|
ÖZET: Başvuran, Tekirdağ Çerkezköy Belediyesi’nde 16 yıldır 3. derecenin 2. kademesinde lisans mezunu memur olarak görev yapmaktadır. Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (V.H.K.İ.) kadrosuna atanma talebinde bulunmuş, ancak bu talebi iki kez reddedilmiştir. Başvuran, lisans diploması ve bilgisayar sertifikasına sahip olmasına rağmen, belediyede daha düşük eğitim seviyesine sahip bazı çalışanların bu kadroya atandığını iddia ederek, kendi atamasının yapılmasını talep etmektedir.
Çerkezköy Belediye Başkanlığı, başvuranın talebinin reddedilmesine dair gerekçelerini sunmuştur. İdare, V.H.K.İ. kadrosunun atanma koşullarını belirleyen yönetmelik hükümlerine atıfta bulunarak, başvuranın talebinin yerine getirilemeyeceğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın atanabileceği boş kadroların mevcut olduğu ve daha önce benzer durumda olan kişilerin atandığı göz önünde bulundurulduğunda, idarenin kararının hukuka uygunluğu sorgulanmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi yönünde bir tavsiye kararı almıştır. İdarenin, başvuranın V.H.K.İ. kadrosuna atanma talebini yeniden değerlendirerek hukuka uygun bir işlem tesis etmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdare, bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmekle yükümlüdür. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16401-S.23.25807
BAŞVURU NO : 2023/17086
KARAR TARİHİ : 22.12.2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇERKEZKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atanması
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 25.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan şikâyet başvurusunda başvuran özetle; Tekirdağ Çerkezköy Belediyesinde 3.
derecenin 2. kademesinde on altı yıldan bu yana, lisans mezunu memur olarak görev yapmakta olduğunu, iki defa Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenliği kadrosuna geçiş yapma talebini konu edinen dilekçesi ilgili idareye başvuruda bulunduğunu, ancak, lisans mezunu olmasına ve bilgisayar sertifikasına sahip olmasına rağmen talebinin reddedildiğini, Belediye bünyesinde, birçok arkadaşının lise mezunu olmasına veya ilgisiz kadroda olmasına rağmen Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atamasının yapıldığını iddia ederek, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
Çerkezköy Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 15.11.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde;
2.1. Başvuranın, Belediyede 657 sayılı Kanuna tabi olarak memur kadrosunda 3. derecenin 2. kademesinde görev yapmakta olduğu,
2.2. Başvuranın, 5393 sayılı Belediye Kanununun Belediye Başkanının görev ve yetkileri başlıklı 38.
maddesinin j) bendi ile 657 sayılı Kanunun 76. maddesi uyarınca V.H.K.İ. kadrosuna atamasının yapılmadığı,
2.3. Belediye ve bağlı kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair
Yönetmelik hükümlerince belediye hizmet birimleri içerisinde yer alan müdürlüklerde yapılan işin nevi gereği, zamanla değişik özellikteki kadroların ihdasının gerektiği, bu kapsamda, Belediye birimlerinde münferit zamanlarda Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosu ihdas edildiği, bunun yanında, emeklilik, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği vs. sebeplerle bu kadroların bir kısmının münhal duruma geldiği, V.H.K.İ. kadroların Dolu-Boş durumunu gösteren cetvelin yazı ekinde yer aldığı,
2.4. Temizlik görevlisi . .’nın lisans mezunu olarak 15.01.2019 tarihinde, memur . .’nin lise mezunu olarak 15.06.2019 tarihinde, memur . .’nin lisans mezunu olarak 15.06.2021 tarihinde, memur . . .’nin lise mezunu olarak 15.09.2021 tarihinde V.H.K.İ. kadrosuna atandıkları,
2.5. Başvuranın talebinin yerine getirilerek dostane çözüm kararı kapsamında sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı;
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 02.07.2020 Tarihli ve 31173 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Belediye Ve Bağlı Kuruluşları İle
Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Yönetmeliğin,
5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1)
Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
…
d) İdari hizmetler grubu; …
2) …, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, …”
5.2. “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle
yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır:
…
ı) …, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, …kadrolarına atanabilmek için;
1) En az ortaöğrenim mezunu olmak,
2) Veri hazırlama ve kontrol işletmeni ile bilgisayar işletmeni kadrolarına atanabilmek için ayrıca Milli
Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikasına sahip olmak veya bitirdiği okulun ders
müfredatında en az iki dönem bilgisayarla ilgili ders aldığını belgelemek veya bilgisayara ilişkin konularda kurumlarca açılan en az 60 saatlik hizmet içi eğitimlere katılıp başarılı olduğunu gösterir belgeye sahip olmak,
3) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan kadrolarda ayrı ayrı veya toplam en az iki yıl
hizmeti bulunmak, … gerekir.”
5.3. “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde, “(1) 5 inci maddede belirtilen
hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartına ve sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın genel hükümlere göre atama yapılabilir. …”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Memur kadrosunda çalışmakta olan lisans mezunu başvuran, V.H.K.İ. kadrosuna atanmayı talep etmektedir.
8. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuranın talebinin, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisi kapsamında reddedildiği anlaşılmıştır.
9. V.H.K.İ. kadrosu Belediye Ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde
Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5’inci maddesinde görevde yükselmeye tabi bir kadro olarak düzenlenmekte ancak, yine aynı Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartına ve sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın genel hükümlere göre atama yapılabileceği öngörülmektedir.
10. Belediye Ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 19’uncu madde hükmü metninde yer alan “… atama yapılabilir.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, ilgili idarenin başvuranı, görevde yükselme sınavına tabi tutmaksızın V.H.K.İ kadrosuna atama hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği
durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir
Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. Bu itibarla, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
12. Diğer taraftan, Danıştay 2. Dairesinin 20.02.2020 tarih ve E. 2019/380, K. 2020/1068 sayılı kararında, “… takdir yetkisine istinaden tesis edilen idari işlemlerin de, mutlak surette gerçek ve hukuken geçerli sebeplere dayanması gerekmektedir. Takdir yetkisine dayalı idari işlemlerin dava konusu edilmesi durumunda, idarece işlemin tesisi için somut bir sebep gösterilememesi, sebep olarak gösterilen olay ve nedenlerin gerçeği yansıtmaması veya işlemin tesisi için yeterli bulunmaması veya takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının tespit edilmesi halinde, dava konusu idari işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalinin gerekeceği, yerleşik yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.” İfadelerine yer verildiği görülmektedir.
13. Somut olay kapsamında, ilgili idare tarafından sahip olunan takdir yetkisinin, bir önceki paragrafta yer verilen yargı kararında belirtilen kriterlerin dikkate alınması suretiyle kullanıp kullanılmadığı incelenecek olursa, başvuranın başvuru konusu talebini konu edinen 16/03/2016 tarihli ilk başvurusunu müteakiben, temizlik görevlisi . . lisans mezunu olarak 15.01.2019 tarihinde, memur . . lise mezunu olarak
15.06.2019 tarihinde, memur . . lisans mezunu olarak 15.06.2021 tarihinde, memur . . . lise mezunu
olarak 15.09.2021 tarihinde V.H.K.İ. kadrosuna atanmış olmasına ve başvuranın atanabileceği dört adet münhal V.H.K.İ. kadrosu bulunmasına rağmen; başvuranın söz konusu kadroya atanma talebinin herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin reddedildiği, ilgili idare tarafından, sadece, bu konuda belediye başkanının takdir yetkisi bulunduğu şeklinde soyut bir açıklama ile yetinildiği, başvuranın söz konusu kadroya atanmaması işleminin tesisini gerektiren somut sebebi içerir bilgi ve belgelerin ilgili dosya kapsamında
Kurumumuza ibraz edilemediği, bunun sonucu olarak, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerinin dikkate alınması suretiyle kullanıldığının her türlü şüpheden uzak bir biçimde ortaya konulamadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece tesis edilen işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları uyarınca, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Tekirdağ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın V.H.K.İ. kadrosuna atanması talebinin hukuka uygun işlem tesis edilmesi suretiyle yeniden değerlendirilmesi hususunda ÇERKEZKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ÇERKEZKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için ÇERKEZKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi