Vergi idaresi, vergilendirmeye ilişkin olayları tespit etmek amacıyla mükelleflerden ve üçüncü kişilerden bilgi isteyebilir. Bilgi toplama yetkisi geniş olmakla birlikte kanuni sınırlar, vergi mahremiyeti ve özel istisnalar gözetilmelidir.
Bilgi isteme yetkisi
Kamu kurumları, mükellefler ve işlemle bağlantılı üçüncü kişiler vergilendirmeye ilişkin bilgileri kanuni şartlarla vermekle yükümlü olabilir.
Yazılı istem
Bilgi isteminin konusu, kapsamı ve süresi açık olmalıdır. Belirsiz ve sınırsız bilgi taleplerinin somut vergilendirme amacıyla bağlantısı değerlendirilmelidir.
Devamlı bilgi verme
Bazı kişi ve kurumlar belirli işlemleri dönemsel veya sürekli olarak elektronik ortamda bildirmekle yükümlüdür.
Sır saklama ve istisnalar
Mesleki sır, banka ve kişisel veri düzenlemeleri bilgi verme ödevini tamamen ortadan kaldırmaz; ancak özel kanuni sınırlar birlikte uygulanır.
Yaptırım
Kanuni bilgi verme yükümlülüğüne süresinde uyulmaması özel usulsüzlük yaptırımı doğurabilir. Yaptırım için usulüne uygun istem ve süre önemlidir.
Delil kullanımı
Üçüncü kişilerden alınan bilgi tarhiyata dayanak olabilir; mükellefin bu veriyi tartışabilme ve aksini ispatlama hakkı korunmalıdır.
Uygulamada kontrol listesi
- İşlem veya başvurunun tarihi tespit edildi mi?
- Kanuni şartlar ve süreler ayrı ayrı kontrol edildi mi?
- Belge ve ispat yükü karşılandı mı?
- İdari işlem ile mükellef beyanı birbirinden ayrıldı mı?
- Geçici madde veya özel tebliğ var mı?
Kritik not
Bilgi isteme ile defter-belge ibrazı aynı kurum değildir; dayanak madde ve sonuçları ayrılmalıdır.