ÖZET: Vergi kaydı olmayan işletmelerin ruhsatlandırılması konusunda yapılan değerlendirmeye göre, 150 adedi geçmeyen büyükbaş hayvan yetiştiricileri, vergi kaydı olmaksızın işletme kayıt belgesine dayanarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilirler. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, çiftçilerin zirai kazançlarının vergilendirilmesi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Bu kapsamda, belirli büyüklükteki işletmelerin vergi mükellefiyeti gereklilikleri de belirlenmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, ruhsat alma sürecinde yetkili idarelerin rolünü ve gerekli belgeleri tanımlamaktadır. Yönetmelik, işyeri açmak isteyenlerin, ruhsat başvurusu sırasında vergi kaydı bilgilerini beyan etmeleri gerektiğini ifade etse de, vergi mükellefiyet kaydı olmayan yerlerden bu tür belgelerin talep edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, vergi dairesi kaydı ve vergi numarasından muaf olan işletmeler için ruhsatlandırma sürecinde ek belge veya bilgi talep edilmemesi gerektiği belirtilmektedir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Not: Vergi mevzuatınca vergi dairesi kaydı ile vergi numarasından muaf olan yerlerin ruhsatlandırılması hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-1800325 29/11/2021 Konu : Görüş (Vergi kaydı olmayan iş yerleri hakkında)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgi’de kayıtlı yazınız ile 150 adedi geçmeyen büyükbaş hayvan yetiştiricilerine vergi kaydı olmadan işletme kayıt belgesine istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenemeyeceği hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Zirai kazançta vergileme” başlıklı 53 üncü maddesinin birinci fıkrası “Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu Kanunun 94 üncü maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tesbit olunarak vergilendirilir….” hükmünü,
“İşletme büyüklüğü ölçüleri” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrası “A) Arazi üzerinde yapılan faaliyetlerde
…
23 üncü grup: Büyükbaş hayvan sayısı 150 (150) adet (İş hayvanları ile iki yaşından küçük, büyükbaş hayvanlar hariç);
…
Cumhurbaşkanı bu ölçüleri gerekli gördüğü bölgeler için yıllık olmak kaydıyla arazi ve ürün türlerine göre beş katına kadar artırmaya veya kanuni hadden az olmamak üzere yeniden tespit etmeye yetkilidir. Bu şekilde tespit olunan ölçüler, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren yürürlüğe girer.” hükmünü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte

belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
23 üncü maddesinin birinci fıkrası “İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.” hükmünü,
Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunanların vergi mükellefiyet kaydı bilgileri başvuru formunda beyan etmiş oldukları vergi numaraları ve bağlı bulundukları vergi dairesi adı esas alınarak e-vergi levhası sorgulamasıyla teyit edilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvuruları sırasında başvuru sahiplerinden vergi levhası sureti veya vergi mükellefiyetine ilişkin başkaca bir belge talep edilemez.” hükmünü amirdir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, vergi mevzuatınca vergi dairesi kaydı ile vergi numarasından muaf olan yerlerden ruhsatlandırma aşamasında bunlara ilişkin bilgi veya belge aranmaması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür