|
ÖZET: Başvuran, Erzincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yaptığı vergi ihbarının doğru çıkmasına rağmen ihbar ikramiyesi talebinin reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. İhbarın geçerliliği için, ihbar edilen konu hakkında vergi kayıp ve kaçağının tespit edilmesi, vergi ve cezaların kesin olarak tahakkuk etmesi ve ihbar ile matrah farkı arasında bir illiyet bağı kurulması gerekmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı, başvuranın sunduğu bilgilerin yetersiz olduğunu ve somut delil sunmadığını belirterek, ihbar ikramiyesinin ödenmesi için gerekli koşulların sağlanmadığını ifade etmiştir.
Başvurunun incelenmesi sonucunda, başvuranın yalnızca soyut iddialarda bulunduğu ve gerekli bilgi ve belgeleri sunmadığı tespit edilmiştir. İhbar edilen kişi hakkında Basit Usul Mükellefiyet kaydı açılmış olmasına rağmen, başvuranın iddialarını destekleyecek somut delil sunmaması nedeniyle, ihbar ikramiyesi talebinin reddedilmesi yönünde karar verilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu kararın ilgili taraflara tebliğ edilmesi sağlanmıştır. Başvuran, idareye karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11930-11930 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/399 2018/ 399
KARAR TARİHİ : 04/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gelir İdaresi Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : İhbar ikramiyesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 12/01/2018 12.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, kimlik bilgilerinin üçüncü kişilere karşı gizli tutulması (Vergi Dairesi, Defterdarlık, Gelir İdaresi gibi kurumlar hariç) şartıyla yaptığı başvuruda, Erzincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne vergi ihbarında bulunduğunu, ihbarının doğru çıktığını ancak kendisine vergi ihbar ikramiyesi verilmediğini iddia ederek vergi ihbar ikramiyesini talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazının tetkikinden özetle; 2.1. 1905 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine göre ihbar ikramiyesi ödenebilmesi için ; ihbarcının ihbar ettiği konu hakkında vergi kayıp ve kaçağının vergi inceleme raporları ile tespit edilmesi ve buna göre tarh edilen vergi ve cezaların kat’i tahakkuk etmesi ve matrah farkı ile ihbar arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığını belirten bir görüş raporunun düzenlenmesi ve bu görüş raporunda muhbire ihbar ikramiyesi ödeneceğinin belirtilmesi gerektiği, 2.2. Başkanlık tarafından çıkarılan 11/ 07/ 1974 tarih ve sayılı Genel Yazının “B-İhbar
1 / 8Konularında Aranacak Şartlar” bölümünde, “Bir muhbir tarafından, herhangi bir mükellef hakkında
vergi kaçakçılığına ilişkin olarak yapılan ihbarın, müşahhas olaylara ve delillere dayanması gereklidir . Bir başka deyimle, ihbar konularının vergi incelemesi sonunda bulunan matrah farkları ile illiyet aranmalıdır . Yoksa herhangi bir mükellef hakkında vergi kaçakçılığı yaptığı yolunda ihbarda bulunup, verginin hangi şekilde kaçırıldığının açıklanmaması, müşahhas olaylar gösterilmemesi ve deliller verilmemesi halleriyle muhbire ikramiye ödenmesine imkân bulunmamaktadır .” hükmü yer aldığı, 2.3. 1905 sayılı Kanun ve Başkanlığımız tarafından yayınlanan Genel Yazı çerçevesinde muhbire ihbar ikramiyesi verilebilmesi için, idarenin ıttılaı haricinde kalmış hususların ihbar edilmesi, ihbarın somut bilgi ve belgelere dayanması, ihbar üzerine inceleme yapılması, yapılan inceleme sonucu bir vergi matrahı veya matrah farkının tespit edilmesi, bulunan matrah veya matrah farkı ile ihbar konusu arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığını belirten bir görüş raporu düzenlenmesi ve bu görüş raporunda muhbire ihbar ikramiyesi ödeneceğinin belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir .
3. Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazının ekinde yer alan Erzincan Valiliği
Erzincan Defterdarlığı Fevzi Paşa Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne ait yazının tetkikinden özetle; 3.1. isimli kişi 12/ 01/ 2017 tarihinde ve tarihinde ihbar tazminatı talepli bir dilekçe verdiği, 3.2. Dilekçe hakkında işlemler devam ederken ihbar edilen kişi Fevzi Paşa Vergi Dairesi’ne verilen 27/ 04/ 2017 tarihli işe başlama bildirimine ve ekindeki kira kontratına istinaden Gelir
Vergisi 47 ve 48 inci maddelerindeki şartları taşıdığı tespit edildiğinden dolayı 01/ 01/ 2015 tarihi itibariyle “Basit Usul Mükellefiyet Kaydı” açıldığı, 3.3. İhbar tazminatı hakkında rapor hazırlanması için Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Erzurum
Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı’na gönderildiği, 3.4. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Erzurum Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı tarafından dosya işlem yapılmaksızın iade edildiği, 3.5. 21/ 08/ 2017 tarihli ihbar dilekçesinde “İhbar edilen kişinin 10 yıldır mükellefiyetinin olduğu, yüksek tutarlarda gelir elde ettiği ” şeklinde soyut ifadeler kullandığı, bilgi ve belge sunmadığı , 3.6. 15/ 09/ 2017 tarihinde ihbarcıya “Konuyla ilgili bilgi ve belge sunması durumunda konunun değerlendirilebileceği” şeklinde yazı yazıldığı, ihbarcının herhangi bilgi ve belge sunmadığı, 3.7. İhbar edilen kişinin 01/ 01/ 2015 tarih itibariyle açılan Basit Usulde Vergi Mükellefiyeti için 19/ 09/ 2017 tarihinde 2015 ve 2016 yılları için beyanname verdiği, matrah beyanname etmediği, 3.8. İhbar edilen kişinin işlettiği yerin şehir dışında olduğu, çoğu zaman işlek olmayan bir yer
2 / 8olduğu, basit usul mükelleflerin 2016 yılı kazançlarında 8.000,00 TL ‘lik kısmını
indirebildiklerini, ilgili iş yerinde daha önce tespit bulunmadığı, ihbarcının konuyla ilgili bilgi ve belge sunmadığı, takdir komisyonuna veri olabilecek bir tespit veya belge olmadığı, bunlardan dolayı ihbar ikramiyesinin ödenmesini gerektirecek bir durumun olmadığı belirtilmiştir .
4. Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) araması yapıldığında şikâyetçinin 27/ 10/ 2017 tarihinde Kurumumuza şikâyet başvurusunda bulunduğu, 14/ 12/ 2017 tarihinde Kurumumuz tarafından “Gönderme Kararı” verildiği, idarenin Kurumumuza 14/ 02/ 2018 tarihinde cevap verildiği tespit edilmiştir . Cevabi yazının tetkikinde özetle; 4.1. İhbarda bahsi geçen huşuların ayrıntılı olarak değerlendirildiği, 4.2. Gerekli iş ve işlemlerin yapıldığı, 4.3. İhbar tazminatı talebi ile ilgili olarak bilgi ve belge ibraz edilmemesi nedeniyle ihbar ikramiyesi ödenmesini gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmadığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 7. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun “Dilekçe hakkı ” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler .”, 8. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun, “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir…” , “ Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 nci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler …”, “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler . Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir .”,
3 / 89. 1905 sayılı Menkul ve Gayrimenkul Emval İle Bunların İntifa Hakları ve Daimi Vergilerin
Mektumatı Muhbirlerine Verilecek İkramiye Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde; “Bina, arazi ve arsalardan tahrir harici kalanlar ile kazanç, hayvanlar, veraset ve intikal, muamele, dahili istihlak ve damga gibi daimi vergilerden yanlış beyanname vermek veya çift defter tutmak veya sair suretlerle ketmedilmiş olanları haber verenlere tahakkuk edecek vergi ve misil cezaları mecmuu
üzerinden aşağıdaki nispetler dahilinde ikramiye verilir :
500 liraya kadar yüzde 15
5 000 liraya kadar, 500 liradan yukarı olan kısım için ” 30
15 000 liraya kadar, 5 000 liradan yukarı olan kısım için ” 20
15 000 liradan yukarı olan kısım için ” 10
Bu nispetlere göre hesap olunacak ikramiyenin üçte biri verginin kati surette tahakkukunda ve üçte ikisi verginin tahsili akabinde verilir . Muhbirleri mevcut olupta tahakkuk muamelesi henüz intaç edilmemiş olan bu kabil mektumların muhbirlerine dahi işbu maddenin hükümlerine göre ikramiye verilir . …”, 10. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Maksat” başlıklı 134 üncü maddesinde; “Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır .”, “İncelemede uyulacak esaslar” başlıklı 140 ıncı maddesinde; “Vergi incelemesi yapanlar, yaptıkları inceleme sırasında aşağıdaki esaslara uymaya mecburdurlar : 1. İncelemeye tabi olana, bunun mevzuunu işe başlamadan evvel açık olarak izah ederler; 2. Vergi incelemesine başlanıldığı hususunu bir tutanağa bağlayarak bir örneğini nezdinde vergi incelemesi yapılana verirler . Ayrıca, tutanağın bir örneğini bağlı olduğu birime, diğer örneğini de ilgili vergi dairesine gönderirler . …”, 11. Maliye Bakanlığının 20/ 01/ 2000 tarih ve 2000/ 1 Sıra Nolu Vergi İhbarları İç Genelgesinde;
“… Vergi daireleri veya Defterdarlıklara gönderilen ihbar ve şikâyetlerle ilgili olarak yapılacak vergi inceleme taleplerine, mükelleflerin durumuna ilişkin bilgilerle, yoklama tutanakları veya varsa diğer tespitler eklenecek, mahallinde yapılaması gereken işlemler tamamlanmaksızın bu dilekçeler inceleme talebiyle ilgili birimlere intikal ettirmeyecektir .”, 12. Gelir İdaresi Başkanlığının 23/ 02/ 2012 tarih ve 2012/ 1 Sıra Nolu Vergi Denetimi ve
Koordinasyonu İç Genelgesi; “ … Vergi Dairesi Başkanlıklarına gelen vergi incelemesi talepli ihbar ve şikâyetler ile Başkanlığın bağlı birimlerinden gelen inceleme talepleriyle ilgili olarak verimliliğin artırılması ve ilgili birimin tespiti amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarında ‘ İhbar ve
İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonu’ oluşturulması uygun görülmüştür . … 2.1.2.
Komisyon; Vergi Dairesi Başkanlığına doğrudan yapılan, diğer vergi dairesi Başkanlıkları/
Defterdarlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından gelen, vergi incelemesi talebi içerikli ihbar ve şikâyetleri değerlendirmeye tabi tutarak … form esas almak suretiyle görüş bildirir ve bahse konu evrakları Vergi Dairesi Başkanının onayına sunar. Onaylanan formlar Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili birime gönderilir .”, 13. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 16/ 02/ 2015 tarihli İhbar ve İnceleme Taleplerini
Değerlendirme Komisyonlarının oluşturulması İle Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin
4 / 8Yönergesinin 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “ Komisyonlar; Grup Başkanlıkları, Vergi
Dairesi başkanlıkları veya Defterdarlıklar ile diğer kurum ve kuruluşlardan intikal ettirilen inceleme taleplerini değerlendirmeye tabi tutar .”, 14. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının 04/ 03/ 2015 tarihli ve 2015/ 1 Sıra No.lu İhbar ve
İnceleme Taleplerini Değerlendirme Genelgesinde “… 1- Grup Başkanlıklarına intikal eden vergi inceleme talepleri ile ihbar ve şikâyetler Grup başkanlığı Komisyonlarında anılan Yönergede yer alan usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulacaktır . Yönergenin 12 nci maddesinin
Başkanlığımıza verdiği yetkiye dayanarak, Grup Başkanlığı Komisyonlarında değerlendirilen ihbar ve şikâyet başvurularına dair ön değerlendirmelerin Vergi Denetim Kurulu Bilgi İşlem Sistemi (VDKBİS) üzerinden Kurul Başkanlığı Komisyonunun onayına sunulması uygun görülmüştür . …”, hükümlerine amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Kamu Denetçisi tarafından; şikâyete konu idarenin tesis ettiği işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. Başvuranın başvuru dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, Erzincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne vergi ihbarında bulunduğu, ihbarının doğru çıktığı, tarafına vergi ihbar ikramiyesi verilmediği iddiası ile vergi ihbar ikramiyesi talebi tespit edilmiştir .
17. Gelir İdaresi Başkanlığının Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde, başvuranın 12/ 01/ 2017 tarihinde ve 27/ 04/ 2017 tarihinde ihbar tazminatı talepli bir dilekçe verdiği, dilekçe hakkında işlemler devam ederken ihbar edilen kişi hakkında Fevzi Paşa Vergi
Dairesi’ne verilen 27/ 04/ 2017 tarihli işe başlama bildirimine ve ekindeki kira kontratına istinaden Gelir Vergisi 47 ve 48 inci maddelerindeki şartları taşıdığı tespit edildiğinden dolayı 01/ 01/ 2015 tarihi itibariyle “Basit Usul Mükellefiyet Kaydı” açıldığı, şikâyetçi 21/ 08/ 2017 tarihli ihbar dilekçesinde “İhbar edilen kişinin 10 yıldır mükellefiyetinin olduğu, yüksek tutarlarda gelir elde ettiği ” şeklinde soyut ifadeler kullandığı, bilgi ve belge sunmadığı , 15/ 09/ 2017 tarihinde ihbarcıya “Konuyla ilgili bilgi ve belge sunması durumunda konunun değerlendirilebileceği” şeklinde yazı yazıldığı, ihbarcının herhangi bilgi ve belge sunmadığı, ihbar edilen kişinin 01/ 01/ 2015 tarih itibariyle açılan Basit Usulde Vergi Mükellefiyeti için 19/ 09/ 2017 tarihinde
2015 ve 2016 yılları için beyanname verdiği, matrah beyanname etmediği, ihbar edilen kişinin
işlettiği yerin şehir dışında olduğu, çoğu zaman işlek olmayan bir yer olduğu, basit usul mükelleflerin 2016 yılı kazançlarında 8.000,00 TL ‘lik kısmını indirebildiklerini, ilgili iş yerinde daha önce tespit bulunmadığı, ihbarcının konuyla ilgili bilgi ve belge ibraz etmediği, takdir komisyonuna veri olabilecek bir tespit veya belge olmadığı, bunlardan dolayı ihbar ikramiyesinin ödenmesini gerektirecek bir durumun olmadığı anlaşılmıştır .
5 / 818. 1905 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi, süreklilik arz eden vergilerden, yanlış beyanname verme,
çift defter tutma veya sair suretlerle gizlenenleri haber verenlere, tahakkuk edecek vergi ve cezalarının tamamı üzerinden belli nispetler dâhilinde ikramiye verileceğini hükme bağlamıştır . Bu ikramiyenin 1/ 3 ü verginin kesin tahakkuku anında, geriye kalan 2/ 3 ü, verginin tahsili sonrasında ilgilisine verilecektir . Anılan hüküm, söz konusu ikramiyeye hak kazanabilmek için iki koşulun sağlanmasını gerekli görmüştür . Bunlardan ilki, idareye karşı gizlenen verginin “ daimi ” mahiyette olması, diğeri ise, vergiye ilişkin bir ihbarın yapılmış olmasıdır . Bununla birlikte 1905 sayılı
Kanunda, ihbar ikramiyesine hak kazanılması bakımından ihbarcıda ve ihbar konularında aranacak şartlar ile inceleme elemanlarının hangi işlemleri yapacağı hususunda detaylı değerlendirmelerin yapılmadığı da görülmektedir . Anılan konulardaki eksiklik hem idari düzenlemeler hem de yargı kararları bağlamında, giderilmeye çalışılmıştır .
19. Bu kapsamdaki en önemli idari düzenleyici işlem, ihbar ikramiyesinin ödenmesi hususundaki tereddütleri gidermek için çıkarılmış olan Maliye Bakanlığının 11/ 07/ 1974 tarihli ve sayılı genel yazısıdır . Bu yazıda, “… 1905 sayılı Kanunun hükümlerine göre ikramiye ödenebilmesi, devamlılık arzeden vergilerden kaçırılanları veya mektum kalanları bir muhbirin haber vermesine bağlanmıştır ” ifadesine yer verilmek suretiyle, Kanunun 6 ncı maddesinden çıkarılabilecek temel şartlara değinilmekle birlikte, teker teker muhbirin haiz olması gereken özelliklere, ihbarın neleri içermesi gerektiğine ve inceleme elemanlarının yapması icap eden işlemlere yer verilmiştir . Bunlar arasında, başvuruyu da yakından ilgilendiren şu belirlemeler dikkate değerdir : “… Bir mükellefin vergi kaçırmakta olduğunu bilen ve delilleriyle bu kaçakçılığı haber veren muhbirlere ikramiye ödenmesi diğer şartların mevcudiyeti halinde imkan dahilinde görülmektedir… Bir muhbir tarafından, herhangi bir mükellef hakkında vergi kaçakçılığına ilişkin olarak yapılan ihbarın, müşahhas olaylara ve delillere dayanması gereklidir . Bir başka deyimle, ihbar konularının vergi incelemesi sonunda bulunan matrah farkları ile illiyeti aranmalıdır . Yoksa, herhangi bir mükellef hakkında vergi kaçakçılığı yaptığı yolunda ihbarda bulunup, verginin hangi şekilde kaçırıldığının açıklanmaması, müşahhas olaylar gösterilmemesi ve deliller verilmemesi halleriyle muhbire ikramiye ödenmesine imkan bulunmamaktadır .” Bu husus bağlamında, Danıştay 3. Dairesi de, 18/ 10/ 1995 tarihli ve 1995/ 139 E ., 1995/ 3105 K. sayılı kararında, “ 1905 sayılı Menkul ve
Gayrimenkul Emval ve Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber
Verenlere Verilecek İkramiye Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde, ihbar ikramiyesinin ödenmesi koşulu inceleme sonucunda bulunan ve tahakkuk ettirilen vergi ve cezaların ihbar edenin verdiği bilgi ve belgeler kaynak alınmak suretiyle tesbitine bağlanmış ” değerlendirmesine yer vererek, ihbarcının sunduğu verilerin önemine vurgu yapmıştır .
20. İdare tarafından başvuranın somut bilgi ve belge sunmadığı ifade edilmiştir . Şöyle ki idare tarafından 19/ 09/ 2017 tarihinde yazılan yazı ile başvurana “Konuyla ilgili bilgi ve belge sunması durumunda konunun değerlendirilebileceği” belirtildiği halde başvuran somut belge ve bilgi sunmamıştır .
21. Danıştay 3. Dairesinin 06.04.1990 tarih ve E :1990 / 25, K:1990 / 1661 sayılı kararında ;
“…02.04.1980 tarihli ihbar dilekçesine konu şirketler adına tahakkuk ettirilen vergiler dolayısıyla
1905 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca ihbar ikramiyesi ödenen davacının diğer paravan şirketler
6 / 8dolayısıyla da ihbar ikramiyesi ödenmesi yolundaki talebinin cevap verilmemek suretiyle
reddedilmesine dair Maliye ve Gümrük Bakanlığı işlemine karşı açılan davayı, dava dosyası ile ihbar dilekçesinin incelenmesinden …Sanayi ve Ticaret A .Ş ile ….Ticaret ve ….ile ilgili olarak ihbarda bulunuldu ğu ve bu ihbardan dolayı 190 sayılı Kanun hükümlerine göre ihbar ikramiyesi ödendiğinin anlaşıldığı, anılan şahıs ve firmalar dışında ihbar ikramiyesine hak kazanılabilmesi için ihbarın açık ve seçik olması mevcut maddi delillerde ek lenmek suretiyle y etkili makamlara in tikal ettirilm esi ve vergi zıyaı bulunduğu hususunun bütün çıplaklığıyla kanıtlanması gerektiği, inceleme elemanlarınca bir ihbarın değerlendiril mesi sırasında lüzum görülen diğer şahıs ve firmalar nezdinde incelemeye başlanması ve kişisel tecrübe ve bulgular sonucumla diğer firma ve şahıslar hakkında da vergi ve ceza tarhiyatı yapılması nın muhbire ihbar ikramiyesi verilmesi için yeterli neden teşkil etmediği bu nedenle muhbirin dilekçesini, ihbar dilekçesi olarak kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle reddeden Ankara 7 inci Vergi Mahkemesinin 28.09.1989 tarih ve
E :1988 / 403, K:1989 / 586 sayılı Kararının bozulması isteminin reddine karar verilmiştir…” hükmüne yer verilmiştir .
22. Danıştay 3. Dairesinin E :2016 / 7644, K:2016 / 7839 sayılı kararında ; “…Mahkemece verilen dilekçe ret kararı üzerine davacı tarafından yenilenen dava dilekçesiyle ihbar ettiği mükellef hakkında yapılan incelemelere ilişkin bilgi ve belgelerin kendisine verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun 213 sayılı Kanunun “Vergi Mahremiyeti” başlıklı 5 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucunda tesis edilen 12/ 08/ 2014 tarih ve 82065 sayılı işlemin iptalinin istenildiği anlaşılmış olup Vergi Mahkemesince bu işlemin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi yeterliyken, davacının ihbar ikramiyesine hak kazanıp kazanmadığı hususunda da inceleme ve değerIendirme yapılmak suretiyle hüküm kurulması, İdari Yargılama Usulü Kanununun 22 ve 24’üncü maddelerine uygun düşmemişse de davanın reddi yoluyla verilen kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir…” hükmüne yer verilmiştir .
23. Denizli Vergi Mahkemesi’nin E; 2014/ 932, K; 2015/ 547 sayılı kararında; “…Olayda, davacının kimlik bilgileri olmaksızın yaptığı ihbar esas alınarak adı geçen şirket hakkında incelemeye başlanılmış ise de Mahkememizin 28.04.2015 tarihli ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden ihbar dilekçesinde öne sürülen hususların somut bilgi ve belgelere dayanmadığı, incelemenin genel esaslar çerçevesinde yürütüldüğü, ihbar dilekçesinde davacının kimlik bilgileri yazılmadığından ifadesine başvurulup, somut bilgi ve belgelerin ibraz edilmediği dolayısıyla inceleme sonucu bulunan vergi farklarının ihbar edilen konu ile doğrudan ilişkilendirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” hükmüne yer verilmiştir .
24. Ankara Vergi Mahkemesi’nin E; 2015/ 491, K; 2015/ 2185 sayılı kararında; “…Davacının vergi kaçırdığına dair vergi idaresine somut bir bilgi ve belge ibraz etmediği, dolayısıyla iddialarını delillere dayandırmadığı sonucuna varıldığından davacıya ihbar ikramiyesi ödenmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır…” hükmüne yer verilmiştir .
25. İhbar ikramiyesi hakkında başka bir kişi tarafından Kurumumuza yapılan 04.2013.1726 numaralı şikâyet başvurusuyla ilgili olarak, Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda; yukarıda değinilen gerekçeler de dikkate alınarak, somut bilgi ve belge bulunmadığı, bundan dolayı hukuka
7 / 8ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği tespit edilip 12/ 02/ 2014 tarihli “Ret Kararı”
verilmiştir .
26. Bu kapsamda; söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda, başvuranın somut bilgi ve belgelere dayanması gerekirken soyut iddialara dayandığı, ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bir husus olmadığı tespit edilmiştir .
27. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ilgili yargı kararları ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın ihbar ikramiyesi talebi hakkında, başvuranın soyut iddialarının olduğu, bu iddiaları ile ilgili olarak bilgi ve belge sunamadığı, ihbar edilen kişiye idarece Basit Usulde vergi mükellefiyeti tesis edildiği, ihbar sonucunda herhangi bir matrah farkı oluşmadığı, illiyet bağının bulunmadığı, başvuranın ihbar ikramiyesinden yaralanmasının mümkün olmadığı, aksine ilişkin bir tespit yapılamaması durumları da dikkate alındığında, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 28. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, şikâyet dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
29. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII.KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİ ile GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ EDİLMESİNE, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi