|
ÖZET: Atılım Üniversitesi öğrencisi olan başvuran, İngilizce Seviye Tespit Sınavı’ndan (APEX) başarısız olduktan sonra, Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetmeliği’nde belirtilen kur koşullarını yerine getiremediği için yeterlik sınavına giremeyeceğini iddia ederek başvuruda bulunmuştur. Yönetmelik gereği, iki yıl içinde hazırlık sınıfını başarıyla tamamlayamayan öğrencilerin ilişiği kesilmektedir. Başvuran, bu süreçte kaydını dondurmuş ve yeterlik sınavına girme talebinin reddedilmesini haksız bulmuştur.
Danıştay, başvuranın yeterlik sınavına girme talebinin, yönetmelik hükümleri çerçevesinde yerine getirilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. İlgili mevzuat gereği, başvuranın A kurunu başarıyla tamamlamadan yeterlik sınavına girmesi mümkün değildir. Bu nedenle, başvuranın ilişiğinin kesilmesi ve yeterlik sınavına girememe durumu hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının reddedilmesine ve idarenin işleminde hukuka aykırılık tespit edilmediğine karar verilmiştir. Bu durum, yükseköğretim kurumlarında yabancı dil yeterliliği ile ilgili düzenlemelerin uygulanabilirliğini ve öğrencilerin sorumluluklarını vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7585-S.21.12150
BAŞVURU NO : 2020/100526
KARAR TARİHİ : 17/05/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ATILIM ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 06/11/2020 tarihinde Atılım Üniversitesi Rektörlüğüne verdiği dilekçede yer alan İngilizce Seviye Tespit Sınavı/Yeterlik
Sınavına (APEX) girebilme talebinin İdarece reddedilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; Atılım Üniversitesi’nin numarayla B-14 sınıfında kayıtlı öğrencisi olduğunu, 2018-2020 tarihleri arasında İngilizce Hazırlık bölümünü 2 yıl içinde başarı ile tamamlayamadığı için Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetmeliğinde 8. Maddenin 2.
fıkrası ile “kısmen veya tümüyle yabancı dilde eğitim veren ön lisans ve lisans programına kayıt yaptıran ve yabancı dil hazırlık programına devam etmesine rağmen yabancı dil hazırlık programında iki yıl içinde, bahar dönemi veya yaz öğretimi sonunda başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin yabancı dil hazırlık programından ilişiği kesilir. Bu öğrenciler izleyen öğretim yılında yeni kayıt yaptıran öğrenciler için verilen yeterlik sınavına girerler. Yeterlik sınavında başarılı olanlar öğretim ücretini ödeyerek bölümdeki eğitimlerine devam ederler.” şeklinde düzenlenen Yönetmelik’te ek bir koşul ile tüm kurları tamamlayarak başarısız sayılma ibaresine rastlanmadığından dolayı, yönetmelikte de açıkça belirtildiği üzere dilekçe tarihini izleyen ilk yeterlilik Sınavına (APEX)’e girmek istediğini içerir dilekçeyi Rektörlüğe sunduğunu ancak dilekçesine aynı yönetmeliğin 5. maddesi 4. fıkrasının “Yabancı dil hazırlık programında her akademik yıl başlangıcında İngilizce seviye belirleme sınavı yapılır. Seviye belirleme sınavı sonuçlarına göre İngilizce seviyesi D, C ve B kurlarında olduğu belirlenen öğrenciler ile A kurunda olduğu belirlenmekle birlikte girdikleri yeterlik sınavından başarısız olan İngilizce seviyesi A olan öğrenciler, belirlenen kur seviyelerine göre yabancı dil hazırlık programına başlarlar. Her bir yarıyıl eğitim süresi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Yüksekokul Kurulunun önerisi üzerine Senato tarafından belirlenir. Öğrencilerin yeterlik sınavına girebilmeleri için kur seviyelerine göre almaları gereken tüm kurları ve en son A kurunu başarıyla tamamlamaları zorunludur.” hükmü uyarınca A kurunu başarıyla geçmesi halinde yeterlik (APEX)
sınavına girebileceği şeklinde cevap verildiğini fakat normal şartlar altında dilekçesine verilen yanıtta okula yeni başlayanlar için uygulanan bütün kurlara girme şartının 8 maddenin 2. fıkrası ile çeliştiğini çünkü hazırlık okulunu başarı ile tamamlayamayanlara verilen bir hak olduğunun yazdığı halde 5. maddenin 4.
fıkrası ile bütün kurları başarı ile tamamlama şartı ile dilekçesinin reddedilmesinin haksızlık teşkil ettiğini ifade ederek yeterlilik sınavına girme isteğinin yerine getirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Atılım Üniversitesi Rektörlüğünün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 08/03/2021 tarih Sayı : 2021/7585-S.21.12150 E- – – yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. Başvuran ’nin 2018-2019 akademik yılı güz döneminde (26.08.2018 tarihinde
Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kayıt olduğu, Bilgisayar
Mühendisliği Bölümü’nün öğretim dilinin yüzde yüz İngilizce olup öğrencilerin bölüm eğitimine geçmeden önce okula kayıt sırasında İngilizce Seviye Tespit Sınavı/Yeterlik sınavına girmeleri ve başarısız oldukları takdirde İngilizce seviyelerine göre Temel İngilizce Bölümü eğitim programına devam etmeleri zorunlu olduğu,
2.2. Başvuranın zorunlu hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamadığından ilişiğinin kesildiği, Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak
Esaslara İlişkin Yönetmelik 8/(c) bendinde ; “c) Hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir.” Şeklinde olduğunu, işbu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan
Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokul Eğitim-Öğretim Sınav Yönetmeliği’nin “Eğitim Süresi” başlıklı 8. maddesinde de ; “(1) Yabancı dil hazırlık programının normal öğrenim süresi bir akademik yıldır. Bir akademik yılı sonunda başarılı olamayan lisans ve ön lisans öğrencileri bir akademik yıl daha yabancı dil hazırlık eğitim programına devam eder. Bir akademik yılsonunda başarılı olamayan lisansüstü programı öğrencilerinin Üniversite ile ilişiği kesilir.” hükmünün yer aldığı,
2.3. Başvuran ’nin Üniversiteye kayıt olduktan sonra 01.10.2018 tarihinde yapılan
İngilizce yeterlik sınavı olan APEX sınavına girdiği ve sınavdan 100 üzerinden 13 puan alarak Temel
İngilizce Bölümünde D (Başlangıç) seviyesinde öğretime başladığı, Üniversitelerinde Yabancı Dil Hazırlık
Okulunun farklı seviyelerde İngilizce bilgisine sahip öğrencilerin devam edeceği D, C, B ve A kurlarından oluşan toplamda 1 yıl süren 4 çeyreğe bölündüğü,
2.4. Başvuranın 2018-2019 akademik yılı, birinci çeyrek döneminde D seviyesini okuduğunu ve bu seviyede başarısız olduğu, ikinci çeyrekte aynı seviyeyi tekrarladığı ve tekrar başarısız olduğu, üçüncü çeyrekte de D seviyesi okuyarak bu sefer başarılı olduğu, dördüncü çeyrekte C seviyesi okuduğu ve başarılı
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
olarak B seviyesine geçtiği, 2018-2019 akademik yılı sonunda yönetmelik gereği A kurunu tamamlayamadığı için yeterlik sınavına giremediği,
2.5. Başvuru sahibi öğrencinin ilgili Yönetmelik gereği 2019-2020 akademik yılında öğretimine devam ettiğini ve birinci çeyrekte B seviyesi okuyup başarısız olduğu, ikinci çeyrekte B seviyesini tekrar ettiğini ve tekrar başarısız olduğu, 2019-2020 akademik yılı bahar döneminde izinli sayılma talebinde bulunduğu yani kaydını dondurduğu ve 2020-2021 akademik yılı Güz dönemi, birinci çeyrekte kaydını tekrar yaptıran öğrencinin eğitimine en son kaldığı seviyeden, yani B seviyesinden devam ettiği, 2020-2021 akademik yılı birinci çeyrek döneminde B seviyesinde başarısız olduğu, 2. çeyrek dönemde yine B seviyesinde başarısız olduğu ve yeterlik sınavına girme şartı olan A seviyesini tamamlama şartının yerine getirememiş ve yönetmelikte belirtilen azami süre olan iki yılını doldurduğu için “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak
Esaslara İlişkin Yönetmelik” ve bu kapsamda hazırlanan “Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokul
Eğitim-Öğretim Sınav Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda Üniversiteleri ile ilişiğinin kesildiği, bu itibarla başvuru sahibi öğrencinin Üniversitelerinden ilişiğinin kesilmesinin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştiği ve hukuka uygun olduğu,
2.6. Başvuru sahibi öğrencinin 2 yıl hazırlık eğitimi boyunca ancak b kuruna geçebilmiş yeterlik sınavına girebilme şartı “A kurunu başarı ile tamamlayamadığından” yeterlik sınavına girmediği, Atılım Üniversitesi
Yabancı Diller Yüksekokulu Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin Temel İngilizce Bölümü ile ilgili olan İkinci bölümünün konu ile ilgili 5. maddesinde; kur bilgisi ve yeterlilik sınavına girme şartlarının açıkça belirtildiğini, buna göre; “(1) Yabancı dil hazırlık programının amacı tamamen veya kısmen
İngilizce dilinde yürütülen ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarına ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin
İngilizce bilgilerini Üniversitedeki dersleri takip edebilecek seviyeye getirmek ve programdan mezun olduklarında alanlarına ilişkin yabancı dil yeterliklerini kazanmış olmalarını sağlamaktır. (2) Tamamen veya kısmen İngilizce dilinde yürütülen ön lisans, lisans ve lisansüstü programlara ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin, seviye belirleme ve/veya yeterlik sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf tutulanlar hariç olmak üzere yabancı dil hazırlık programına katılmaları ve başarılı olarak tamamlamaları zorunludur. Tüm derslerin Türkçe yürütüldüğü programlara yerleşen öğrenciler isteğe bağlı olarak yabancı dil hazırlık programına devam edebilirler.(3) Yabancı dil hazırlık programı haftalık ders saati 20-30 saat arasında değişen en düşüğü D (1. Kur), en yükseği A (4. Kur) kuru olmak üzere düşükten yükseğe sırası ile D, C, B ve A olan 4 farklı kurdan oluşur. (4) Yabancı dil hazırlık programında her akademik yıl başlangıcında
İngilizce seviye belirleme sınavı yapılır. Seviye belirleme sınavı sonuçlarına göre İngilizce seviyesi D, C ve B kurlarında olduğu belirlenen öğrenciler ile A kurunda olduğu belirlenmekle birlikte girdikleri yeterlik sınavından başarısız olan İngilizce seviyesi A olan öğrenciler, belirlenen kur seviyelerine göre yabancı dil hazırlık programına başlarlar. Her bir yarıyıl eğitim süresi Yüksekokul Kurulunun önerisi üzerine Senato tarafından belirlenir. Öğrencilerin yeterlik sınavına girebilmeleri için kur seviyelerine göre almaları gereken tüm kurları ve en son A kurunu başarıyla tamamlamaları zorunludur.”, başvuru sahibi öğrencinin A kurunu başarı ile tamamlayamadığı sabit olduğundan, kesinlik kazandığından Yönetmelik maddesi gereği bu sınava girme hakkı bulunmadığı, zira Üniversiteye yeni kayıt yaptıracak öğrencilerin de Yeterlilik sınavına girebilmesi için yapılan seviye tespit sınavında tüm kurları başarı ile geçecek düzeyde olmaları veya seviyelerine göre aldıkları tüm kurları başarı ile tamamlamaları gerektiğini, başvuru sahibi öğrencinin
Üniversite ile ilgili tüm mevzuatı bilme yükümlülüğünün bulunduğu, Atılım Üniversitesi Yabancı Diller
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Yüksekokulu Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, hukuka ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı talimatlarına uygun olarak hazırlandığını ve 12.01.2017 tarih ve 29946 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe girdiğini, Yönetmelik bir bütün olarak ele alındığında yaşanabilecek tüm uyuşmazlıklara ilişkin cevapların yer aldığını, hazırlık eğitimi ve sınav koşullarının ayrıntılı bir şekilde maddelendirildiği ve birbiri ile çelişkili hükümlerin bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun;
5.1 “Ana İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinin (ı) bendinde, “(Değişik : 29/5/1991 – 3747/1 md.)
Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil, 20/6/2012 tarihli ve
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş güvenliği uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren
fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak programlanır ve uygulanır.”
5.2. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (b) bendinde; “Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”
5.3. “Yabancı dil hazırlık eğitim – öğretimi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Eğitim – öğretimini kısmen veya tamamen bir yabancı dilden yapan Yükseköğretim Kurumları, kaydını yaptıran öğrencileri, öğrenimde kullanılacak yabancı dilde bir yeterlilik sınavına tabi tutarlar. Yetersiz bulunan öğrenciler için esasları
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek, bir yıla kadar süreli, bir yabancı dil hazırlık öğrenimi uygulanır.
(Mülga son cümle: 19/11/2014-6569/33 md.) (…) Normal öğrenimin devamı süresince öğrencilerin yabancı dil bilgilerinin geliştirilmesi için öğretim kurumlarınca gerekli önlemler devamlı şekilde alınır.”
6. 14/10/1983 tarihli ve 2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi Ve Öğretimi İle Türk Vatandaşlarının Farklı
Dil Ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun’un;
6.1. “Esaslar” başlıklı 2 inci maddesinde; “d) … yükseköğretim kurumlarında yabancı dille eğitimi ve öğretim yapılacak dersler ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapacak yükseköğretim kurumları
Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. e) Yabancı dilde okutulacak derslerin eğitim ve öğretim programlarının tabi olacağı esaslar… yükseköğretim kurumları için Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
f) Yabancı dil eğitim ve öğretimiyle ilgili uygulamaların Türk Milli eğitiminin amaçlarına, temel ve ana ilkelerine ve bu Kanundaki esaslara uygunluğu; … yükseköğretim kurumlarında Yükseköğretim Kurulunca denetlenir”
6.2. “Yönetmelik” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Yabancı dil eğitimi ve öğretiminin amaç, program, yöntem ve uygulamalarıyla, yabancı dille eğitim öğretim yapan kurumların tabi olacağı esasları kapsayan;
… yükseköğretim kurumlarıyla ilgili yönetmelik, Yükseköğretim Kurulunca, … çıkartılır ve Resmi Gazetede yayımlanır.”
7. 23/03/2016 tarihli ve 29662 Sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı
Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in;
7.1 “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen;… f) Zorunlu hazırlık sınıfı:
Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programlarda öğrencinin devam etmek zorunda olduğu yabancı dil eğitimini, ifade eder.”
7.2. “Yabancı dil yeterlilik ve seviye tespit sınavları” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Öğretim dili kısmen veya tamamen yabancı dilde olan yükseköğretim programına ilk defa kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt yaptırdığı öğretim yılının başında, yükseköğretim kurumları tarafından düzenlenen yabancı dil seviye tespit ve/veya yeterlilik sınavına tabi tutulurlar…”
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
7.3. “Yabancı dille öğretim ve yabancı dil hazırlık sınıfı” başlıklı 8 inci maddesinde; “…(4) Kısmen veya tamamen yabancı dilde eğitim veren programlarda; a) Hazırlık sınıfı uygulanması zorunludur. b)
Yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf olanlar hariç olmak üzere önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış olan öğrenciler yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmekle yükümlüdürler. … c) Hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir… (10)6 ncı madde hükümlerine göre yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavından başarılı olanlar ve sınavdan muaf olanlar ile yabancı dil hazırlık sınıfına devam edip yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olan öğrenciler, yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam etmeye hak kazanır. (11) Hazırlık sınıfının ikinci yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamayan öğrenci, ilave bir veya iki yarıyıl daha hazırlık sınıfına devam ederek ya da yabancı dil bilgisini kendi imkanlarıyla geliştirerek yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olduğu veya Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında üniversite senatosunun belirlediği düzeyde puana sahip olduğunu belgelediği takdirde, girmeye hak kazandığı yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam edebilir…(15)
Kısmen yabancı dilde eğitim veya yabancı dilde eğitim veren önlisans, lisans ve lisansüstü programına kayıt yaptıran ve yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmesine rağmen hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir. Hazırlık sınıfında başarısız olarak programdan ilişiği kesilen önlisans ve lisans öğrenciler kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili
Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilirler. Ancak bu öğrenciler talep etmeler durumunda
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkez Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler.”
8. 12/01/2017 tarihinde 29946 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Atılım Üniversitesi Yabancı Diller
Yüksekokulu Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin;
8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı Atılım Üniversitesinde yapılan yabancı dil hazırlık, zorunlu yabancı dil eğitim-öğretimi ile seçimlik yabancı dil eğitimi-öğretiminde uygulanacak yöntem ve esasları düzenlemektir.”
8.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen;… l) Yeterlik Sınavı: Akademik takvimde belirtilen tarihlerde, Üniversiteye ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin yabancı dil hazırlık programından muaf olup olmadığının, muaf olmayan öğrencilerden seviye belirleme sınavı sonucuna göre alması gereken tüm kurları alıp en son A kurunu da başarı ile tamamlayan öğrencilerin kayıt olduğu ön lisans, lisans veya lisansüstü program için istenilen yabancı dil yeterliliğini kazanıp kazanmadığının belirlenmesi amacı ile yapılan sınavı,… ifade eder.”
8.3. “Yabancı dil hazırlık programı” başlıklı 5 inci maddesinde; “(2)Tamamen veya kısmen İngilizce dilinde yürütülen ön lisans, lisans ve lisansüstü programlara ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin, seviye belirleme ve/veya yeterlik sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf tutulanlar hariç olmak üzere
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yabancı dil hazırlık programına katılmaları ve başarılı olarak tamamlamaları zorunludur. Tüm derslerin
Türkçe yürütüldüğü programlara yerleşen öğrenciler isteğe bağlı olarak yabancı dil hazırlık programına devam edebilirler. (3) Yabancı dil hazırlık programı haftalık ders saati 20-30 saat arasında değişen en düşüğü D (1. Kur), en yükseği A (4. Kur) kuru olmak üzere düşükten yükseğe sırası ile D, C, B ve A olan 4 farklı kurdan oluşur. (4) Yabancı dil hazırlık programında her akademik yıl başlangıcında İngilizce seviye belirleme sınavı yapılır. Seviye belirleme sınavı sonuçlarına göre İngilizce seviyesi D, C ve B kurlarında olduğu belirlenen öğrenciler ile A kurunda olduğu belirlenmekle birlikte girdikleri yeterlik sınavından başarısız olan İngilizce seviyesi A olan öğrenciler, belirlenen kur seviyelerine göre yabancı dil hazırlık programına başlarlar. Her bir yarıyıl eğitim süresi Yüksekokul Kurulunun önerisi üzerine Senato tarafından belirlenir. Öğrencilerin yeterlik sınavına girebilmeleri için kur seviyelerine göre almaları gereken tüm kurları ve en son A kurunu başarıyla tamamlamaları zorunludur. (5) Yabancı dil hazırlık programında öğrenim görmekte iken A kurunu öğrenim gördükleri yarıyıl sona ermeden başarıyla tamamlayan öğrenciler, kurun bitimini takip eden ilk yeterlik sınavına girerler. Ancak bu halde A kurunun tamamlandığı tarihten yeterlik sınavına kadar geçecek sürede destekleme programına katılırlar. Bu öğrencilerin destekleme programına katılım ve devamları zorunludur. Bu durumdaki öğrenciler için yabancı dil hazırlık programı geçme notu değerlendirmesinde destekleme programında elde ettikleri genel başarı notunun %30’u ve yeterlik sınavından aldıkları notun %70’i esas alınır.”
8.4. “İngilizce yeterlik sınavı” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Yabancı dil hazırlık programı yeterlik sınavları akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılır ve bu sınavlara giriş ile ilgili koşullar Yüksekokul
Müdürlüğünce belirlenir. Yeterlik sınavında başarı notu, İngiliz Dili ve Edebiyatı ile Mütercim Tercümanlık bölümleri için 100 tam not üzerinden 65 ve diğer tüm ön lisans, lisans ve lisansüstü programları için 60’tır.”
8.5. “Eğitim süresi” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Yabancı dil hazırlık programının normal öğrenim süresi bir akademik yıldır. Bir akademik yılı sonunda başarılı olamayan lisans ve ön lisans öğrencileri bir akademik yıl daha yabancı dil hazırlık eğitim programına devam eder. Bir akademik yılsonunda başarılı olamayan lisansüstü programı öğrencilerinin Üniversite ile ilişiği kesilir. (2) Kısmen veya tümüyle yabancı dilde eğitim veren ön lisans ve lisans programına kayıt yaptıran ve yabancı dil hazırlık programına devam etmesine rağmen yabancı dil hazırlık programında iki yıl içinde, bahar dönemi veya yaz öğretimi sonunda başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin yabancı dil hazırlık programından ilişiği kesilir. Bu öğrenciler izleyen öğretim yılında yeni kayıt yaptıran öğrenciler için verilen yeterlik sınavına girerler. Yeterlik sınavında başarılı olanlar öğretim ücretini ödeyerek bölümdeki eğitimlerine devam ederler. Yabancı dil hazırlık programında başarısız olarak ilişiği kesilen ön lisans ve lisans öğrencileri Üniversitede öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilirler. Ancak bu öğrenciler talep etmeleri durumunda
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler. (3) 23/3/2016 tarihli ve 29662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğretim
Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin on birinci fıkrası hükmü uyarınca, yabancı dil hazırlık programında birinci akademik yılsonunda yeterlik sınavına girmeye hak kazanıp bu sınavda başarısız olan öğrenciler Mütevelli
Heyet tarafından belirlenen öğretim ücretlerini ödemek ve kayıtlarını yenilemek şartı ile ikinci akademik
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yılbaşında yabancı dil hazırlık programındaki İngilizce eğitimine devam edebilir veya Yüksekokul
Müdürlüğüne bir dilekçe vererek yabancı dil bilgisini kendi imkânlarıyla geliştirerek akademik tarihleri takvimde belirlenen yeterlik sınavına girebilir veya Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ya da eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında Senatonun belirlediği düzeyde puana sahip olduğunu belgelendirir ve kayıtlı olduğu ön lisans veya lisans öğretim programına devam edebilir.”
8.6. “Başarı ve değerlendirme” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(Değişik:RG-2/10/2018-30553)
(1)Yabancı dil hazırlık programına devam eden öğrencilerin başarı durumları bulundukları kurda aldıkları kur başarı notu ile ölçülür. Kur başarı notu ara sınavların, ödevlerin, küçük sınavlar ve benzeri çalışmaların ağırlıklı puanlarının toplamından oluşur. Öğrencinin bulunduğu kurda başarılı sayılabilmesi için Kur Başarı Notunun 100 tam puan üzerinden D kurunda en az 65 ve diğer kurlarda ise 60 puan olması gerekir. (2) Akademik takvimde belirtilen yeterlik sınavları tarihlerinde, bu sınavlara girme hakkını almış olan öğrencilerden, akademik yılı başından bu sınava kadar geçen süre içerisinde hiçbir kurda başarısız olmadan aralıksız olarak öğrenim gördüğü tüm kurların her birinden en az 70 not alanlar ve toplam başarı not ortalaması en az 75 olan öğrenciler, yeterlik sınavına girmeksizin genel başarı ortalaması ile ön lisans, lisans veya lisansüstü programlarına devam edebilirler. Bu hakkı kazandıkları halde yeterlik sınavına girmek isteyen öğrencilere talepleri halinde yeterlik sınavına girme hakkı verilir, ancak bu halde yeterlik sınavı sonucu geçerli kabul edilir.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu
Yönetmeliğinde 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında ile 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının çeliştiğini, zira
8 inci maddenin ikinci fıkrasında Yönetmelik’te ek bir koşul ile tüm kurları tamamlayarak başarısız sayılma
ibaresine rastlanmadığından Rektörlük tarafından söz konusu Yönetmeliğin 8 maddesinin 2 nci fıkrasını gerekçe göstererek 06/11/2020 tarihinde verdiği yeterlilik sınavına girme talepli dilekçesinin reddedilmesi işleminin haksızlık teşkil ettiği gerekçesiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
11. Atılım Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden; başvuranın 2018-2019 akademik yılı güz döneminde Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar
Mühendisliği bölümüne kayıt yaptırdığı, söz konusu bölümün yüzde yüz İngilizce eğitim veren bir bölüm olduğu, öğrencilerin bölüm eğitimine geçmeden önce kayıt sırasında girdiği İngilizce Seviye Tespit
Sınavı/Yeterlik sınavından (APEX) başvuranın 100 üzerinden 13 puan alarak Temel İngilizce Bölümünde
D (Başlangıç) seviyesinde öğretime başladığı, ilgili mevzuat gereği 2018-2019 akademik yılı sonunda
Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetmeliği gereği A kurunu tamamlayamadığı için yeterlik sınavına giremediği, ilgili mevzuat gereği 2019-2020 akademik yılında öğretimine devam ettiği ve yeni Güz döneminde de A kurunu tamamlayamadığı, başvuranın 2019-2020 akademik yılı bahar döneminde izinli sayılma talebinde bulunarak kaydını dondurduğu, 2020-2021 akademik yılı güz döneminde de yeterlik sınavına girme şartı olan A seviyesini tamamlama koşulunu yerine getirememiş olması nedeniyle belirtilen azami süre olan iki yılını doldurduğu için “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak
Esaslara İlişkin Yönetmelik” ve bu kapsamda hazırlanan “Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokul
Eğitim-Öğretim Sınav Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda Üniversiteleri ile ilişiğinin kesildiği anlaşılmıştır.
12. Başvuru konusuna ilişkin olarak yapılan ayrıntılı mevzuat incelenmesinden; 2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanununa göre Yükseköğretim kurumlarında, hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceğinin, Yükseköğretim
Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceğinin ve eğitim – öğretimini kısmen veya tamamen bir yabancı dilden yapan
Yükseköğretim Kurumlarına kaydını yaptıran öğrencilerin öğrenimde kullanılacak yabancı dilde bir yeterlilik sınavına tabi tutulacaklarının, yetersiz bulunan öğrenciler için esasları Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek, bir yıla kadar süreli, bir yabancı dil hazırlık öğrenimi uygulanacağının düzenlendiği, 2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi Ve Öğretimi İle Türk Vatandaşlarının Farklı Dil Ve Lehçelerinin
Öğrenilmesi Hakkında Kanuna dayanılarak çıkarılan 29662 Sayılı Yükseköğretim Kurumlarında
Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin
Yönetmelik’in başlıklı 8 inci maddesinde; hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiğinin kesileceği, hazırlık sınıfının ikinci yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamayan öğrencinin ilave bir veya iki yarıyıl daha hazırlık sınıfına devam ederek ya da yabancı dil bilgisini kendi imkânlarıyla geliştirerek yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olduğu veya Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında üniversite senatosunun belirlediği düzeyde puana sahip olduğunu belgelediği takdirde, girmeye hak kazandığı yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam edebileceğinin düzenlendiği, Atılım Üniversitesinde yapılan yabancı dil hazırlık, zorunlu yabancı dil eğitim-öğretimi ile seçimlik yabancı dil eğitimi-öğretiminde uygulanacak yöntem ve esasları düzenleyen Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu EğitimÖğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin “Yabancı dil hazırlık programı” başlıklı 5 inci maddesinde; programlara ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin, seviye belirleme ve/veya yeterlik sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf tutulanlar hariç olmak üzere yabancı dil hazırlık programına katılmaları ve başarılı olarak tamamlamalarının zorunlu olduğu, Yabancı dil hazırlık programı haftalık ders saati 20-30 saat arasında
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
değişen en düşüğü D (1. Kur), en yükseği A (4. Kur) kuru olmak üzere düşükten yükseğe sırası ile D, C, B ve A olan 4 farklı kurdan oluştuğu, yabancı dil hazırlık programında her akademik yıl başlangıcında
İngilizce seviye belirleme sınavı yapıldığı ve öğrencilerin belirlenen kur seviyelerine göre yabancı dil hazırlık programına başladıkları, öğrencilerin yeterlik sınavına girebilmeleri için kur seviyelerine göre almaları gereken tüm kurları ve en son A kurunu başarıyla tamamlamalarının zorunlu olduğu, yabancı dil hazırlık programında öğrenim görmekte iken A kurunu öğrenim gördükleri yarıyıl sona ermeden başarıyla tamamlayan öğrencilerin kurun bitimini takip eden ilk yeterlik sınavına gireceklerinin düzenlendiği, aynı Yönetmeliğin “Eğitim süresi” ni düzenleyen 8 inci maddesinde ise yabancı dil hazırlık programının normal öğrenim süresinin bir akademik yıl olduğu, bir akademik yılı sonunda başarılı olamayan lisans ve ön lisans öğrencileri bir akademik yıl daha yabancı dil hazırlık eğitim programına devam edecekleri, yabancı dil hazırlık programına devam etmesine rağmen yabancı dil hazırlık programında iki yıl içinde, bahar dönemi veya yaz öğretimi sonunda başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin yabancı dil hazırlık programından ilişiğinin kesileceği ve bu öğrencilerin izleyen öğretim yılında yeni kayıt yaptıran öğrenciler için verilen yeterlik sınavına gireceklerinin düzenlendiği görülmüştür.
13. Başvuran hernekadar Atılım Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetmeliğinde 8 inci maddenin
2 inci fıkrası ile 5 inci maddenin 4. fıkrasının çeliştiğini düşünse de adı geçen Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde yabancı dil hazırlık programının nasıl olacağının düzenlendiği aynı maddenin 4 üncü fıkrasında açıkça Öğrencilerin yeterlik sınavına girebilmeleri için kur seviyelerine göre almaları gereken tüm kurları ve en son A kurunu başarıyla tamamlamaları zorunlu olduğunun düzenlendiği; eğitim süresini düzenleyen 8 inci maddenin 2 inci fıkrasında ise yabancı dil hazırlık programını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin yabancı dil hazırlık programından ilişiğinin kesilerek bu öğrenciler izleyen öğretim yılında yeni kayıt yaptıran öğrenciler için verilen yeterlik sınavına gireceklerinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu anlamda maddelerden biri yabancı dil hazırlık eğitiminin nasıl olacağını ve başarılı olma şartını düzenlerken diğer madde belirlenen hazırlık eğitimindeki başarı kriterleri doğrultusunda hazırlık eğitiminde geçirilebilecek maksimum süreyi ve ilişik kesme işleminden sonra izleyen öğretim yılında yeni kayıt yaptıran öğrenciler için verilen yeterlik sınavına girilebileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
14. Bu kapsamda yukarıda yer verilen ilgili mevzuata göre başvuranın henüz 2 yılı doldurmadan ve ilişik kesme işlemi yapılmadan 06/11/2020 tarihinde ilgili idareye vermiş olduğu yeterlilik sınavına girme talebini içerir dilekçenin ilgili idarece yerine getirilmesi mümkün olamamakta zira başvuranın kayıt dondurduğu bir dönem bulunmaktadır. Bu anlamda başvuranın yeterlilik sınavına girme talepli dilekçesine istinaden ilgili İdarece verilen cevapta başvuranın A kurundan başarılı olmak koşuluyla yeterlilik sınavına girmesi mümkün olabileceğinin belirtilmesinde ilgili mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Nitekim yukarıda da yer verilen ilgili mevzuat gereği A kurunu başarıyla tamamlamaksızın yeterlilik sınavına girebilmek ancak hazırlık eğitimini iki yıl süreyle alınarak başarısız olunması, akabinde öğrencinin ilişiğinin kesilmesiyle takip eden eğitim öğretim yılında yeni kayıtların alındığı dönemde mümkün olabilmektedir. Başvuranın yeterlilik sınavına girme talebiyle İdareye başvurduğu tarihte (6/11/2020)
başvuranın henüz hazırlık eğitiminde iki başarısız yıl geçirmediği(kayıt dondurduğu bir dönem bulunduğu)
ve ilişik kesme işleminin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr