ÖZET: Basit usulde ticari kazanç beyan eden iş yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı muafiyeti hakkında yapılan değerlendirmelere göre, bu tür iş yerlerinin ruhsat muafiyeti bulunmamaktadır. İlgili mevzuat çerçevesinde, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, belediye sınırları içinde açılan iş yerlerinin işyeri açma izin harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun, sanayi, tarım ve diğer işletmelere yönelik ruhsat verme işlemlerini kapsamaktadır.

Mevzuatın 2. maddesinde, belirli işyerleri için ruhsat muafiyeti tanınsa da, basit usulde vergilendirilen veya vergiden muaf olan esnafların ruhsat muafiyetine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, basit usulde ticari kazanç beyan eden iş yerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcından muaf olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu durum, ilgili iş yerlerinin ruhsatlandırılması sürecinde dikkate alınması gereken önemli bir husustur.

Not: Vergi levhasında vergi türü olarak basit usulde ticari kazanç yazan iş yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olup olmadığı hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: 7118846/622.02/1499266 11/08/2021 Konu: GÖRÜŞ (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı
Muafiyeti Hk.)

… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgi yazı ile Belediyeniz sınırları içerisinde bulunan … Mahallesi … Sokak No:… adresinde manikür-pedikür faaliyeti gösteren …’nin, … Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğünden aldığı basit usule göre e-beyanname verdiğini gösteren yazı ile vergiye işletilmiş olan nace kodunda ve vergi levhasında vergi türü olarak basit usulde ticari kazanç yazdığı için işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olup olmadığı konusunda dilekçe verdiği, vergi levhasında basit usulde ticari kazanç yazan işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olup olmadıkları konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81 inci maddesinde “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” hükmü,
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 1 inci maddesinde “Bu Kanunun amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır.” Hükmü,
Mezkur Kanun’un 2 nci maddesinde “Bu Kanun hükümleri;
a) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere,
b) Nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere,
c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine,
d) (Mülga: 24/11/2004 – 5259/8 md.)
e) (Ek: 24/6/1995 – KHK – 560/21 md.) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere.

f) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına,
g) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara,

h) (Ek: 8/8/2011 – KHK- 650/23 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 27/6/2013-6494/23 md.) 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine,
ı) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara, i) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna göre açılan muayenehane ve müşterek muayenehanelere,
Uygulanmaz.” hükmü,
24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun, 4/7/1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa dayanılarak hazırlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre belediye sınırları içerisinde açılan işyerlerinin işyeri açma izin harcına tabi olduğu, 3572 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi işlerini kapsadığı, 2 nci maddesinde ise bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı işyerleri sayılmış olup 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre basit usulde vergilendirilen veya vergiden muaf olan esnafın işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olduğuna ilişkin bir ifade yer almadığından bahse konu işyeri ve benzeri işyerlerinin meri mevzuat çerçevesinde ruhsatlandırılmasında işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcından muaf olmadığı değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür