Kurulu (YÖK) Başkanlığına; bunların dışında kalan diğer kamu kurum ve kuruluşları Devlet
Personel Başkanlığına başvurur .” hükmüne yer verildiği, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise, Devlet Personel Başkanlığının bu bildirimleri, Nitelik-Kod Kılavuzunda yer alan hususlara uygunluk açısından inceleyerek sonucu manyetik ortamda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına (ÖSYM) bildireceğinin belirtildiği, 2.2. Bu çerçevede, KPSS Tercih Kılavuzunda ilan edilen kadro ve pozisyonlar ile bunlar için aranılan nitelikler, ilgili kurum ve kuruluşların ihtiyaçları ve yürürlükteki mevzuatları ile
Başkanlıklarınca onaylanan Nitelik Kod Kılavuzunda belirtilen nitelikler çerçevesinde Kurumlar tarafından belirlendiği ve Başkanlıklarının uygun görüşü üzerine ÖSYM Başkanlığınca ilan edildiği, 2.3. Devlet Personel Başkanlığının bu husustaki görevinin; ilan edilmek üzere kurumlarına intikal ettirilen kadrolar ve bu kadrolar için aranan nitelikleri, mer’i mevzuat ve Nitelik Kod Kılavuzunda yer alan hususlara uygunluk yönünden incelemek olup, kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen kadro ve pozisyonlarına alım yapılabilecek öğrenim programları konusunda gerekli bilgilendirme ve uyarılar da yapılmakla birlikte, alım yapılacak programlar ya da herhangi bir öğrenim programından yapılacak alım sayısı nihai olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlendiği, 2.4. Merkezi yerleştirmelerde ilan edilen herhangi bir kadro veya pozisyon için birden fazla öğrenim koşulunun belirlenmesi yine ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının takdirinde olup, bu öğrenim programlarının eş değer olmasının gerekmediği, 2.5. Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni (VHKİ) unvanlı kadroların nitelik itibariyle yalnızca belirli program mezunlarının yerleştirilmesini gerektiren kadrolar olmayıp, ilgili kadrolara kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet ihtiyaçları doğrultusunda belirledikleri niteliklere göre farklı mahiyetteki program mezunlarından yerleştirme yapılmasının mümkün bulunduğu, 2.6. KPSS 2016/ 2 Tercih Kılavuzu incelendiği takdirde; VHKİ kadroları için sadece “Çağrı Merkezi
Hizmetleri” veya “Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı” mezunlarının talep edilmediği, “3001-Herhangi bir ön lisans programından mezun olmak .” ve “4001-Herhangi bir lisans programından mezun olmak .” kodları da dahil olmak üzere birçok farklı nitelik kodu kullanılmak suretiyle talepte bulunulduğunun görüleceği, 2.7. Çağrı Merkezi Hizmetleri ön lisans programı mezunlarının, 3499 nitelik kodunun kullanılması halinde VHKİ, Sekreter, Memur gibi kadrolara başvuru yapabilmelerinin mümkün bulunduğu, ayrıca kamu kurumlarının talep etmeleri halinde benzer mahiyetteki kadrolar için farklı ön lisans programlarına ait nitelik kodlarının birlikte kullanılmasının da mümkün bulunduğu, bu doğrultuda geçmiş yerleştirme dönemlerinde 3499 ve 3179 nitelik kodlarının İçişleri Bakanlığının VHKİ kadroları için bir arada kullanıldığı ve böylelikle Çağrı Merkezi Hizmetleri programı ile Büro
Yönetimi ve Sekreterlik programı mezunlarına aynı kadrolara başvuru yapabilme imkanı tanındığı, 2.8. Kamu kurum ve kuruluşlarının münhal kadro ve pozisyonlarına hangi program mezunlarından alım yapılacağı hususunun ilgili kurumlar tarafından belirlendiği, ayrıca konuyla ilgili olarak
Başkanlıklarınca yürütülen herhangi bir çalışmanın bulunmadığı, belirtilmiştir .
3. Konuyla ilgili Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 3.11.2017 tarihli yazısında ise ; 2009- 2010 öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere, Büro Hizmetleri ve Sekreterlik Bölümü altında yer alan; Sekreterlik, Ofis Teknolojileri ve Yönetimi, Büro Yönetimi, Büro Yönetimi ve
Sekreterliği Programları adlarının Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı olarak değiştirilmesine ve söz konusu önlisans programların birbirine eşdeğer olduğuna karar verildiği, Büro Hizmetleri ve
2 / 6Sekreterlik Bölümü altında yer alan Çağrı Merkezi Hizmetleri Önlisans Programı’nın ise Büro
Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı Programı ile eşdeğerliği bulunmadığı, bilgisi verilmiştir .
4. Ayrıca konuyla ilgili İçişleri Bakanlığı’nın yetkili biriminden alınan bilgiden; İçişleri Bakanlığının
112 Acil Çağrı Merkezlerine yaptığı personel alımlarını ihtiyacı doğrultusunda belirlediği,
merkezlerin yeni açıldığı ve merkezlerde çağrı operatörünün yanı sıra büro personeli ihtiyacının da bulunduğu bu nedenle söz konusu merkezlere yapılan VHKİ alımına gerek Çağrı Merkezi
Hizmetleri ön lisans bölümü gerekse Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı ön lisans bölümü mezunlarının başvuru yapabildiği anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ;
“ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tesis Edilen Sınıflar” Başlıklı 36 ncı maddesinde ; “ Bu Kanuna Tabi Kurumlarda Çalıştırılan Memurların Sınıfları Aşağıda
Gösterilmiştir .
I – Genel İdare Hizmetleri Sınıfı : “Bu kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar genel idare hizmetleri sınıfını teşkil eder .” 8. 3.5.2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 8.1. “KPSS’nin usul ve esasları” başlıklı 6 ncı maddesinde ; “KPSS’nin usul ve esasları, içeriği, yapılacağı yer ve zamanı, sınavın duyurulması, KPSS’de yer alacak konular ile testler ve bunların ağırlıkları, puan türleri ve hesaplama yöntemi, başvuru yapacakların öğrenim düzeyi, adayların başvurusu, sınavdan elde edilecek puan türlerinin yerleştirmede ve giriş sınavına çağrıda kullanılmasına ve KPSS sonuçlarının adaylara ve kurumlara bildirilmesine ilişkin esaslar, DPB ve
ÖSYM tarafından müştereken belirlenir .Bu usul ve esaslara uygun olarak ÖSYM’ce bir KPSS
Kılavuzu ve Başvuru Belgesi hazırlanır .” 8.2. “KPSS Kılavuzu” başlıklı 8 nci maddesinde ; “KPSS Kılavuzu’nda; personel alımı, başvuru, genel sınav, alan sınavları ve değerlendirme işlemlerine ilişkin gerekli bilgi ve kurallar ile kadrolarına usulüne uygun açıktan atama izni alınmış veya bir yıl içinde personel alınması
3 / 6planlanmış olan kamu kurum ve kuruluşlarının adları, kadro sayıları bunların adaylarda aradıkları
nitelikler ile adayların sınav öncesi bilmesinde yararlı olabilecek diğer bilgiler yer alır .” 8.3. “B Grubu Kadrolara Atanacakların Yerleştirilmesi” ana başlığı altında yer alan;
“Personel planlaması” alt başlıklı 19 uncu maddesinde ; “ Kamu kurum ve kuruluşları, her yılın bütçe imkanları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar ile hizmet gereklerini de dikkate alarak bir personel planlaması yapar .
İlgili kamu kurum ve kuruluşları, bu plan çerçevesinde acil ve zorunlu olarak yeni personel alınmasına ihtiyaç duymaları halinde, açıktan atama yapmayı planladıkları kadrolar için yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde açıktan atama izinlerini almak zorundadırlar .” 8.4. “Atama yapılacak kadroların belirlenmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, açıktan atama yapacakları (B) grubu kadrolar için ilgili mevzuatı uyarınca yetkili makamlardan izin alındıktan sonra, bu kadroların koşullarının belirlenmesi amacıyla; yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim üst kuruluşları, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK)
Başkanlığına, bunların dışında kalan diğer kamu kurum ve kuruluşları DPB’ye başvurur .
YÖK Başkanlığı aldıkları başvuruları; unvan, sayı, sınıf ve derecesi ile aranan koşullar yönünden inceleyerek görüşlerini, bu kuruluşlara ait kadroların tümünü kapsayacak şekilde manyetik ortamda
DPB’ye bildirir . Yerleştirme işlemine alınabilmesi için, bu kadrolara ilişkin bilgi ve aranan koşulların, sınavın yapılacağı tarihten 4 ay önce DPB’ye doğru ve eksiksiz olarak bildirilmiş olması şarttır . DPB bu bildirimleri, Nitelik-Kod Kılavuzu’nda yer alan hususlara uygunluk yönünden inceleyerek sonucu, sınavın yapılacağı tarihten 3 ay önce ÖSYM’ye manyetik ortamda bildirir .
ÖSYM, bu kadrolarla ilgili olarak gerektiğinde kurumlarla son mutabakatı sağlar .
Kamu kurum ve kuruluşları, DPB tarafından onaylanan Nitelik-Kod Kılavuzu’nda belirtilenler dışında ayrıca özel nitelik belirleyemez .” 8.5. “Yerleştirme programı” başlıklı 21 inci maddesinde ; “ Tercih Kılavuzu’nun hazırlanması, tercihlerin alınması, genel ve ek yerleştirmenin yapılması ile yerleştirme sonuçlarının bildirilmesi işlemlerinde göz önünde tutulacak işlem süre takvimini kapsayan Yerleştirme Programı, bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesi uyarınca adaylara ulaştırılacak KPSS Kılavuzu’nda yer alır .
Yerleştirme Programı’na göre, zamanında bildirilmeyen kadrolara ilişkin bilgiler, Tercih
Kılavuzu’nda yer almaz ve genel yerleştirme sırasında bu kadrolara yerleştirme yapılmaz .” 8.6. “Tercihlerin alınması” başlıklı 22 nci maddesinde ; “ KPSS sonuçlarının açıklanmasından sonra ÖSYM tarafından, yerleştirme işlemi için, bir Tercih Kılavuzu ve Tercih Formu hazırlanır ve adaylara ulaşması sağlanır .
Kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler, DPB adına ÖSYM tarafından ilan edilir .
Adaylar, atanmak istedikleri kadroları, Tercih Formuna yazarak kodlarlar ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim ederler . Tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmez .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV.KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; konuyla ilgili idari işlemlerin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru talebinin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu
4 / 6Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. 1 no.lu paragrafta da belirtildiği üzere başvuran, Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucuna göre kurumların 112 Acil Çağrı Merkezi birimleri ihtiyacı için alım yaptığı Veri Hazırlama Kontrol
İşletmeni(VHKİ) kadrolarına Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı ön lisans bölüm mezunlarının tercihinin alınmamasını sadece Çağrı Merkezi Hizmetleri ön lisans bölümü mezunlarının tercihinin alınmasını talep etmektedir .
11. Başvuran Çağrı Merkezi Hizmetleri Ön Lisans Bölümü mezunu olduğunu belirtmektedir .
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Sekreterlik, Ofis teknolojileri ve Yönetimi, Büro
Yönetimi, Büro Yönetimi ve Sekreterliği programları adlarının Büro Yönetimi ve Yönetici asistanlığı olarak değiştirildiği anlaşılmıştır . Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı Programı’nın amacı , büro faaliyetlerinde görev alabilecek nitelikli insan gücünü yetiştirmektir . Yüksek Öğretim
Kurulu Başkanlığı ayrıca Çağrı Merkezi Hizmetleri ön lisans programı ile Büro Yönetimi ve
Yönetici Asistanlığı programının eşdeğerliliğinin bulunmadığı bilgisini de vermiştir .
12. Kamu kurum ve kuruluşlarının personel kadroları arasında Veri Hazırlama Kontrol
İşletmeni(VHKİ) kadrosu da bulunmaktadır . Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin
Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları, her yılın bütçe imkanları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar ile hizmet gereklerini de dikkate alarak bir personel planlaması yapar .” hükmü yer almaktadır . Dolayısıyla her kamu kurum ve kuruluşu personel ihtiyacına göre alacağı personelin niteliğini belirlemektedir .
Kurumların açıktan atama yaparak aldığı kadrolardan biride Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosudur . Söz konusu kadro 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre Genel İdare
Hizmetleri Sınıfında yer almaktadır . Anılan Kanuna göre, Genel İdare Hizmetleri Sınıfında görev yapan memur yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri görmektedir .
13. Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel
Yönetmeliğin 20 nci maddesine istinaden , kamu kurum ve kuruluşları, açıktan atama yapacakları (B) grubu kadrolar için aranan koşulları belirleyip Devlet Personel Başkanlığına bildirirler, Devlet
Personel Başkanlığı ise bu bildirimleri, Nitelik-Kod Kılavuzu’nda yer alan hususlara uygunluk yönünden inceler ve Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’na bildirir . Görüldüğü üzere kamu kurum ve kuruluşları ihtiyacı doğrultusunda VHKİ kadrosu için aranan koşulları belirleme konusunda takdir yetkisine sahiptir . VHKİ kadrosu genel idari hizmetler sınıfında olmasından dolayı idare alacağı personelin öğrenim durumunu ihtiyacı doğrultusunda belirleyecektir . Ayrıca Devlet Personel Başkanlığının da belirttiği üzere VHKİ unvanlı kadroların nitelik itibariyle yalnızca belirli program mezunlarının yerleştirilmesini gerektiren kadrolar olmadığı
Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan bu kadroya yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetlerin eğitimi verilen farklı bölüm mezunlarından yerleştirme yapılabileceği açıktır . KPSS 2016/ 2 Tercih
Kılavuzunda da; VHKİ kadroları için sadece “Çağrı Merkezi Hizmetleri” veya “Büro Yönetimi ve
Yönetici Asistanlığı” mezunlarının talep edilmediği, birçok ön lisans programının tercih edildiği görülmektedir .
14. Devlet Personel Başkanlığı Çağrı Merkezi Hizmetleri ön lisans bölümü mezunlarının, 3499 nitelik kodu ile VHKİ, Sekreter, Memur gibi kadrolara başvuru yapabilmelerinin de mümkün olduğunu da belirtmektedir . Geçmiş yerleştirme dönemlerinde 3499 ve 3179 nitelik kodlarının
İçişleri Bakanlığının VHKİ kadroları için bir arada kullanıldığı ve böylelikle Çağrı Merkezi