Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladığı olayın gerçekleşmesi veya hukuki durumun tamamlanmasıyla doğar. Vergilendirmede işlemin yalnız şekli değil gerçek mahiyeti esastır.
Vergiyi doğuran olay
Her vergi türünde olay farklıdır: teslim, hizmet, gelir elde edilmesi, sözleşme düzenlenmesi, tescil veya intikal gibi unsurlar vergi borcunu doğurabilir.
Gerçek mahiyet
VUK m.3 yaklaşımı gereği vergilendirmede işlemin gerçek ekonomik ve hukuki içeriği esas alınır. Tarafların işleme verdiği ad tek başına bağlayıcı değildir.
İspat
Gerçek mahiyet, yemin hariç her türlü delille ortaya konulabilir; ancak vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık anlatımları sınırlı değere sahiptir.
Muvazaa ve görünüş
Bir işlemin görünürdeki sözleşme biçimi ile ekonomik sonucu farklıysa, vergi idaresi somut delillerle gerçek ilişkiyi ortaya koymalıdır.
Tarih
Vergiyi doğuran olayın tarihi oran, istisna, beyan dönemi ve zamanaşımı bakımından kritik olduğundan sözleşme, teslim, fatura, ödeme ve tescil tarihleri birlikte incelenmelidir.