|
ÖZET: Vergi mükellefiyetini sona erdirmiş olan ancak ruhsatları aktif durumda bulunan işyerlerinin ruhsatlarının geçerliliği ve bu duruma ilişkin yasal işlemler hakkında bilgi talep edilmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın e-vergi levhası sorgulama modülünde yapılan incelemeler sonucunda, bazı işletmelerin vergi mükellefiyetlerini sonlandırmalarına rağmen ruhsatlarının geçerli olduğunu tespit etmiştir. Bu durum, ruhsatların yasal statüsü ve gerekli işlemler hakkında belirsizlik yaratmaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, işyerlerinin açılması ve çalıştırılması için yetkili idarelerden ruhsat alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ruhsatın devri durumunda, devralan kişinin başvurusu üzerine mevcut belgeler esas alınarak yeni ruhsat düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, ruhsatın geçerliliği, işyerinin vergi kaydının silinmesi veya kapatılması durumunda sona ermektedir. Bu nedenle, ruhsatların iptali için yetkili idarelerin gerekli işlemleri başlatması gerektiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, ruhsatların geçerliliği, vergi mükellefiyetinin devamına bağlıdır. İşletmelerin ruhsatlarının iptali, yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkili idareler tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu süreç, hem işletmelerin yasal durumlarını netleştirecek hem de kamu düzeninin sağlanmasına katkıda bulunacaktır. |
NOT: Vergi mükellefiyetini sonlandırmalarına rağmen ruhsatlarının aktif olduğu tespit edilen ve bu nedenle vergi mükellefiyetini sonlandıran işyerlerinin ruhsatlarının geçerliliğini koruyup korumadığı ve nasıl bir yasal işlem yapılacağı hakkında.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-343702 02.03.2021 Konu : GÖRÜŞ (Vergi Mükellefiyeti Sonlandırılan İşyerleri hk.)
… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi yazıyla, ruhsat arşiv dosyaları ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığının e-vergi levhası sorgulama modülünde yapılan incelemede; belediyesinden ruhsat alan işletmelerin vergi mükellefiyetini sonlandırmalarına rağmen ruhsatlarının aktif olduğunun tespit edildiği bu nedenle vergi mükellefiyetini sonlandıran işyerlerinin ruhsatlarının geçerliliğini koruyup korumadığı ve nasıl bir yasal işlem yapılacağı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” üçüncü fıkrasında; “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
8 inci maddesi ise “Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. (Ek cümleler: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/3 md.) Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ile ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıkların giderilmesi için en fazla altı aylık süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıklar giderilmediği durumlarda devir işlemi yapılamaz.
(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.
İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.
İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır.
Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.
İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.
Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir.” hükmü,
10 uncu maddesinde “Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir.
Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.
Yine aynı Yönetmeliğin Örnek-1 Sıhhî İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru/Beyan Formunda faaliyet gösterecek işyerleri için adı soyadı, faaliyet unvanı, faaliyet konusu, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası gibi işyerinin temel bilgileri talep edilmektedir.
Diğer taraftan 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 161 inci maddesinin birinci fıkrası “Vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesi işi bırakmayı ifade eder.” hükmünü ihtiva etmektedir.
Açıklanan hükümler çerçevesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak ruhsat alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı, işyerinin devredilmesi halinde devralan kişi adına dosyadaki bilgi ve belgelerin esas alınması suretiyle tekrar ruhsat düzenlenmesi gerektiği, işyerinin devredilmeyerek kapatılmasının veya vergi kaydının silinmesinin ruhsatın geçerliliğini yitirmesine sebep olduğundan var olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili idaresince iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür