|
ÖZET: Yabancı uyruklu ortakların iş yeri açma ve çalıştırma süreçleri, ilgili mevzuat çerçevesinde belirli kurallara tabidir. Türk Ticaret Kanunu’na göre, limited şirketler bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir ve ortaklar sadece taahhüt ettikleri sermaye paylarıyla sorumlu tutulurlar. Yabancı yatırımcılar, Türkiye’de doğrudan yatırım yapma hakkına sahip olup, yerli yatırımcılarla eşit muamele görmektedirler.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, yabancı uyrukluların işyeri açma ve çalıştırma konusundaki yükümlülüklerini belirlemektedir. Bu yönetmelik uyarınca, işyeri açmak isteyenlerin, ilgili idarelerden ruhsat alması zorunludur. Ayrıca, yabancı ortakların işyeri açma işlemlerinde, süreli çalışma izinleri göz önünde bulundurularak ruhsat düzenlenmesi mümkündür. Belediyelerin, bu izinleri olan yabancılardan bağımsız çalışma izin belgesi talep etmesine gerek bulunmamaktadır. Sonuç olarak, yabancı uyruklu ortakların Türkiye’de iş yeri açabilmesi için, ilgili mevzuat hükümlerine uyulması ve gerekli izinlerin alınması gerekmektedir. Bu süreç, uluslararası yatırımcıların yerel yatırımcılarla eşit haklara sahip olmasını sağlamaktadır. |
Not: Yabancı uyruklu ortakların iş yeri açması ve çalıştırması hk.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 14399437-622.02-E.161389 06.08.2020
Konu : GÖRÜŞ (Yabancı Uyruklu Ortak)
… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: a) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 30/01/2018 tarihli yazısı. b) … tarihli ve E…. sayılı yazınız.
İlgi (b) yazınız ile; 8 ortaklı bir şirket olan … San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ortaklarından 6’sının yabancı uyruklu olması ve yurt dışında ikamet etmeleri nedeni ile belediyesince işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi hususunda tereddüde düşüldüğünden konuya ilişkin Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 573 üncü maddesi;
“(1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.
(2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.
(3) Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir.” hükmünü,
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun 3 üncü maddesi;
“a) Yatırım serbestisi ve millî muamele
Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe; 1-Yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım yapılması serbesttir.
2- Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidirler.
…” hükmünü amirdir.
Öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5 inci maddesi; “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:
…
l) Yabancı uyrukluların işyeri açması ve çalıştırması konusunda, yabancılarla ilgili mevzuat hükümlerine uyulması.
…” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası;
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel
kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü amirdir.
Diğer taraftan, ilgi (a) bakanlık yazısında ise “… İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi; Bakanlığımızca işyeri sahibi veya ortağı olan yabancılara da süreli çalışma izni verilmekte olup, ilgili belediyelerin bu yabancılara süreli çalışma izin belgesinde belirtilen süreler göz önünde bulundurularak işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlemeleri mümkün bulunmaktadır. Belediyelerimizin, süreli çalışma izni bulunan yabancılardan bu kapsamda ayrıca bağımsız çalışma izin belgesi talep etmelerine gerek bulunmamaktadır. …” denilmektedir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ve Bakanlık yazısı kapsamında; yabancıların iş yeri açması ve çalıştırması konusunda yabancılarla ilgili mevzuat hükümlerine uyulması gerektiği, öte yandan uluslararası yatırımcıların yerel yatırımcılar ile uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe aynı muameleye, haklara ve yükümlülüklere sahip olduğu ve yabancı ortakları bulunan şirketler için işyeri açma ve çalıştırma konusunda yabancıların Ülkemizde çalışabilmesi için ilgili mevzuat hükümlerinin karşılanması halinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebileceği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür