|
ÖZET: Başvuru, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından şikayetçiye ait vergi borçlarının zamanaşımına uğradığı iddiasıyla yapılmıştır. Şikayetçi, 2005 yılından beri ticaret yapmadığını ve bu döneme ait vergi borçlarının zamanaşımına girdiğini öne sürerek, bu borçların iptalini talep etmiştir. Ancak, Gelir İdaresi Başkanlığı, şikayetçinin borçlarının zamanaşımına uğramadığını belirterek, ilgili vergi dairesinin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olduğunu ifade etmiştir.
İlgili vergi dairesi, şikayetçinin geçmişteki mükellefiyetleri ve bu döneme ait borçları hakkında detaylı bilgi sunmuş, borçların tahsili için çeşitli haciz işlemleri gerçekleştirmiştir. Şikayetçi, bu işlemlerin hukuka aykırı olduğunu ve kamu görevlilerinin kamu gücünü kötüye kullandığını iddia etmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, şikayetçinin iddialarının geçersiz olduğu ve borçlarının zamanaşımına uğramadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, şikayetçinin talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiş ve ilgili idarenin işlemlerinin yasal çerçevede gerçekleştirildiğini onaylamıştır. Şikayetçiye, kararın tebliğ edilmesinin ardından yargı yoluna başvurma hakkının bulunduğu da ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11352-S.17576
BAŞVURU NO : 2019/11911
KARAR TARİHİ : 11/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Şikayetçinin, zamanaşımına uğradığını iddia ettiği amme
BAŞVURUNUN KONUSU :
borçlarının iptal edilmesine ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi, 2005 yılından bu yana ticaret yapmadığını, ticaret yaptığı dönemlerden kaynaklanan vergi borçları olduğunu, bu borçlarının zamanaşımına uğramasına rağmen kendisinden talep edildiğini, söz konusu borçların iptali için ilgili İdareye başvuruda bulunduğunu, İdarenin bu başvurusuna verdiği cevabi yazının gerçek duruma uygun olmadığını, İdarenin kendisine “İnternet üzerinden veya dilekçe ile tecil ve taksitlendirme taleplerinde bulunduğunu” söylediğini ancak böyle bir şeyin söz konusu olmadığını, kendisi adına internet üzerinden taksitlendirme talebinde bulunulmuş veya dilekçe verilmiş olabileceğini, bu durumdan bilgisi olmadığını, İdarenin “Bu borçları için tapuya haciz koyulduğunu” belirttiğini, bu durumdan 20/06/2019 tarihinde gelen SMS ile haberdar olduğunu ve daha önce bu konuyla ilgili bilgisinin olmadığını, ayrıca İdarenin “Bu borçlar için aracına haciz konulduğunu” söylediğini, ancak bahsi geçen aracın yıllardır kayıp olduğunu, sistem üzerinden haciz konulan araç için zamanaşımının ortadan kalktığının söylenemeyeceğini, ortada olmayan, kullanılmayan ve mali bir değeri olmayan araca haciz ve yakalama konulmasının zamanaşımını ortadan kaldıran nedenlerden olamayacağını, bahsi geçen borçların zamanaşımına uğradığını ve yok hükmünde olduğunu, söz konusu borç için çalışmış olduğu iş yerlerine haciz yazısı yazıldığını, vergi dairesi çalışanlarını daha önce şikayet etmesi nedeniyle bu uygulamalara maruz kaldığını, kamu görevlilerinin kamu gücünü kötüye kullandığını iddia ederek, zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak söz konusu borcun iptal edilmesini ve kamu gücünü kötüye kullandığını iddia ettiği kişilere gerekli cezaların verilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 28/08/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Şikayetçinin, Akçaabat Vergi Dairesi Müdürlüğünde bina inşaatı faaliyeti işinden dolayı 28/07/1999 – 31/12/2005 tarihleri arasında mükellefiyeti olduğu ve bu mükellefiyetinden dolayı 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 ve 2005 dönemlerine ait 16/8/2019 tarihi itibarıyla 101.318,97 TL vadesi geçmiş amme borcunun bulunduğu,
2.2. Söz konusu dönemlere ilişkin vadesi geçmiş amme borçlarıyla ilgili olarak anılan vergi dairesince yapılan mal varlığı araştırması sonucunda Akçaabat İlçesi, Çevreli Mahallesi, …ada
… parselde şikayetçi adına kayıtlı gayrimenkule 2000-2002-2004-2007-2009-2012 ve 2019 yıllarında haciz, yine ilgili adına kayıtlı … plakalı araca 2004-2013 ve 2017 yıllarında haciz ve yakalama şerhi konulduğu,
2.3. Şikayetçinin, 17/11/2004 tarihli ve … evrak kayıt sayılı dilekçeyle mal bildiriminde bulunarak adına kayıtlı … plakalı aracını teminat olarak gösterdiği, yine 13/11/2007 tarihli ve
… evrak kayıt sayılı dilekçe ile mal bildirimde bulunarak adına kayıtlı mezkur gayrimenkulü bildirdiği,
2.4. Amme alacağının tahsiline yönelik olarak yapılan araştırmada mükellefin Akçaabat İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğünde sigortalı çalıştığının tespit edildiği ve maaşına 20/6/2019 tarihinde 6. sırada haciz konulduğu,
2.5. Şikayetçinin, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanundan yararlanmak üzere 25/03/2011 tarihli ve … evrak kayıt sayılı ıslak imzalı dilekçeyle, 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair
Kanundan yararlanmak üzere 29/9/2014 tarihli ve … evrak kayıt sayılı ve 7143 sayılı Vergi ve
Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
İlişkin Kanundan yararlanmak üzere ise 5/7/2018 tarihli ve … evrak kayıt sayılı dilekçeyle
Başkanlıklarının internet adresi üzerinden elektronik ortamda başvuruda bulunduğu,
2.6. Şikayetçinin, 02/05/2016 tarihli ve … sayılı bilgi edinme başvurusuyla amme borçlarının zamanaşımına uğradığı talebiyle anılan Vergi Dairesi Başkanlığına müracaat ettiği, Akçaabat
Vergi Dairesi Müdürlüğünce 13/5/2016 tarihli ve … sayılı yazıyla yapılan iş ve işlemlerin yasalara uygun olduğu yönünde Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığa bilgi verildiği ve mükellefe anılan Müdürlükçe 13/5/2016 tarihli ve …sayılı yazıyla amme borçlarının zamanaşımına uğramadığı bilgisinin verildiği,
2.7. Şikayetçinin, 21/6/2019 tarihli ve …evrak kayıt sayılı dilekçeyle Trabzon Vergi Dairesi
Başkanlığına başvuruda bulunarak, amme borçlarının zamanaşımına uğradığını beyan ederek borçlarının silinmesini talep ettiği, Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığınca Akçabat Vergi Dairesi
Müdürlüğünden mükellefin iddialarına ilişkin yazıyla bilgi talebinde bulunulduğu, anılan Vergi
Dairesi Müdürlüğünden edinilen bilgiler kapsamında mükellefe anılan Başkanlıklarınca 25/6/2019 tarihli ve … sayılı yazıyla cevap verilerek, amme borçlarının zamanaşımına uğramadığı bilgisinin verildiği,
2.8. Sonuç olarak, söz konusu şikayet başvurusu ile ilgili olarak anılan Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yapılan işlemlerin uygun bulunduğuna dair dilekçe sahibine bilgi verilmesi hususunda Başkanlıklarınca mahalline talimat verildiği hususları belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1. “Vergi ödevi” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.”,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir.…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun,
5.1. “Cebren tahsil ve şekilleri” başlıklı 54 üncü maddesinde; “Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır: 1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi, 2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi, 3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi.”,
5.2. “Ödeme emri” başlıklı 55 inci maddesinde; “Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere,
15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme
emri” ile tebliğ olunur. …”,
5.3. “Mal bildirimi” başlıklı 59 uncu maddesinde; “Mal bildirimi, borçlunun gerek kendisinde, gerekse üçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın, nevini, mahiyetini, vasfını, değerini ve her türlü gelirlerini veya haczi kabil mal veya geliri bulunmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını ve buna nazaran borcunu ne suretle ödeyebileceğini yazı ile veya sözle tahsil dairesine bildirmesidir. …”,
5.4. “Haciz” başlıklı 62 nci maddesinde; “Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunur. …”,
5.5. “Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ … maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyed olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılır. …”,
5.6. “Gayrimenkul malların, gemilerin haczi” başlıklı 88 inci maddesinde; “Her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya veya gemi sicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesi suretiyle yapılır.(Ek cümleler: 16/6/20095904/25 md.) Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir. …”,
5.7. “Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102 nci maddesinde; “Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. … Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”,
5.8. “Zamanaşımının kesilmesi” başlıklı 103 üncü maddesinde; “Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir: 1. Ödeme, 2. Haciz tatbikı, 3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, 4. Ödeme emri tebliği, 5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, 6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbikı veya bunlar tarafından yapılması, …, 8. Amme alacağının teminata bağlanması, … 10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi. 11. Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması. Kesilmenin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rasladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rasladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya konu amme borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığına yönelik bir tespit yapılamadığından, şikayetçinin zamanaşımına uğradığını iddia ettiği bu borçlarının iptal edilmesine yönelik talebinin, ilgili İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Şikayetçi, 2005 yılından bu yana ticaret yapmadığını, ticaret yaptığı dönemlerden kaynaklanan vergi borçlarının zamanaşımına uğramasına rağmen ilgili vergi dairesi tarafından kendisinden talep edildiğini, söz konusu borçların iptali için ilgili İdareye başvuruda bulunduğunu, İdarenin bu başvurusuna olumsuz cevap verdiğini, ancak bu cevabi yazının gerçek duruma uygun olmadığını, İdarenin kendisine “İnternet üzerinden veya dilekçe ile tecil ve taksitlendirme taleplerinde bulunduğunu” söylediğini ancak böyle bir şeyin söz konusu olmadığını, kendisi adına internet üzerinden taksitlendirme talebinde bulunulmuş veya dilekçe verilmiş olabileceğini, İdarenin “Bu borçları için tapuya haciz koyulduğunu” belirttiğini, bu durumdan 20/06/2019 tarihinde gelen SMS ile haberdar olduğunu, ayrıca İdarenin “Bu borçlar için aracına haciz konulduğunu” söylediğini, ancak bahsi geçen aracın yıllardır kayıp olduğunu, vergi dairesi çalışanlarını daha önce şikayet etmesi nedeniyle bu uygulamalara maruz kaldığını, kamu görevlilerinin kamu gücünü kötüye kullandığını iddia ederek, zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak söz konusu borçların iptal edilmesini ve kamu gücünü kötüye kullandığını iddia ettiği kişilere gerekli cezaların verilmesini talep etmektedir.
8. İlgili İdare, şikayetçinin, Akçaabat Vergi Dairesi Müdürlüğüne vadesi geçmiş borçları bulunduğu, bu kapsamda şikayetçinin gayrimenkulüne, aracına ve maaşına değişik tarihlerde haciz konulduğu, şikayetçinin mal bildiriminde bulunarak başvurunda bahsi geçen gayrimenkulünü ve aracını beyan ettiği, şikayetçinin ilgili vergi dairesine olan borçlarını yeniden yapılandırmak maksadıyla 6111, 6552 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında başvuruda bulunduğu, şikayetçinin borçlarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle iptal edilmesine yönelik olarak İdarelerine 2016 ve 2019 yılında yapmış olduğu başvurulara söz konusu borçların zamanaşımına uğramadığı yönünde bilgi verildiği, adı geçen vergi dairesi tarafından yapılan işlemlerin ilgili mevzuata hükümlerine uygun olduğu hususlarını belirtilmiştir.
9. 6183 sayılı Kanununun, 54 üncü maddesinde; amme alacağının cebren tahsiline, 59 uncu maddesinde; mal bildirimiyle ilgili hükümlere, 62, 79 ve 89 uncu maddelerinde ise; menkul, gayrimenkul, alacak ve hakların haczi ilgili hükümlere yer verilmiştir. Yine söz konusu
Kanunun, 102 nci maddesinde; amme alacağının rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı, 103 üncü maddesinde de; zamanaşımını kesen nedenler on bir bent halinde sayıldıktan sonra son fıkrasında; kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı düzenlemeleri bulunmaktadır.
10. Şikayetçinin iddia ve talepleri ile İdarenin konuya ilişkin açıklamalarından, uyuşmazlığa konu ihtilafın; şikayetçinin vadesi geçtiği halde ödenmediği vergi borçlarının tahsil zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusuyla ilgili olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda, somut olaydaki uyuşmazlığın çözümü için; ilgili vergi dairesinin amme borcunun takip ve tahsiline yönelik yaptığı işlemlerin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerekmektedir.
11. Başvuru dosyası ve eklerindeki bilgi ve belgelerden;
11.1. Şikayetçinin, Akçaabat Vergi Dairesi Müdürlüğünde bina inşaatı faaliyeti işinden dolayı 28/07/1999 – 31/12/2005 tarihleri arasında mükellefiyeti olduğu ve ilgilinin adı geçen vergi
Dairesine 16/8/2019 tarihi itibarıyla gecikme zammı dahil 101.318,97 TL vadesi geçmiş amme borcunun bulunduğu, söz konusu borçlara yönelik olarak adı geçen vergi dairesi tarafından 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 ve 2012 yıllarında ödeme emri tebliğ edildiği,
11.2. Anılan vergi dairesince yapılan mal varlığı araştırması sonucunda, Akçaabat İlçesi, Çevreli Mahallesi, … ada … parselde şikayetçi adına kayıtlı gayrimenkule 2000, 2002, 2004, 2007, 2009, 2012 ve 2019 yıllarında haciz konulduğu, yine ilgili adına kayıtlı … plakalı araca 2004, 2013 ve 2017 yıllarında haciz ve yakalama şerhi konulduğu,
11.3. Şikayetçinin, … plakalı aracı olduğuna ilişkin olarak 17/11/2004 tarihli ve .. evrak kayıt sayılı dilekçeyle ilgili İdareye mal bildiriminde bulunduğu, yine 13/11/2007 tarihli ve ..evrak kayıt sayılı dilekçeyle mal bildirimde bulunarak adına kayıtlı bahsi geçen gayrimenkulü bildirdiği,
11.4. Şikayetçinin vergi borçlarını yeniden yapılandırmak maksadıyla 6111 sayılı Kanundan yararlanmak üzere ıslak imzalı dilekçeyle başvuruda bulunduğu, yine söz konusu başvuruların yapılandırılması kapsamında 6552 sayılı ve 7143 sayılı Kanunlardan yararlanılmak üzere elektronik ortamda başvuruda bulunulduğu,
11.5. Şikayetçinin borçlarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle ilgili İdareye 02/05/2016 tarihinde ve 21/6/2019 tarihli yapmış olduğu başvurulara, İdarece “borçlarının zamanaşımına uğramadığı” yönünde cevap verildiği,
11.6. Şikayetçinin, Akçaabat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde sigortalı çalıştığının tespit edilmesi üzerine, ilgili vergi dairesi tarafından şikayetçinin maaşına haciz konulmasına yönelik işlemler yapıldığı ve ilgilinin maaşına 20/06/2019 tarihinde 6. sırada haciz konulduğu hususları tespit edilmiştir.
12. Ayrıca, her ne kadar şikâyetçi;
12.1. Borçları için tapuya koyulan hacizden 20/06/2019 tarihinde gelen SMS ile haberdar olduğunu ve daha önce bu konuyla ilgili bilgisinin olmadığını iddia etse de; şikayetçinin, 13/11/2007 tarihli dilekçeyle gayrimenkulü olduğu hususunda ilgili İdareye mal beyanında bulunulması,
12.2. Borçları için aracına haciz konulduğunu öğrendiğini, ancak bahsi geçen aracının yıllardır kayıp olduğunu, ortada olmayan, kullanılmayan ve mali bir değeri olmayan araca haciz ve yakalama konulmasının zamanaşımını ortadan kaldıran nedenlerden olamayacağını iddia etse de; şikayetçinin, 17/11/2004 tarihli dilekçeyle … plakalı aracı olduğu hususunda ilgili İdareye mal bildiriminde bulunması,
12.3. Vergi borçlarını yeniden yapılandırmak maksadıyla ilgili (6111, 6552 ve 7143 sayılı)
Kanunlar kapsamında kendisi adına internet üzerinden taksitlendirme talebinde bulunulmuş veya dilekçe verilmiş olabileceğini ve bu durumdan bilgisi olmadığını iddia etmiş ise de; 6111 sayılı Kanundan yararlanmak üzere ıslak imzalı dilekçeyle ilgili vergi dairesine şikayetçi tarafından başvuruda bulunulması, 6552 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan yapılandırma taleplerinin mükelleflere veya muhasebecilerine ilgili idare tarafından verilen şifreyle yapılabilmesinin mümkün olması ve bu şifrelerin gizliliğinden ilgililerin sorumlu olması hususları dikkate alındığında, şikayetçinin söz konusu iddialarının sübuta ermediği sonucuna varılmıştır.
13. Danıştay 4. Dairesinin benzer bir konuyla ilgili olarak vermiş olduğu 06/06/2016 tarihli ve E. 2013/5049, K. 2016/2846 sayılı kararında; “… Dosyanın incelenmesinden 1999/5 dönemine ait vergi için düzenlenen ödeme emrinin 1.10.1999 tarihinde ve 1999 ile 2000 yıllarına ilişkin diğer vergiler için tanzim edilen ödeme emirlerinin ise 17.2.2003 tarihinde şirketi temsile yetkili kişilere tebliğ edilerek zamanaşımının kesildiği, söz konusu vergi borçlarının yapılandırılması için 4811 sayılı Vergi Barışı Kanunu kapsamında 28.3.2003 tarihinde vergi dairesine başvurularak buna göre ödeme tablosu hazırlandığı ve yine tahsil zamanaşımının kesildiği, beş yılık süre sona ermeden 13.2.2007 tarihinde şirket yetkilisinin imzasıyla uyuşmazlık konusu alacaklar için şirket adına mal bildiriminde bulunulduğu, yine tahsil zamanaşımının kesildiği ve zamanaşımı süresi bitmeden şirketin 25.2.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve yayımı tarihinden itibaren ikinci ayın sonuna kadar başvuru süresi olan
6111 sayılı Kanundan yararlanmak için başvurduğu görülmekle dava konusu amme
alacağının zamanaşımına uğramadığı anlaşılmaktadır. …” hususlarına yer verilmiştir.
14. Yukarıda tespit edilen hususlar ve yargı kararı doğrultusunda; ilgili vergi dairesi ve şikayetçi tarafından yapılan iş ve işlemlerin tahsil zamanaşımını kesip kesmediği hususunun ortaya konulması gerekmektedir.
15. 6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde; tahsil zamanaşımını kesen nedenler arasında; ödeme emri tebliği, haciz tatbiki, mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması vb. hususlar sayılmış ve kesilme halinin rastlandığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
16. Söz konusu Kanun hükmü doğrultusunda somut olaya değerlendirildiğinde; şikayetçiye ait vergi borcunun tahsili ve takibiyle ilgili olarak bahsi geçen vergi dairesi tarafından değişik tarihlerde (2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2012 yıllarında) ödeme emri tebliğ edildiği, şikayetçinin gayrimenkulüne (2000, 2002, 2004, 2007, 2009, 2012, 2019 yıllarında), aracına (2004 ve 2017 yıllarında), maaşına 2019 yılında haciz tatbiki yapıldığı anlaşılmıştır. Öte yandan şikayetçinin, ilgili idareye, 17/11/2004 tarihli dilekçeyle aracını ve 13/11/2007 tarihli dilekçeyle gayrimenkulünü beyan ederek borçlarına yönelik olarak mal bildiriminde bulunduğu ve ayrıca söz konusu borçlarının yapılandırılmasına yönelik olarak 6111 sayılı Kanundan yararlanmak üzere ıslak imzalı dilekçeyle 2011 yılında, 6552 Kanundan yararlanmak üzere
2014 yılında ve 7143 sayılı Kanundan yararlanmak üzere de 2018 yılında yapılandırma (özel
kanunlara göre ödeme) talebinde bulunduğu tespit edilmiştir.
17. İlgili vergi dairesi veya şikayetçi tarafından yapıldığı anlaşılan ve bir önceki paragrafta belirtilen iş ve işlemlerinin, 15 no.lu paragrafta değinilen Kanun hükmünde yer alan tahsil zamanaşımını kesen iş ve işlemler kapsamında bulunması ve ayrıca söz konusu Kanun hükmü uyarınca kesilme halinin rastlandığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı hususları birlikte dikkate alındığında, başvuruya konu edilen borçlarının tahsil zamanaşımına uğramadığı sonucuna varılmıştır.
18. Diğer taraftan, şikayetçi, ilgili vergi dairesi çalışanlarını daha önce şikayet etmesi nedeniyle başvurusuna konu ettiği uygulamalara maruz kaldığını ve kamu görevlilerinin kamu gücünü kötüye kullandığını iddia etmiş ise de; Kurumumuzca bu kapsamda bir tespit yapılmadığından, şikayetçinin konuyla ilgili bu iddiasının da sübuta ermediği ve bu iddiası kapsamda
Kurumumuzca yapılacak bir işlem bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
19. Şikâyetçinin iddiaları, İdarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ilgili yargı kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;
Kurumumuzca, başvuruya konu amme borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığına yönelik bir tespit yapılamadığından, şikayetçinin zamanaşımına uğradığını iddia ettiği bu borçlarının iptal edilmesine yönelik talebinin, ilgili İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından şikayetçiye yazılan 25/06/2019 tarihli ve 51329 sayılı cevabi yazıda, şikayetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. Bahsi geçen İdarenin söz konusu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKAYETÇİYE ve GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi