|
ÖZET: Başvuru, Manisa Vergi Dairesi’nden alınan ‘Borcu Yoktur’ belgesi talebiyle ilgilidir. Başvuran, 2012 yılında vefat eden babasından kalan motosikleti satmak istemiş, ancak babasına ait 2010 yılına ait kira gelirine ilişkin vergi borcunun ödenmediği bildirilmiştir. Başvuran, bu borcun ödendiğine dair makbuzları sunduğunu, ancak başvurusunun reddedildiğini ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın açıklamalarına göre, başvuranın babasının 2010 yılına ait gelir vergisi ilk taksit ödemesi vergi tahsil alındısı ile yapılmış, ancak ikinci taksite ait ibraz edilen belge, banka dekontu olarak kabul edilmemiştir. Bu nedenle, vergi dairesi kayıtlarında borcun ödendiği tespit edilememiştir. İlgili mevzuat gereği, ödemelerin makbuz karşılığında yapılması zorunludur ve başvuranın sunduğu dekontun geçerliliği konusunda belirsizlik bulunmaktadır. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde bir karar verilmiştir. Başvuran, idarenin işlemlerine karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. İdarenin, başvuru süreçlerinde daha şeffaf ve bilgilendirici olması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8062-S.12326
BAŞVURU NO : 2019/6176
KARAR TARİHİ : 06/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MANİSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Vergi tahsilatı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/03/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Manisa ili … ilçesinde ikametgâh ettiğini, 30/10/2012 tarihinde vefat eden babasından kalan motosikleti satmak için Manisa … Vergi Dairesi’nden ‘Borcu Yoktur’ belgesi almak için müracaat ettiğini, vefat eden babası … …’a ait 2010 yılından kalan kira geliri ile ilgili verginin ödenmediğinin tarafına bildirildiğini, muhasebecisi ile görüştüğünü, makbuzları temin ettiğini, ilgili dönemle ilgili ödenen makbuzları idareye ilettiğini, müracaatının kabul edilmediğini iddia edip mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan alınan 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle;
2.1.Manisa Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğünün mükellefi … …’un mirasçısı … … tarafından Kuruma verilen dilekçeden, adı geçenin 30/10/2012 tarihinde vefat eden babasından miras kalan motosikleti satmak için … Vergi Dairesi Müdürlüğünden vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge talebinde bulunduğunun, anılan vergi dairesince … …’a ait 2010 yılından kalan kira geliri borcunun bulunduğunun tarafına bildirildiğinin, söz konusu borcun ödendiğine ilişkin makbuzların anılan vergi dairesine ibraz edilmesine rağmen başvurusunun reddedildiğinin konu ile ilgili mağduriyetinin giderilmesinin talep edildiğinin anlaşıldığı,
2.2.Söz konusu dilekçede ileri sürülen hususlarla ilgili olarak Manisa Vergi Dairesi
Başkanlığından alınan yazı ve eklerinin incelenmesinden; … …’un 2010 takvim yılına ait gayrimenkul sermaye iradına ilişkin gelir vergisi ilk taksit ödemesinin … Manisa şubesine vergi tahsil alındısı ile ödendiğinin, bu ödemenin vergi dairesi kayıtlarında tespit edildiğinin, ancak ikinci taksite ait ödemeye ilişkin ibraz edilen belgenin … Bankasına ait üzerinde seri ve sıra numarası olmayan 613,13 TL tutarlı banka dekontu olduğunun, 08/07/2011 tarihli tahsilat bordrosu ve günlük emanete düşen kayıtlara ilişkin tahsilat bordrosunda … …’a ait bir tahsilatın bulunmadığının, konuyla ilgili olarak … Bankası Merkez Şubesine gönderilen yazı ile söz konusu makbuzun durumunun ve doğruluğunun hakkında bilgi talep edildiğinin ve henüz bir cevap verilmediğinin anlaşıldığı,
2.3.Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 40 ıncı maddesi ile amme alacağının tahsilinde genel kural, ödemenin makbuz (vergi tahsil alındısı)
karşılığında yetkili memurlara yapılması olarak belirlendiği, ödemenin özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması zorunluluğunu getirmeye Bakanlığın yetkili kılındığı,
2.4.Anılan Kanunun “Hususi ödeme şekilleri” başlıklı 41 inci maddesinde “Maliye Vekaletinin tayin edeceği yerlerde, nevileri mezkür Vekaletçe tesbit edilecek amme alacakları, bu Vekaletçe isimleri belirtilecek bankalar delaletiyle veya postaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebilir.
Maliye Vekaleti bu madde gereğince ödeme yapılmasını ihtiyar ettiği takdirde, ödemenin:
1.Çizgili çek kullanılmak suretiyle,
2.Mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle,
3.Vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabı bulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle,
4.Postaneler vasıta kılınmak suretiyle,
5.Banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle, yapılmasını düzenlemeye salahiyetlidir…” hükmü yer aldığı,
2.5.Buna göre, özel ödeme şekilleri 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirlenmiş olup, aynı maddede Bakanlık tarafından belirlenecek amme alacaklarının yine Bakanlık tarafından belirlenecek özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle, yetkili kılınan bankalar ve postaneler vasıtasıyla ödenebileceği hükme bağlandığı,
2.6.Bakanlığa verilen bu yetkiler çerçevesinde, 30/06/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 1 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliği ile gerekli düzenlemeler yapıldığı,
2.7.Anılan Kanunun 41 inci maddesinin Bakanlığa verdiği yetkiye istinaden, vergi tahsilâtı konusunda Bakanlık ile … Bankası A.Ş. arasında yapılan 19/12/1996 tarihli protokolde, …
Bankası A.Ş. şubelerince tahsil edilen tutarların; pazartesi günü yapılan tahsilatı perşembe günü, salı ve çarşamba günü yapılan tahsilatı cuma günü, perşembe ve cuma günü yapılan tahsilatı salı, günü, bu günlerin resmi tatile rastlaması halinde izleyen ilk iş günü aksamına kadar Bakanlık tarafından belirlenecek T.C. … Bankası veya T.C. … Bankası şubeleri nezdindeki ilgili vergi dairesi hesabına nakden veya EFT ile aktarılacağının belirtildiği,
2.8.Ayrıca protokolde, vergi mükellefleri tarafından vergi borçlarının ödenmesi amacıyla anılan banka şubelerine yapılan ödemeler sırasında, bankaca “vergi tahsil alındısı” düzenlenmesi gerektiğinin bildirildiği,
2.9.Buna göre, vergi tahsilatına yetkili kılınan … Bankası A.Ş.’nin ödeme süresi geçmemiş olan ve protokol ile tahsiline yetki verilen vergileri vergi tahsil alındısı düzenleyerek tahsil etmesi gerektiği,
2.10.Bu itibarla, … Manisa şubesine yapılmış olan gelir vergisinin ilk taksitine ilişkin ödemenin vergi tahsil alındısı ile yapılması ve vergi dairesi kayıtlarında yer alması nedeniyle söz konusu taksite ilişkin bir borcun bulunmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte, … Bankasına yapılan 613,13 TL tutarlı ödemenin vergi dairesi kayıtlarında gözükmemesi ve bu ödemeye ilişkin vergi tahsil alındısının ibraz edilmemiş olması nedeniyle söz konusu borcun ödendiğinin kabulü mümkün bulunmadığı,
2.11.Öte yandan, konuyla ilgili olarak idare tarafından karşı açılmış yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış herhangi bir dava bulunmamakla birlikte, mükellefin ibraz ettiği söz konusu banka dekontunun doğruluğuna ilişkin … Bankası
Merkez Şubesine gönderilen yazıya cevap verilmesi halinde ayrıca bilgi verileceği, ifade edilmiştir.
3.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan alınan 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazının ekinde yer alan Gelir
İdaresi Başkanlığı Manisa Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Türkiye … Bankası A.Ş. (Manisa Merkez Şubesi)’nin cevaplaması amacıyla 16/05/2019 tarih ve … sayılı yazı göndermiş olup bu yazıda özetle;
3.1.Vergi Dairesinin kayıtlı mükellefi olan … … 01-12/2010 dönemine ait Gelir (GMSİ)
Vergisinin 2. taksitini 08/07/2011 tarihinde ekte ki dekontta görüleceği üzere ödediğini belirttiğini,
3.2.Ancak bankaya ait üzerinde seri-sıra no olmayan, vergi tahsil alındısı yazmayan, dekont olan ve aslı gibidir yapılan 683,13 TL tutarlı bir tahsilat vergi dairesine ait 08/07/2011 tarihli tahsilat bordrosunda ve mükellef hesaplarında görülmediği,
3.3. … … mirasçısı … …’in Kamu Denetçiliği Kurumuna bu konuyla ilgili yaptığı müracaata cevap vermek üzere, banka tarafından 08/07/2011 tarihli 683,13 TL. tutarlı … …’a ait “Vergi
Tahsil Alındısının” ivedi olarak vergi dairesine gönderilmesi gerektiği, ifade edilmiştir.
4.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir İdaresi
Başkanlığı’ndan alınan 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazının ekinde yer alan
Türkiye … Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı Manisa
Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne verdiği 24/05/2019 tarih ve …
sayılı cevabi yazıda özetle; ilgi yazı nedeni ile yapılan araştırma sonucunda banka kayıtlarında ilgili işleme rastlanmadığı ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
5.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
6.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun,
7.1.“Ödeme şekli, makbuz” başlıklı 40 ıncı maddesinde;
“Ödeme, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılır.
(Ek 2 inci fıkra:25/12/2003-5035 sayılı Kanun/madde 3) Maliye Bakanlığı, ödemenin özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması zorunluluğunu getirmeye yetkilidir. Bu yetki; tahsil daireleri, amme alacağının türü, ödeme zamanı ve bulunduğu safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle salahiyetli ve mesul memurlardan başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.
Amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini ilgili amme idareleri tayin eder.
Borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımı müddeti sonuna kadar saklamaya ve salahiyetli memurlarca istendiğinde göstermeye mecburdurlar.
Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafı alacaklı amme idaresine aittir.
Hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başka şekillerde yapılan tahsilata ait hükümler mahfuzdur.”,
7.2.“Hususi ödeme şekilleri” başlıklı 41 inci maddesinde;
“Maliye Vekaletinin tayin edeceği yerlerde, nevileri mezkur Vekaletçe tespit edilecek amme alacakları, bu Vekaletçe isimleri belirtilecek bankalar delaletiyle veya postaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebilir.
Maliye Vekaleti bu madde gereğince ödeme yapılmasını ihtiyar ettiği takdir, ödemenin:
1. Çizgili çek kullanılmak suretiyle,
2. Mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle,
3. Vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabı bulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle,
4. Postaneler vasıta kılınmak suretiyle, yapılmasını düzenlemeye salahiyetlidir.
5. (Ek bent:30/07/2003-4962 sayılı Kanun/madde 2) Banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle,
(Değişik 3 üncü fıkra:24/03/1988-3418 sayılı Kanun/madde 34) Bankalarca tahsil edilen veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edildikleri tarihten itibaren azami 7, kredi kartı ile yapılan ödemelerde, işlem tarihini takip eden günden itibaren azami 20, postaneler vasıta kılınmak suretiyle yapılan ödemelerde, yapılan ödemelerin ilgili vergi dairelerine intikal ettirilme süresi, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren azami 10 gündür.
(Değişik 4 üncü fıkra:30/07/2003-4962 sayılı Kanun/madde 2) Maliye Bakanlığı bu süreyi aşmamak üzere alacak türleri ve/veya bankalar itibarıyla farklı süreler tayin etmeye yetkilidir.
(Değişik 5 inci fıkra:24/03/1988-3418 sayılı Kanun/madde 34) Bankalarca tahsil edilen veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken paralar süresinde T.C. Merkez Bankasına aktarılmadığı, postaneler vasıtasıyla yapılan ödemeler süresinde vergi dairelerine intikal ettirilmediği takdirde, söz konusu amme alacağı, tahsilatı yapan bu kuruluşlardan gecikme zammı tatbik edilmek suretiyle tahsil edilir.
(Değişik 6 ncı fıkra:24/03/1988-3418 sayılı Kanun/madde 34) Tahsilatı yapan veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımından dolayı ödeme yapması gereken banka şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C. Merkez Bankasına aktarılmasından, postane veya posta çek merkezi müdürleri ise postane vasıta kılınarak yapılan ödemelerin belirlenen sürelerde ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmesinden sorumludurlar…”,
7.3.“Ödemenin ispatı” başlıklı 46 ncı maddesinde;
“Amme alacağının ödendiği, salahiyetli ve mesul memurlar tarafından verilen makbuzlar ile tahsil daireleri, bankalar veya postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak, imzalanıp mühürlenen tahsile ait kayıtlarla ispat olunabilir.
42 nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.”,
8.30/06/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan A-1 Seri-Sıra Numaralı
Tahsilat Genel Tebliğinin “Hususi (Özel) Ödeme Şekilleri ”başlığında;
1.6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde, mükelleflerin vergi borçlarını daha kolay
ödemelerini sağlamak yönünden özel ödeme şekilleri öngörülmüş ve Maliye Bakanlığının tayin edeceği yerlerde nevilerini belirleyeceği amme alacaklarının bankalar veya postaneler aracılığıyla ödenebileceği hükme bağlanmıştır.
2.6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden Devlete ait
amme alacaklarını takip ve tahsil ile görevli vergi daireleri adına tahsile yetkili kılınan bankalarca vergi tahsil alındısı düzenlenmek suretiyle nakden veya çekle yapılan ödemeler kabul edilmektedir.
Bankalarla yapılmış bulunan protokoller çerçevesinde, Bakanlığımızın uygun gördüğü amme alacakları, vergi dairesi adına yetkili kılınmış bankaların yurt genelindeki şubelerine, vergi tahsil alındısı ile ödenebilmekte ve ödemenin vergi tahsil alındısının düzenlendiği tarihte yapıldığı kabul edilmektedir.
Ayrıca, tahsilata yetkili kılınmış bankaların internet bankacılığı ile sunduğu hizmetler arasında vergi tahsilatının da yer alması halinde, internet bankacılığı ile de ödeme yapılabilmektedir.
Bu takdirde de, ödeme anında banka tarafından vergi tahsil alındısı düzenlenmekte ve borçlunun banka şubesinden talebi üzerine bu alındı kendisine teslim edilmektedir.
Diğer taraftan, amme borçlusunun banka hesabından vergi dairesinin banka hesabına para gönderilmek suretiyle ödeme yapılması halinde, amme alacağının ödeme tarihi, paranın
Hazine hesaplarına aktarıldığı tarih olacaktır.
Bankalar tarafından yapılan tahsilatlara ilişkin bilgiler, elektronik ortamda Gelir İdaresi
Başkanlığına iletilmekte ve bu bilgiler vergi daireleri itibarıyla elektronik ortamda mükellef hesaplarına işlenmektedir. Dolayısıyla, tahsilata yetkili kılınmış bankalara vergi tahsil alındısı karşılığında yapılan ödemelerin, amme alacağına mahsup edileceğine ilişkin herhangi bir tereddütte mahal bulunmamaktadır.
3.6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca, amme alacaklarının tahsili konusunda
Bakanlığımızın yetkili kıldığı bankaların tahsil ettikleri paraları, tahsil ettikleri tarihten itibaren azami 7 gün içerisinde Merkez Bankasına aktarmaları zorunlu bulunmaktadır.
Bakanlığımız bu süreyi aşmamak üzere bankalar itibarıyla farklı süreler tayin etmeye yetkilidir.
4.Amme alacaklarının tahsiline yetkili kılınan bankalar, tahsil ettikleri paraları
Bakanlığımızca belirlenen sürede Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına aktarmadıkları takdirde, söz konusu amme alacağı, ilgili bankadan 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi hükmüne göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte aynı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil olunacaktır.” hükümlerine amirdir.
IV.KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10.Başvuran, Manisa ili … ilçesinde ikametgâh ettiğini, 30/10/2012 tarihinde vefat eden babasından kalan motosikleti satmak için Manisa … Vergi Dairesi’nden ‘Borcu Yoktur’ belgesi almak için müracaat ettiğini, vefat eden babası … …’a ait 2010 yılından kalan kira geliri ile ilgili verginin ödenmediğinin tarafına bildirildiğini, muhasebecisi ile görüştüğünü, makbuzları temin ettiğini, ilgili dönemle ilgili ödenen makbuzları idareye ilettiğini, müracaatının kabul edilmediğini iddia ederek mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
11.Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan Kurumumuza verdiği 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevap tetkik edildiğinde, … …’un 2010 takvim yılına ait gayrimenkul sermaye iradına ilişkin gelir vergisi ilk taksit ödemesinin … Manisa şubesine vergi tahsil alındısı ile ödediği, bu ödemenin vergi dairesi kayıtlarında tespit edildiği, ancak ikinci taksite ait ödemeye ilişkin ibraz edilen belgenin … Bankasına ait üzerinde seri ve sıra numarası olmayan 613,13 TL tutarlı banka dekontu olduğu, 08/07/2011 tarihli tahsilat bordrosu ve günlük emanete düşen kayıtlara ilişkin tahsilat bordrosunda … …’a ait bir tahsilatın bulunmadığı, vergi tahsilatına yetkili kılınan …Bankası A.Ş.’nin ödeme süresi geçmemiş olan ve protokol ile tahsiline yetki verilen vergileri vergi tahsil alındısı düzenleyerek tahsil etmesi gerektiği, bu itibarla, … Manisa şubesine yapılmış olan gelir vergisinin ilk taksitine ilişkin ödemenin vergi tahsil alındısı ile yapılması ve vergi dairesi kayıtlarında yer alması nedeniyle söz konusu taksite ilişkin bir borcun bulunmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte, … Bankasına yapılan 613,13 TL tutarlı ödemenin vergi dairesi kayıtlarında gözükmemesi ve bu ödemeye ilişkin vergi tahsil alındısının ibraz edilmemiş olması nedeniyle söz konusu borcun ödendiğinin kabulü mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.
12.Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazının ekinde yer alan Gelir İdaresi Başkanlığı Manisa Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Türkiye … Bankası A.Ş. (Manisa Merkez Şubesi)’nin cevaplaması amacıyla gönderdiği 16/05/2019 tarih ve … sayılı yazı tetkik edildiğinde; Vergi Dairesinin kayıtlı mükellefi olan … … 01-12/2010 dönemine ait Gelir (GMSİ) Vergisinin ikinci taksitini 08/07/2011 tarihinde ekte ki dekontta görüleceği üzere ödediğini belirttiği, ancak bankaya ait üzerinde seri-sıra no olmayan, vergi tahsil alındısı yazmayan, dekont olan ve aslı gibidir yapılan 683,13 TL tutarlı bir tahsilat vergi dairesine ait 08/07/2011 tarihli tahsilat bordrosunda ve mükellef hesaplarında görülmediği, … … mirasçısı … …’in Kamu Denetçiliği Kurumuna bu konuyla ilgili yaptığı müracaata cevap vermek üzere, banka tarafından 08/07/2011 tarihli 683,13 TL. tutarlı … …’a ait “Vergi Tahsil Alındısının” ivedi olarak vergi dairesine gönderilmesi gerektiği şeklinde belirtilmiştir.
13.Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan 29/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazının ekinde yer alan Türkiye … Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü’nün 24/05/2019 tarih ve … sayılı yazısı tetkik edildiğinde; ilgi yazı nedeni ile yapılan araştırma sonucunda banka kayıtlarında ilgili işleme rastlanmadığı şeklinde belirtilmiştir.
14.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda, ödeme, alacaklı tahsil
dairesinin salahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılacağı, Bakanlığın, ödemenin özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması zorunluluğunu getirmeye yetkili olduğu, bu yetki; tahsil daireleri, amme alacağının türü, ödeme zamanı ve bulunduğu safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabileceği, makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle salahiyetli ve mesul memurlardan başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemeyeceği, amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini ilgili amme idareleri tayin edeceği, borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımı müddeti sonuna kadar saklamaya ve salahiyetli memurlarca istendiğinde göstermeye mecbur oldukları, makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafı alacaklı amme idaresine ait olduğu, hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başka şekillerde yapılan tahsilata ait hükümler mahfuz olduğu hükmedilmiştir.
15.Yine aynı Kanunda, Bakanlığın tayin edeceği yerlerde, nevileri Bakanlıkça tespit edilecek amme alacakları, bu Bakanlıkça isimleri belirtilecek bankalar aracılığı ile ödenebileceği, ödemenin çizgili çek kullanılmak suretiyle, mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle, Vergi dairelerinin veya Merkez
Bankasının hesabı bulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle, postaneler vasıta kılınmak suretiyle, Banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle yapılmasını düzenlemeye salahiyetli olduğunu hükmetmiştir.
16.Aynı Kanunda, bankalarca tahsil edilen veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edildikleri tarihten itibaren azami 7, kredi kartı ile yapılan ödemelerde, işlem tarihini takip eden günden itibaren azami 20, postaneler vasıta kılınmak suretiyle yapılan ödemelerde, yapılan ödemelerin ilgili vergi dairelerine intikal ettirilme süresinin, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren azami 10 gün olduğuna hükmedilmiştir.
17.6183 sayılı Kanunda, Bakanlığın bu süreyi aşmamak üzere alacak türleri ve/veya bankalar
itibarıyla farklı süreler tayin etmeye yetkili olduğu, bankalarca tahsil edilen veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken paralar süresinde T.C.
Merkez Bankasına aktarılmadığı, postaneler vasıtasıyla yapılan ödemeler süresinde vergi dairelerine intikal ettirilmediği takdirde, söz konusu amme alacağı, tahsilatı yapan bu kuruluşlardan gecikme zammı tatbik edilmek suretiyle tahsil edileceği, tahsilatı yapan veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımından dolayı ödeme yapması gereken banka şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C. Merkez Bankasına aktarılmasından, postane veya posta çek merkezi müdürleri ise postane vasıta kılınarak yapılan ödemelerin belirlenen sürelerde ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmesinden sorumlu olduğu hükmedilmiştir.
18.Aynı Kanunda, kamu alacağının ödendiği, salahiyetli ve mesul memurlar tarafından verilen makbuzlar ile tahsil daireleri, bankalar veya postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak, imzalanıp mühürlenen tahsile ait kayıtlarla ispat olunacağı hükmedilmiştir.
19.Bu konuda Bakanlık “A-1 Seri-Sıra Numaralı” “Tahsilat Genel Tebliği çıkarmıştır.
20.Başvuranın babasının 2010 takvim yılına ait gayrimenkul sermaye iradına ilişkin Gelir
Vergisi birinci taksit ödemesini … Manisa Şubesine vergi tahsil alındısı ile ödediği; bu ödemenin vergi dairesi kayıtlarında tespit edildiği; ikinci taksite ait ödemeye ilişkin ibraz edilen belgenin … Bankasına ait üzerinde seri ve sıra numarası olmayan 613,13 TL tutarlı banka dekontu olduğu; ilgili tahsilat bordrosunda başvuranın babasına ait bir tahsilatın bulunmadığını, konuyla ilgili olarak … Bankası ile idare arasında söz konusu makbuzun durumunun, doğruluğunun ve varsa vergi tahsil alındısı hakkında yazışma yapıldığı, Türkiye … Bankası
A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından araştırma yapıldığı, banka kayıtlarının incelendiği, banka tarafından ilgili işleme rastlanılmadığının ifade edildiği tespit edilmiştir.
21.Bu kapsamda; söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda, başvuranın talebinin idare tarafından ret işlemi tesis etmesinin mevzuata aykırı bir husus olmadığı tespit edilmiştir.
22.Başvuranın yapılan ödemeyle ilgili iddia ve taleplerini tüketici hakkına binaen süre ve diğer usul şartları mevcut olması halinde ilgili bankaya yöneltebileceği, sonuç alamaması durumunda yine usul şartları mevcutsa ilgili Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici
Mahkemeleri nezdinde başvurular yapabileceği değerlendirilmiştir.
23.Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; vergi tahsil alındısının olmaması, banka ve idare kayıtlarında tahsilatın görünmemesi, aksine ilişkin bir tespit yapılamaması durumları da dikkate alındığında, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Başvuranın, başvuru dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi