Vergi incelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yetkili inceleme elemanlarınca yürütülen denetim faaliyetidir.
İncelemeye yetkililer
Vergi müfettişleri ve kanunda sayılan diğer yetkililer inceleme yapabilir. İncelemeyi yapan kişinin yetki ve görevlendirmesi dosyada kontrol edilmelidir.
Başlama
İncelemeye başlama usulü elektronik ve idari süreçlerle yürütülür. Mükellefin inceleme konusu, dönem ve kapsamı öğrenme hakkı vardır.
Kapsam
Tam inceleme ile sınırlı inceleme aynı kapsamda değildir. İncelemenin görevlendirme sınırlarını aşıp aşmadığı önemlidir.
Süre
VUK ve ilgili yönetmeliklerde incelemelerin belirli sürelerde tamamlanması öngörülür. Sürelerin uzatılması ve sonuçları mevzuata göre değerlendirilir.
Mükellef hakları
Defter ve belge sunma, açıklama yapma, tutanağa itiraz ve görüşlerini yazdırma, rapor sürecinde haklarını kullanma imkanları vardır.
İnceleme yeri
Elektronik ortam, daire ve işyeri uygulamaları güncel mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
Uygulamada kontrol listesi
- İşlem tarihi ve ilgili VUK hükmü doğru mu?
- Belgelendirme yeterli mi?
- Muhasebe kaydı vergisel nitelikle uyumlu mu?
- Geçici hüküm veya özel tebliğ var mı?
- Sonraki dönem etkileri izlendi mi?
Kritik not
İnceleme süresinin aşılması tek başına her tarhiyatı geçersiz kılan otomatik bir sonuç olarak ele alınmamalı; somut usul ihlalinin etkisi ayrıca incelenmelidir.