görev yapmış olanlar arasından atanacağı düzenlenmiştir .
12. Bu bağlamda dosyanın değerlendirilmesi neticesinde, somut olayda ŞÖMİN’in kuruluş işlemlerini gerçekleştirmek amacıyla 06/ 01/ 2016 tarihli Valilik onayıyla geçici olarak görevlendirilen başvuranın 12/ 12/ 2017 tarihine kadar bu görevini yaklaşık olarak 2 yıl sürdürdüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Denetim Hizmetleri Başkanlığınca 17/ 07/ 2017 – 25/ 09/ 2017 tarihleri arasında yapılan denetim sonucunda düzenlenen raporda da belirtildiği gibi, söz konusu görevlendirmenin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde hüküm altına alınan geçici görevlendirmeler için belirlenen azami süreyi geçtiği, bu haliyle görevlendirmenin görevin geçici olarak ifasına yönelik olma amacını aştığı değerlendirildiğinden, geçici görevlendirmenin iptaline ilişkin olarak İdarenin yapmış olduğu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık saptanmamıştır .
13. Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde;
İdarenin başvuranın ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşımadığından bahisle vekaleten yapılan görevlendirmeyi sona erdirerek ilgili mevzuatta belirtilen niteliklere sahip başka bir kişiyi görevlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
4 / 5tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre
kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve KONYA VALİLİĞİ AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL
MÜDÜRLÜĞÜNE ;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi