|
ÖZET: Bu karar, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’ne uluslararası öğrenci alımında yaşanan bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı’ndan yüksek bir puan alarak mülakata katılmış ve ilk sonuçlarda “kazandı” ibaresini görmesine rağmen, daha sonra bu sonucun “kazanamadı” olarak değiştirildiğini belirtmiştir. İdare, başvuranın kazandığına dair herhangi bir verinin sistemde bulunmadığını ve bu durumun web ara yüzünden kaynaklanan bir hata olduğunu ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın “kazandı” sonucuna dayanarak haklı bir beklentisi olmadığını, çünkü asil veya yedek kazananlar listesinde yer almadığını ve bu durumun önceden belirlenmiş olduğunu belirtmiştir. Başvuranın yaşadığı hayal kırıklığına rağmen, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talepleri reddedilmiş ve idarenin uygulamalarında herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/63302-S.20.68486
BAŞVURU NO : 2020/550
KARAR TARİHİ : 30/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, uluslararası öğrenci alım başvurusu sonucunda
BAŞVURUNUN KONUSU :
“kazandı” ibaresini gördükten sonra sonucun “kazanamadı” olarak değiştirilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan ekli başvuruda
; 27/04/2019 tarihinde girmiş olduğu Yabancı Uyruklu Öğrenci
Sınavından (YÖS) 87,50 puan alarak 28/05/2019 tarihinde İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Diş
Hekimliği Fakültesine yabancı uyruklu öğrenci başvurusunda bulunduğunu, mülakat için davet aldığını ve 18/07/2019 tarihinde yapılan ve olumlu geçen mülakat sonucunda 05/08/2019 tarihinde ilan edilen ilk sonuçlara göre kazanmış olduğunu gördüğünü, ancak birkaç saat sonra
“kazandı” ibaresinin “kazanamadı” olarak değiştirildiğini, kazandığını yakınları ile paylaşması karşısında sonucun sonradan değiştirilmesi ile manevi olarak olumsuz etkilendiğini ifade etmekte ve “kazandı” ibaresinin yer aldığı ekran çıktısını da sunarak söz konusu işlemin ilk ilan edilen şekliyle güncellenmesini ve haklı beklentisinin karşılanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 31/01/2020 tarihli yazısıyla bilgi-belge talebinde bulunulmuş
olup; 2.1) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörlüğü’nün 10/04/2020 tarihli ve sayılı yazısında; “2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Uluslararası Öğrenci kabulüne ilişkin aday , Üniversitemiz Diş Hekimliği Fakültesi’nin yapmış olduğu öğrenci değerlendirmesine ilişkin olarak, kurumunuza yapmış olduğu başvuruya binaen; Üniversitemiz gerekli olan incelemeyi yapmıştır. Belirtilen kişi ile ilgili kontroller yapılmış olup, kazandığına dair herhangi bir veri sistem üzerinde tespit edilmemiştir. Log kayıtlarına bakıldığında 02/08/2019 16:32 itibari ile ‘Mülakata Hak Kazandı’ olarak öğrenciye ait programın durumu güncellenmiştir. Akabinde ise servis destek talep sistemi üzerinden 02/08/2019 17:04 tarihinde numaraları servis talebi ile asil ve yedeklerin bilgilerini içeren kişileri bulunduran listeler baz alınarak sistem üzerinde güncelleme işlemi sağlanmıştır.
Bu işlem ile listede yer alan asil kişiler ‘kazandı’, yedek kişiler ‘yedek’, bunların haricinde listede yer almayan geri kalan tüm kişiler ise ‘kazanamadı’ olarak, talepte birebir belirtildiği üzere, sistem üzerinde güncellenmiştir. Başvuruyu yapan kişi kontrol edildiğinde bu listelerde yer almayan yani kazanamadı durumunda olan bir kişi olduğu görülmüştür. Bu işlemin devamında ise 02/08/2019 17:50 itibari ile sistem üzerinden kaydetme işlemi yapılmış ve öğrenciye ait programın başarı durumu bilgisi ‘kazanamadı’ durumundan ‘belirsiz’ olarak değiştiği görülmektedir. Gerek komisyon tarafından iletilen kazanan öğrenci listesinde, gerekse de log kayıtları üzerinde hiçbir aşamada bu öğrencinin kazandığına dair bir durum görülmemiştir. Dilekçede yer alan ekran görüntüsü ile log kayıtları çelişmektedir.”
2.2) Diş Hekimliği Fakültesi’nin 28/02/2020 tarihli ve sayılı
yazısında; “-İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Uluslararası Önlisans ve Lisans Öğrenci Kabulü
Yönergesinin 8. maddesinin 1. bendinde yer alan “Başvuruların değerlendirilmesi ve adayların yerleştirilmeleri ilgili fakülteler tarafından yapılır. Gerekli görüldüğü takdirde fakülteler tarafından adaylarla yüz yüze veya online mülakat yapılabilir.” hükmü gereği tarafımızca yazılı sınav yapılmamış olup, Üniversitemiz Dış İlişkiler Koordinatörlüğü’nün kabul ettiği sınav/puan kriterleri dikkate alınarak, 4755 (dört bin yedi yüz elli beş) aday arasından Uluslararası Öğrenci
Kabul Komisyonunun belirlediği ve 08-26 Temmuz 2019 tarihleri arasında dis@ikc.edu.tr adresinden randevu alan 134 (yüz otuz dört) aday %100 İngilizce Lisans Programımız için, 168 (yüz altmış sekiz) aday ise Türkçe Lisans Programımız için toplamda 302 (üç yüz iki) aday 2.
basamak (mülakata) katılmaya hak kazanmıştır.
-Uluslararası öğrenci kabul koşullarına ilişkin 11/03/2019 tarihli ve 01/01 sayılı Fakülte Kurul
Kararımız yazımız ekindedir. Sürece ilişkin yapılan sözlü mülakatta 100 (yüz) tam puan üzerinden 92 (doksan iki), el becerisinden ise 100 tam puan üzerinden 48 (kırk sekiz) puan almıştır. İlgili Fakülte Kurulumuzda belirtmiş olduğumuz 2. basamak hesaplama kriterlerine göre ise 1. basamak notundan 43,75 (kırk üç, yetmiş beş), sözlü mülakattan 23 (yirmi üç), el becerisinden ise 12 (on iki) alarak 78,75 (yetmiş sekiz, yetmiş beş) puan alarak kazanan ya da yedek adaylar arasında yer alamamıştır. 2. basamak (el beceresine) ilişkin yapılan değerlendirme ise ekte yer almaktadır. Beceri değerlendirme kriteri olarak; ölçüleri verilen geometrik şeklin üç boyut olarak hazırlanması istenmektedir. Yapılan ödevde yüzeylerin birbirine paralelliği, köşelerin net şekilde oluşturulup oluşturulmadığı ve verilen ölçülere uyumu değerlendirilmektedir. -Programlarımızı kazananları belirleme sürecinde adaylar, ilgili Fakülte Kurulumuzda belirlenmiş olan öğrenci kabul esaslarına göre hesaplanan nihai puanlarına göre sıralanır. Belirlenen kontenjanlar dahilinde kazanan adaylara, aday sistemleri üzerinden kesin kayıt işlemi için gereken Rektör imzalı kabul/davet mektupları iletilerek uluslararası öğrenci seçim süreci tamamlanmış olur. Yapılan işlemler sonucu, Programlarımıza kayıt yaptırmaya hak kazanan adayların sonuçlarına ilişkin, 01.08.2019 tarihli ve 21/70 sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararı yazımız ekinde yer almaktadır.
, 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı için yapılan uluslararası öğrenci kabul sınavında başarılı olamamıştır. Ayrıca adayın sunduğu belge kayıt yaptırmaya hak kazandığı nihai sonucu belirten ve Rektör tarafından imzalanan davet/kabul mektubu olmadığından dolayı resmi belge niteliği taşımamakta olup, komisyon kararımızı bildiren herhangi bir belgesi de mevcut değildir. Bununla birlikte ilgili sorunun web ara yüzü hatasından kaynaklandığını düşünülmektedir. Her ne kadar öğrenci seçme işlemi İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Önlisans ve Lisans Öğrenci Kabul Yönergesine, Uluslararası Öğrenci Kabul Komisyonuna bırakılsa da
Fakültemiz mükerrer, yanlış, eksik belgeli başvuruları eleyebilmek adına ve adayların istekliliğini, hasta hekim ilişkisinin sağlıklı sürmesi için adayın iletişim becerisini, diş hekimliğinde tedavilerin de operatif işlemler olması sebebi ile el becerisini ve 3 (üç) boyutlu düşünme yetisini görmek, daha isabetli sonuçlar elde etmek adına mülakat yapmayı tercih etmiştir. Böylelikle kontenjanlarımız hatalı/eksik başvuru sebebi ile boş kalmamış, vatandaşlarımızı ve hastalarımızı emanet edeceğimiz yabancı uyruklu öğrencileri görme, tanıma ve ölçme sonucu değerlendirme amaçlanmıştır. Sonuç olarak; belirli bir kontenjan dâhilinde her adaya eşit mesafede, şeffaf ve hassasiyetle yapılan uluslararası öğrenci alım süreci tamamlanmış ve öğrenci kayıtları Üniversitemizce belirlenen takvim içerisinde sona ermiştir.”
2.3) 2019-2020 Uluslararası Öğrenci kapsamında
Ombudsmanlık başvurusu sonucunda eksik olan evraklarla ilgili olarak; 2019-2020 İzmir
Katip Çelebi Üniversitesi Uluslararası Öğrenci Başvuru Kılavuzu 12/02/2019 tarih ve 2019/06-
04 sayılı Senato Kararı ile yürürlüğe giren İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Uluslararası
Önlisans ve Lisans Öğrenci Kabulü Yönergesi’nin 5. maddesine istinaden yayımlanmıştır.
Fakülte tarafından yapılan mülakat ve el becerisi sınavlarında tüm adayların olduğu puanları gösteren tutanaklar ile müracaat ettiği 2019-2020 yılı alımları kapsamında alınan Diş Hekimliği Fakültesi 01/08/2019 tarih ve 21 sayılı Yönetim Kurulu kararı ekte yer almaktadır.” şeklinde cevaplar verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretime
giriş ve yerleştirme” başlıklı 45 inci maddesinde; “(Değişik: 30/3/2012 – 6287/14 md.)
Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır… f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.”
6) YÖK Başkanlığı’nın Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar’ının
(https://www.yok.gov.tr/Documents/Ogrenci/yurtdisindan_ogrenci_kabulune_iliskin_es aslar_15052019.pdf); “C- Üniversitelerin Kabul Koşullarına İlişkin İlkeler” başlığı altında; “1) Ülkelerin kendi ulusal sınavları, uluslararası sınavlar, ortaöğretim (lise) not ortalamaları, üniversite tarafından yapılan sınav vb. gibi öğrenci kabulünde kullanılacak yöntemlerin minimum puanlarının da yer aldığı yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esasların
Üniversite senatolarınca kabul edilen bir yönerge veya yönetmelik şeklinde düzenlenerek
Yükseköğretim Genel Kurulu’nun onayına sunulması, … 3) Ülkemizdeki üniversitelerin yasal olarak ülkemize gelen yabancı uyruklu adaylardan kabul ettikleri öğrencilere kabul mektubu veya eşdeğer bir belge düzenlemeleri, Yükseköğretim kurumlarının ilgili kurullarının kabul etmesi halinde ara dönemde başvuran adaylara ilişkin olarak ise incelemenin ilgili yükseköğretim kurumu tarafından yapılarak başvuru şartını sağlayan adaylara bir önceki yıldaki ilgili üniversitenin yurtdışından öğrenci kabul kontenjanın 1/3’ünü aşmayacak şekilde bir sonraki eğitim öğretim yılı için “ön kabul mektubu” veya eşdeğer bir belge düzenlenebilmesi, 4) Yurt dışından gelecek öğrencilerin tercihlerinde ülkemiz üniversitelerini seçmelerine imkan sağlamak üzere üniversitelerimizi tanıtıcı doküman ve katalogların hazırlanması, üniversitelerimizin yurtdışındaki eğitim fuarlarına katılımlarının teşvik edilmesi ve başvuran veya gelen öğrencilere yardımcı olmak amacıyla üniversitelerce bünyelerinde
Yabancı Uyruklu Öğrenci Ofislerinin oluşturulması, 5) Yükseköğretim kurumlarının belirlenen yurt dışından gelecek öğrenci kontenjanı çerçevesinde uygulama takvimini belirleyerek akademik takviminde belirtmesine, kayıt olan öğrenciler ile ilgili bilgilerini Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı’na bildirmesi,
7) 12/02/2019 tarih ve 2019/06-04 sayılı Senato Kararı ile yürürlüğe giren İzmir
Kâtip Çelebi Üniversitesi Uluslararası Önlisans Ve Lisans Öğrenci Kabulü
Yönergesi’nin; 7.1) “Kontenjan” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Uluslararası öğrenci kabul edecek birimlerin önlisans ve lisans düzeyindeki eğitim programlarına ayrılacak kontenjan ile özel koşullar birimlerin önerileri üzerine YÖK tarafından belirlenen esaslara uygun olarak
Eğitim Komisyonunda görüşüldükten sonra Senatoya sunulur. (2) Birimler tarafından önerilecek uluslararası öğrenci kontenjanı; bir önceki yıl ÖSYM sınavı ile programa yerleştirilen ulusal öğrenci sayısı 100 ve altı ise % 10’u, 101 ve üstü ise %5’inden az olmayacak şekilde belirlenir. (3) Senato tarafından onaylanan kontenjan ve koşullar, YÖK tarafından karara bağlanarak Uluslararası Öğrenci Kabulü Başvuru Kılavuzu ile ilan edilir.”
7.2) “Öğrenci Seçme ve Yerleştirme” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Başvuruların
değerlendirilmesi ve adayların yerleştirilmeleri İlgili Komisyon tarafından yapılır. (2) Ek-1’de listelenen sınavların/puanların yüzdelik eşdeğer puanlarından en az 50 ve üstü olan adayların başvuruları değerlendirmeye alınır. (3) Yurtdışından öğrenci kabulünde İlgili Komisyon kararlarıyla ülke/ülkelere göre kontenjanlar Üniversite Senatosu tarafından onaylandıktan sonra
Uluslararası Öğrenci Başvuru Kılavuzu’nda, Koordinatörlüğün ve Üniversitenin web sayfasında duyurulur. (4) Ülkeler arasındaki çeşitliliği sağlamak amacıyla İlgili Komisyon önerisi üzerine Senato tarafından öğrenci alımında öncelik verilecek ülkeler belirlenir.
Komisyon, adayların puanlarını ve ülke önceliklerini dikkate alarak öğrenci seçimini gerçekleştirir. (5) Yerleştirmede esas alınan puanların eşit olması halinde yaşı küçük olan aday tercih edilir. (6) Kayıt dönemi içinde kaydını yaptırmayan adayların yerine; puan, tercih sırası ve Senato tarafından onaylanan ülke kontenjanı gözetilerek yedekler arasından yerleştirme yapılır. (7) Asil ve yedek aday listeleri birlikte hazırlanarak, akademik takvimde belirtilen tarihlerde Üniversite web sayfasında ilan edilir. (8) Yedek listelerin hazırlanmasında asil öğrenciler için yapılan değerlendirme kriterleri esas alınır. (9) Başvuru koşullarını sağlamış olmak programa kabul edilmeyi gerektirmez.”
8) 2019-2020 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Uluslararası Öğrenci Başvuru
Kılavuzu’nun “4. Yerleştirme İşlemleri” başlığı altında; “4.1. Başvuruların değerlendirilmesi ve adayların yerleştirilmeleri ilgili komisyon tarafından yapılır. Gerekli görüldüğü takdirde ilgili kurullar belirledikleri sınavın/sınavların yanı sıra başvuru değerlendirmelerinde mülakat sınavı, yetenek sınavı ve beceri sınavı yapma kararı alabilirler.
(Diş Hekimliği Fakültesi için 2 aşamada değerlendirme yapılacaktır. 1. aşamada Komisyon tarafından belirlenen adaylar, 2.aşamaya çağırılacaktır. 2. aşamada adaylara sözlü mülakat ve yetenek sınavı yapılacaktır. Aday Puanı 1. aşamanın % 50’si, 2. aşamanın % 50 olarak hesaplanır. Sözlü mülakat puanının % 25’i,Yetenek testi’nin % 25’i olarak.) 4.2. Adayların transkript, diploma ve sınav notları EK 2’deki tabloya göre 100’lük puana dönüştürülür. Listede yer almayan ülkelerden alınacak notlar, diğer örneklerdeki sisteme göre 100’lük sisteme çevrilecektir. 4.3. Yerleştirmede esas alınan puanların eşit olması halinde yaşı küçük olan aday tercih edilir. 4.4. Kayıt dönemi içinde kaydını yaptırmayan adayların yerine puan ve tercih sırası gözetilerek yedekler arasından yerleştirme yapılır. 4.5. Asil ve yedek aday listeleri akademik takvimde belirtilen tarihlerde fakülteler tarafından Üniversite ve ilgili fakülte web sayfasında ilan edilir. 4.6. Başvuru koşullarını sağlamış olmak programa kabul edilmeyi gerektirmez. 4.7.
İKÇÜ, kontenjanları doldurup doldurmamakta serbesttir.” şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda; İzmir Kâtip Çelebi
Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine yabancı uyruklu öğrenci alım başvurusunda bulunan başvuranın, girdiği mülakatın olumlu geçtiğini, 05/08/2019 tarihinde ilan edilen ilk sonuçlara göre kazanmış olduğunu gördüğünü, ancak birkaç saat sonra “kazandı” ibaresinin
“kazanamadı” olarak değiştirildiğini, kazandığını yakınları ile paylaşması karşısında sonucun sonradan değiştirilmesi ile manevi olarak olumsuz etkilendiğini ifade ettiği ve “kazandı” ibaresinin yer aldığı ekran çıktısını da sunarak söz konusu işlemin ilk ilan edilen şekliyle güncellenmesini ve haklı beklentisinin karşılanmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
11) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda
yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceğinin ve YÖK Başkanlığı’nın belirlediği Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin
Esaslar’da ise ulusal sınavları, uluslararası sınavlar, ortaöğretim not ortalamaları, üniversite tarafından yapılan sınav vb. gibi öğrenci kabulünde kullanılacak yöntemlerin minimum puanlarının da yer aldığı yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esasların Üniversite senatolarınca kabul edilen bir yönerge veya yönetmelik şeklinde düzenleneceğinin hüküm altına alındığı ve bu çerçevede düzenlenen İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Uluslararası
Önlisans Ve Lisans Öğrenci Kabulü Yönergesi’nde de uluslararası öğrenci kabul edecek birimlerin önlisans ve lisans düzeyindeki eğitim programlarına ayrılacak kontenjan ile özel koşulların birimlerin önerileri üzerine YÖK tarafından belirlenen esaslara uygun olarak
Eğitim Komisyonunda görüşüldükten sonra Senatoya sunulacağının ve Senato tarafından onaylanan kontenjan ve koşulların, Uluslararası Öğrenci Kabulü Başvuru Kılavuzu ile ilan edileceğinin belirlendiği görülmüştür. 2019-2020 yılı Uluslararası Öğrenci Başvuru
Kılavuzu’nda ise başvuruların değerlendirilmesi ve adayların yerleştirilmelerinin ilgili komisyon tarafından yapılacağının, ancak gerekli görüldüğü takdirde ilgili kurulların belirledikleri sınavların yanı sıra başvuru değerlendirmelerinde mülakat sınavı, yetenek sınavı ve beceri sınavı yapma kararı alabileceklerinin ve ayrıca Diş Hekimliği Fakültesi için 2 aşamada değerlendirme yapılacağının 1. aşamada Komisyon tarafından belirlenen adayların 2.
aşamaya çağırılacağının, 2. aşamada adaylara sözlü mülakat ve yetenek sınavı yapılacağının, puanların da 1. aşamanın % 50’si, 2. aşamanın (sözlü mülakat puanının % 25’i ve Yetenek testinin % 25’i) % 50’si olarak hesaplanacağının ilan edildiği görülmüştür.
12) Başvuranın haklı beklentisinin karşılanması talebi olduğundan “haklı
beklenti” kavramına bakıldığında; doktrinde haklı beklentinin, idarenin yaptığı işlemlerle veya istikrar kazanmış uygulamalarıyla ya da en azından kamu politikalarındaki değişiklik karşısında ilgilileri haklı beklenti içine sokması halinde hukuki belirlilik, istikrar ve güvenlik ilkesi gereğince bu durumu öngörebilmeleri adına ilgililerin muhtemel kazanımlarının güvenceye kavuşturulması ve korunması gerektiğinin ortaya konduğu, emsal yargı kararlarında ise; Anayasa Mahkemesince hukuk güvenliği ilkesinin bir uzantısı olarak haklı beklentinin, makul bir şekilde ortaya konmuş icra edilebilir bir iddianın doğurduğu, ulusal mevzuatta belirli bir kanun hükmüne veya başarılı olma şansının yüksek olduğunu gösteren yerleşik ve istikrarlı bir yargı içtihadına dayanan, yeterli somutluğa sahip nitelikteki bir beklenti olarak tanımlandığı, temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya savunulabilir bir iddianın varlığının haklı beklentinin kabulü için yeterli olmadığının belirlendiği (mesela Anayasa
Mahkemesi’nin 01/07/2015 tarihli ve sayılı kararı); yine Danıştay tarafından haklı beklentinin, yönetimin ister bir taahhüt isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri anlamına geldiği (Mesela Danıştay 5. Dairesinin 14/03/2006 tarihli ve sayılı kararı) görülmüştür.
13) Somut olaya bakıldığında; 2019-2020 yılı Uluslararası Öğrenci Başvuru
Kılavuzu’na göre başvuruların 13/03/2019-26/06/2019 tarihleri arasında alındığı, Diş
Hekimliği Fakültesi için 8 kişilik kontenjan belirlendiği ve yine Diş Hekimliği Fakültesine münhasıran 2 aşama sonucunda yerleştirme işleminin yapılacağının belirlendiği, başvuranın 87,5 YÖS puanıyla 28/05/2019 tarihinde başvuruda bulunduğu, 4755 aday arasından
Uluslararası Öğrenci Kabul Komisyonunun belirlediği ve 08-26 Temmuz 2019 tarihleri arasında randevu alan 168 adayın 2. basamak mülakata katılmaya hak kazandığı ve bu adaylardan biri olan başvuranın da 18/07/2019 tarihinde mülakata girdiği ve mülakatının olumlu geçtiğini ifade ettiği, sözlü mülakattan 100 üzerinden 92, el becerisinden ise 100 üzerinden 48 puan aldığı, önceden belirlenen formülüne göre yerleştirme puanının 78,75 olarak oluştuğu, bu puanıyla sınava giren 168 kişi arasında 26. sırada yer aldığı, ancak asil veya yedek olarak kazananlar arasında yer alamadığı, son sırada asil olarak kazananın puanın 88,00 olduğu, asil ve yedek kazananların liste halinde Diş Hekimliği Fakültesi Yönetim Kurulu’nun 01/08/2019 tarihli ve 21 sayılı kararıyla kabul edilerek Rektörlük Makamı’na arz edildiği, servis destek talep sistemi üzerinden 02/08/2019 tarihinde saat 17:04’te asil ve yedeklerin bilgilerini içeren listeler baz alınarak sistem üzerinde güncelleme işlemi yapıldığı, başvuranın 05/08/2019 tarihinde saat 09:32’de “kazandı” ibaresini gördüğü, ancak saat 11:10’da “kazandı” ibaresinin
“kazanamadı” olarak değiştiği; bunun üzerine başvuranın 09/09/2019 tarihinde doğrudan
Kurumumuza başvurduğu, ancak idari başvuru yollarının tüketilmediği tespiti ile başvurunun 20/09/2019 tarihli Gönderme Kararı ile İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’ne gönderildiği, bunun üzerine herhangi bir cevap alamayan başvuranın tarihinde Kurumumuza yeniden başvurduğu tespit edilmiştir.
14) Başvurudaki uyuşmazlığın, başvuranın sonucunun 05/08/2019 tarihinde ilk olarak
“kazandı” olarak, birkaç saat sonra ise “kazanamadı” olarak görmesinden kaynaklandığı anlaşılmış olup başvuranın, “kazandı” sonucuna doğal olarak sevinmesi ve bunu ailesiyle paylaşması karşısında sonradan sonucun “kazanamadı” olarak değiştirilmesi ile manevi anlamda yıprandığı ifadesine hak verilse de Kurumumuzca yapılan incelemede, başvuranın, 01/08/2019 tarihi itibariyle netleşen asil veya yedek kazananlar listesinde yer almadığı, bu listenin 01/08/2019 tarihinde, başvuranın “kazandı” ibaresini gördüğü 05/08/2019 tarihinden önce kabul edilerek Rektörlük Makamı’na arz edildiği tespit edildiğinden başvuranın
“kazanamadı” olarak belirlenmesinde bir tereddüt olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak sorunun, sonuçların internet üzerinden ilan edilme sürecinden kaynaklandığı, Kurumumuzca istenen ve Üniversite tarafından gönderilen log kayıtlarından ve bu çerçevede yapılan yukarıda
2.1 ve 2.2 nolu paragraflarda yer alan açıklamalardan; Üniversite’nin yaptığı kontroller
neticesinde net bir şekilde başvuranın kazandığına dair herhangi bir verinin sistem üzerinde tespit edilemediğinin, sorunun web ara yüzünden kaynaklı olabileceğinin ifade edildiği görülmüştür. Diğer yandan, idarenin açıklamalarına göre belirlenen kontenjanlar dâhilinde kazanan adaylara, aday sistemleri üzerinden kesin kayıt işlemi için gereken Rektör imzalı kabul/davet mektupları iletilerek uluslararası öğrenci seçim sürecinin tamamlandığı, ancak başvurana böyle bir kabul/davet mektubunun da gönderilmediği anlaşılmıştır.
15) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuyla ilgili mevzuat ve emsal
yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar bir öğrencinin hayatında önemli dönüm noktalarından biri olan yükseköğretime yerleşme aşamasında başvuranın yaşadığı olayın yarattığı hayal kırıklığı anlaşılabilir olsa da Kurumumuzca yapılan incelemede, Üniversite’nin uluslararası öğrenci kabul işlemleri neticesinde belirlediği asil veya yedek kazananlar listesinde başvuranın yer almadığı, başvuranın kazandığına dair herhangi bir verinin sistem üzerinde tespit edilemediğinin idare tarafından net bir şekilde ifade edildiği, web ara yüzünden kaynaklandığı düşünülen bir sorun nedeniyle başvuranın “kazandı” ibaresini gördüğü anlaşıldığından birkaç saat içinde düzeltilen bu durumun, yeterli somutluğa sahip olmaması, hatta olayın yaşandığı 05/08/2019 tarihinden önce 01/08/2019 tarihi itibariyle belirlenmiş olan kazananlar listesinde başvuranın asil ve yedek olarak yer almaması ile söz konusu “kazandı” ibaresinin dayanağının temelsiz olması karşısında başvuranın beklentisinin haklı bir beklenti olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak başvuranın, 2019-2020 yılı İzmir Kâtip Çelebi
Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’ne uluslararası öğrenci alımında ilk olarak “kazandı” şeklinde belirlenen sonucun bu şekilde güncellenmesi ve haklı beklentisinin karşılanması taleplerinin zımnen reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idare tarafından başvurana herhangi bir cevap verilmediği, bu nedenle “bilgi edinme hakkı”, “makul sürede karar verme”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” gibi iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı, ayrıca Kurumumuzun bilgi-belge taleplerine de gerekçeli olarak verilen cevapların süresinde Kurumumuza gönderilmediği, böylelikle “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış; daha önemlisi ise başvuruya konu sorunun teknik bir sorun olarak web ara yüzünden kaynaklı olduğu açıklansa da ve ayrıca sonucun “kazandı” olarak sadece birkaç saat için görüldüğü anlaşılsa da söz konusu sonucun, başvuran gibi öğrencilik hayatının önemli bir aşamasında olan bir kişi için ne kadar önemli olduğunun açık olması karşısında idarenin yaptığı eylem ve işlemlerde beklenen özen ve titizliğin her aşamada gösterilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE; Kararın başvuran ile İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi