Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, Isparta İl Özel İdaresi tarafından mezarlık altındaki yola döşenen kilit taşlarının yanlış meyil verilmesi nedeniyle yağmur sularının arsalarına zarar verdiğini ve bu durumun evlerinde rutubet oluşturduğunu iddia ederek, suyun akışını önlemek için gerekli altyapının oluşturulmasını talep etmiştir. Başvuru, 03.05.2024 tarihinde yapılmış olup, başvuranın talepleri, ilgili idare tarafından yapılan incelemelerle yanıtlanmıştır. İdare, yapılan kilit taş döşeme işinin teknik şartnameye uygun olduğunu ve sorunun, başvuranın evinin inşasından sonra ortaya çıktığını belirtmiştir.

İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın önerdiği çözümün uygulanabilir olmadığı, mevcut altyapının ve menfezlerin kapatılmasının su birikintilerine yol açtığı ifade edilmiştir. İdare, yağmur suyu tahliyesinin en uygun yönteminin, başvuranın parsel sınırından koruge boru ile yapılması olduğunu önermiştir. Ancak başvuran, bu öneriyi kabul etmemiştir. Yapılan bilirkişi incelemesi, önerilen çözümün teknik ve mali açıdan uygun olduğunu doğrulamıştır.

Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesine karar verilmiş, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/10868-S.24.16593

BAŞVURU NO : 2024/5708

KARAR TARİHİ : 08.10.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

ISPARTA İL ÖZEL İDARESİ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : lsparta İli, ilçesi, Köyü, mevkiinde bulunan mezarlık altındaki yolda, başvuranın arsasına suyun akmasını önlemeye dönük gerekli meyil verilerek kilit taşlarının tekrar döşenmesi, ayrıca yağmur ve sel sularının kendi arsasına akmasını önleyecek ve kendi arsası dışında köylü tarafından yapılan kanala bağlanması için gerekli tesisat altyapısının oluşturulması talebi hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 03.05.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran tarihli dilekçesinde özetle, Isparta İl Özel idaresi tarafından iki yıl önce

ilçesi, Köyü, Mevkiinde mezarlık altındaki yola kilit taş döşemesi yapıldığını, kilit taşlarının meylinin yanlış verilmesi neticesinde yağmur sularının mülkiyeti eşine ait ada nolu parselli arsalarına zarar verdiğini, ayrıca 5 noIu parsel üzerine geçen yıl ev yaptıklarını, kilit taşlarının gayri nizami döşenmesi sebebiyle yolda su birikmesine yol açtığını, yani evlerinin giriş kapısı önünde su birikmesine sebebiyet verildiğini, ayrıca biriken yağmur suyunun vatandaşların yoldan geçmesini engellediğini, su birikintilerinin arsalarına akması nedeniyle toprak kaybına neden olduğunu ve arsanın meyilli olması nedeniyle evlerinde rutubet oluştuğunu, konu ile ilgili İl Özel İdare Müdürlüğüne ve Isparta

Valiliği’ne defalarca dilekçe yazmasına rağmen bir sonuç elde edemediğini iddia ve ifade ederek, yolun bu kısmında kendi arsasına suyun akmasını önlemeye dönük gerekli meyil verilerek kilit taşlarının tekrar döşenmesini, ayrıca yağmur ve sel sularının kendi arsasına akmasını önleyecek ve kendi arsası dışında köylü tarafından yapılan kanala bağlanması için gerekli tesisat altyapısının oluşturulmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Başvuranın 03/05/2023 tarih ve / şikâyet numaralı talebi ile ilgili;

2.1) tarafından 27/04/2022 tarihli CİMER başvurusuna, Isparta İl Özel İdaresi

tarafından 06/06/2022 tarihli yazı ile “… mevkiine, İlçesi Köylere Hizmet Götürme

Birliği (K.H.G.B.) tarafından yaptırılan kilit parke döşenmesi işi 2020 yılında muhtarın ve idaremiz teknik elemanlarının denetiminde teknik şartnameye uygun olarak yaptırılmıştır. Yapılan imalatta tekniğe aykırı bir durum söz konusu değildir. Ancak şikayet sahibi şahıs yoldaki mevcut menfezi evime su gelecek diye kapatmış, dolayısı ile yolda göllenmelere sebebiyet vermiştir….” şeklinde cevap vermiştir.

2.2) tarafından Isparta İl Özel İdaresi’ne yönelik yazılan 13/06/2022 tarih ve

sayılı dilekçe ile aynı konu ile ilgili “… İlimiz İlçesi Köyü Mevkiisinde bulunan arsaya ev yapmak için gerekli başvuru yapıldığı; ancak arsanın ortasına yoldaki yağmur suyunun tahliyesi için önceki dönem muhtarı tarafından arsa sahibine bilgi vermeden su tahliye borusu konulduğu belirtilerek, ev yapılacağından dolayı arsasından tahliye borusunun kaldırılması için

Kaymakamlığına dilekçe verildiği belirtilmektedir. Muhtarın talebi üzerine yağmur sularının ilgili vatandaşın arsasına zarar vermeden tahliyesi için gerekli malzeme ve ekipman yardımı yapılacağı bildirilmiş; fakat daha önce yapılan yağmur suyu kanalına bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiş olmasına rağmen köy muhtarının kabul etmediği belirtilerek, kış gelmeden çözüme kavuşturulması…” yönünde talepte bulunulmuş ve Isparta İl Özel İdaresinin 28/06/2022 tarih ve sayılı yazısı ile

“… Bahse konu, biriken yağmur suyu tahliyesi yapımı için, köy muhtarlığına idaremizin iş makinaları çalışma programı doğrultusunda gerekli malzeme yardımı ve iş makinası gönderilmeye çalışılacaktır” şeklinde cevap verilmiştir.

2.3) tarafından dilekçesi üzerine, Isparta İl Özel İdaresinin 23/05/2023 tarih ve

sayılı yazısı ile “İlgi yazı İle İdaremize bildirilen dilekçesindeki talepler İdaremizce değerlendirilmiştir.

İlçesi Köyü Mevkiinde bulunan mezarlık yolunun kilit parke taş döşeli olmasına rağmen, kuvvetli yağmur yağışında su gideri olmadığından 20-30 cm. yüksekliğinde suyun yolda biriktiği belirtilerek, kilit taşının nizamına uygun döşenmesini ve yağmur suyu giderinin çözülme kavuşturulması talebi, İdaremiz görev alanında bulunmamaktadır. Ancak yağmur suyu tahliyesi yapımı

İçin köy muhtarlığına İdaremizin İş makinaları çalışma programı doğrultusunda İş makinası gönderilmeye çalışılacaktır.

Kaymakamlığı K.H.G. Birlik Başkanlığınca 2020 yılında 1000 m Kilit Parke döşenmiş olup; Yolda bulunan Menfez (Sanat Yapısı) Şikayetçi tarafından Muhtar’ın uyarısına rağmen kapatılmıştır, bundan dolayı yağmur sularının tahliyesi yapılamadığı için yolda göllenme olmaktadır. Bu sorunun ortadan kalkması için Muhtarın Boru ve İşçiliğini üslenip yeniden menfez yapma teklifine karşı çıktığı için yağmur sularının tahliyesi yapılamamaktadır” şeklinde cevap verilmiştir.

2.4) Yine tarafından 24/01/2024 tarihli CİMER başvurusuna, Isparta İl Özel İdaresi

tarafından 05/04/2024 tarihli yazı ile “… İlgi CİMER başvurunuz incelenmiş olup; yağmur suyu tahliyesi

yapımı için köy muhtarlığına idaremizin iş makinaları çalışma programı doğrultusunda iş makinası gönderilmeye çalışılacaktır” şeklinde cevap verilmiştir.

3) Başvuranın mağduriyetinin devam ettiğini belirterek Kurumumuza tekrar başvurması ve İdarelerin

yukarıdaki cevapları ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde inceleme ve araştırmaya geçilmiştir.

Kurumumuzun 27/05/2024 tarih ve S. sayılı yazımız ile Isparta İl Özel İdaresinden bilgi ve belge talep edilmiştir. Isparta İl Özel İdaresinin 04/07/2024 tarih ve sayılı cevabi yazısı eklerinde yer alan ilgili müdürlüklerin cevap yazıları incelendiğinde;

3.1) Isparta İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğünün 25/06/2024 tarih ve sayılı cevabi

yazısında özet olarak; “… Tarafından yapılan başvuruya ait 10 maddelik Talepler incelenmiştir. Kaymakamlığı K.H.G. Birlik Başkanlığınca 2020 Yılında Muhtarlık tarafından 2 tespit edilen Mevkiine 1000 m kilit parke döşenmiştir. Birlik Başkanlığının talebi doğrultusunda birimimiz teknik elemanlarının kontrollüğünde kilit parke yapım işi, teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yaptırılmıştır. Ancak yoldaki sanat yapısı (menfez) şikâyetçi tarafından kapatıldığı için yolda göllenmelere sebebiyet vermiştir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

3.2) Yine Isparta İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 02/07/2024 tarih ve

sayılı cevabi yazısında; bahsedilen konuya Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından

02.05.2024 tarih ve – / / sayılı yazı İle cevap verildiği belirtilmiş ve söz konusu

yazıda özet olarak; “… Şikâyetçinin bulunduğu alanda bulunan sokakta altyapı çalışmaları, şikâyetçinin evinin yapılmasından çok önceki dönemlerde yapılarak tamamlanmıştır. Ekte sunduğumuz bilgi, belge ve fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere; bu alanda oluşan yağmur suyu tahliyesi şikâyetçinin arsasının bulunduğu yerden tahliye edilmekte iken, bahse konu yerdeki ev sonradan yapıldığından, suyun tahliyesi sorun oluşturmuştur. Bunun üzerine söz konusu alanda biriken suların tahliyesi için, yerinde teknik ekip tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda en uygun yöntem olarak tespit edilen ve şikâyetçinin evinin yanındaki parsel sınırından malzeme ve iş makinası, İdaremiz tarafından karşılanmak kaydıyla koruge boru ile tahliye edilmesi teklifimiz, şikâyetçi tarafından önce kabul edilmiş; daha sonra anlaşılmaz bir sebeple vazgeçilerek ısrarla su tahliyesi yerinin köylü tarafından yapılan kanala aktarılması 2 talep edilmiştir. Şikâyetçinin taleplerinin yerine getirilmesi için mevcut yolda yapılan yaklaşık 500 m ‘lik 2 kilit parke taşının sökülerek, mevcut 150 m ’lik yolun 2 metre yükseltilmesi gerekmektedir. Mevcut yoldan, talep konusu yol kotunun yüksek olması ve aynı noktadan köyün içme suyu hattı, kanalizasyon hattı ve sulama suyu hattının geçtiği köy muhtarından bilgisi alınmış olup, talep edilen çalışma da yapılamamaktadır. Bu konu çok farklı kanallarla defalarca şikâyetçiye bilgi verilmesi ve izah edilmesine rağmen, ısrarla bu çözüm teklifimiz reddedilmektedir; Söz konusu talep ile ilgili yazışma ve fotoğraflar ekte sunulmuş olup, bu hususta herhangi bir ihmal ya da kusur söz konusu değildir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

4.1) “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde;

“… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.

… ” ,

4.2) “Devletin Temel Amaç ve Görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve

görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. ” ,

4.3) “Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması” başlıklı 56’ncı maddesi birinci fıkrasında; “ Herkes,

sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. ” ,

4.4) ” Devletin İktisadi ve Sosyal Ödevlerinin Sınırları ” başlıklı 65’ inci maddesinde; “ (Değişik:

3/10/2001-4709/22 mad.) Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”,

5) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”

başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

6) 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Tüzel Kişiliğin Sona Erdirilmesi ” başlıklı

11’inci maddesinde; “ Madde 11- (İptal birinci cümle:Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve

E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile) Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri, katıldıkları belediyenin mahalleleri hâline gelir. Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçları katıldıkları belediyeye intikal eder.

(İptal birinci cümle:Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile) Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin tasfiyesi il özel idaresi tarafından yapılır. Bu belediyenin taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçları ilgili köy tüzel kişiliğine intikal eder. İntikal eden borçların karşılanamayan kısımları il özel idaresi tarafından üstlenilir ve vali tarafından İller Bankasına bildirilir.

İller Bankası bu miktarı, takip eden ayın genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamının belediyelere ayrılan kısmından keserek ilgili il özel idaresi hesabına aktarır.

(Ek fıkra: 6/3/2008-5747/3 md.) Tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerin bulunduğu yerleşim birimlerinde, hizmetlerin aksamadan yürütülmesi amacıyla, ilgili belediye veya büyükşehir belediyesi ve köye dönüşen yerlerde il özel idaresi veya köylere hizmet götürme birlikleri tarafından içme suyu, kanalizasyon, temizlik, çöp toplama, ulaşım, itfaiye ve diğer hizmetlerin yürütülmesi için gerekli tedbirler alınır ve ihtiyaç durumuna göre bu hizmetleri yürütmek üzere hizmet birimleri kurulabilir. Büyükşehir belediye sınırları içinde açılacak hizmet birimlerini yönetmek üzere, büyükşehir belediye meclis üyeleri veya diğer belediye personeli arasından görevlendirme yapılabilir. Mahalli hizmetlerin aksamadan yürütülmesi için vali veya kaymakamlar ilgili kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlar ve gerekli tedbirleri alır.’’,

7) 22/02/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun;

7.1) “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi birinci fıkrasında; “Bu Kanunun uygulanmasında; a) İl özel

idaresi: İl halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini… ifade eder”,

7.2) “İl özel idaresinin görev alanı” başlıklı 5’inci maddesinde; “İl özel idaresinin görev alanı il

sınırlarını kapsar”,

7.3) “İl Özel İdaresinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (b)

bendinde; “İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …

b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma (…) ; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında

…

Yapmakla görevli ve yetkilidir”,

7.4) “İl Özel İdaresinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinin 6’ncı fıkrasında; “…

Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, il özel idaresinin malî durumu, hizmetin ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak belirlenir…”

8) 11/06/2005 tarih ve 25842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5355 sayılı Mahalli

İdare Birlikleri Kanununun;

8.1) “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinde; “(Değişik birinci cümle:

29/12/2005 – 5445/1 md.) İlçelerde, tarım ürünlerinin pazarlanması hariç olmak üzere, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı tesisleri ile köylere ait diğer hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, bizzat yapmak, yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere, tüm köylerin iştiraki ile o ilçenin adını taşıyan, köylere hizmet götürme birliği kurulabilir. Cumhurbaşkanı, bu konuda genel izin vermeye yetkilidir.

Birlik başkanı merkez ilçelerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı, diğer ilçelerde kaymakamdır.

Köylere hizmet götürme birliğinin meclisi, birlik başkanı başkanlığında, birliğe üye köylerin muhtarları ve o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur. Köylere hizmet götürme birliğinin encümeni birlik başkanının başkanlığında, meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği iki il genel meclisi üyesi ve iki köy muhtarı olmak üzere beş kişiden oluşur.

(Değişik üçüncü fıkra: 27/4/2008-5793/44 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.

…

İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.

Köylere hizmet götürme birliklerinin bütçesine ilişkin esas ve usûller ile muhasebe ve raporlama standartları, harcama esas ve usûlleri, çerçeve hesap plânı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türleri ile bu birliklerin yapacakları ihalelere ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

9) 23/06/2017 tarih ve 30105 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yağmursuyu

Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Hakkında Yönetmelik’in;

9.1) “Genel esaslar” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Yağmursuyu toplama, depolama ve deşarj

sistemlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi ve bakımı süreçlerinde; a) Çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan, sağlık ve güvenlik riskleri asgari düzeyde olacak şekilde en uygun sistemin tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımı sağlanarak işletilmesi, b) Sistemin gürültü ve titreşimi en aza indirecek şekilde tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımı sağlanarak işletilmesi, c) Sistemde kullanılan malzeme ve bunların yapım metotlarının, kaynak israfını en aza indirecek şekilde, bu bileşenlerin tasarım ömrünün, tekrar kullanımının ve geri dönüşümünün hesaba katılarak seçilmesi, ç) Sistemin, bakım ve onarım işlemlerinin güvenli ve personel açısından sağlık riski oluşturmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde tasarlanması ve inşa edilmesi, d) Kanal hidrolik kapasitesinin; su baskınlarını azami frekanslarla sınırlandıracak düzeyde olması ve tesis ömrü boyunca öngörülebilen artışları sağlayacak şekilde belirlenmesi, e) Sistemde arıza riski olan bileşenler varsa, bu bileşenlerin arıza yapması durumunda gerçekleşebilecek su baskınlarını en aza indirmek ya da ortadan kaldırmak için gereken önlemlerin alınması, f) Sistemin planlanması aşamasında ayrık sistemlerin tercih edilmesi, bu kapsamda bina çatısından gelen yağmursuyu ve yüzeysel sulara ait giderlerin atıksu parsel bacasına bağlanmaması, g) Yağmursuyu kanalları ve diğer sistem elemanlarının; 35 yıllık tasarım ömrünü sağlayacak ve ömrünü tamamladıktan sonra çevre üzerindeki etkilerini en aza indirecek şekilde tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımının sağlanarak işletilmesi, esastır.

(2) Yağmursuyu teknik altyapı sistemlerinin planlanması, tasarımı ve projelendirilmesi ile ilgili esaslar

EK-1’de, yapımı ile ilgili esaslar EK-2’de, işletmesi ve bakımı ile ilgili esaslar EK-3’te verilmiştir.

(3) Bu Yönetmelik ve eklerinde yer almayan veya belirtilmeyen hususlarda, öncelikle TSE standartları yoksa Avrupa Birliği (EN) standartları geçerlidir.”

9.2) “Güzergâh seçimi” başlıklı 6’ncı maddesinde;

(1) Altyapı ağlarına ilişkin güzergah planlamasında, yağmursuyu kanallarının tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki sahipsiz yerlerden geçirilmesine öncelik verilir.

(2) Güzergahın tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden geçirilmesi olanaklı değilse, toplama hatları özel mülkiyete konu taşınmazlardan da geçirilebilir. Bu durumda, yağmursuyu kanallarının rastladığı taşınmazların mülkiyeti; ilgili mevzuat uyarınca altyapı yatırımı yapan kurum ve kuruluş tarafından rızai satış, devir, tahsis, kiralama, irtifak hakkı tesisi veya kamulaştırma yöntemleriyle edinilir.

(3) İrtifak hakkı; 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre rızai mecra irtifakı biçiminde, dava yolu ile zorunlu mecra irtifakı biçiminde veya 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı

Kamulaştırma Kanununa göre idari irtifak biçiminde tesis edilebilir.

(4) İrtifak hakkı, yağmursuyu kanallarına rastlayan parsel kesimlerinde altyapı yatırımcısı özel hukuk tüzel kişileri lehine bağımsız ve sürekli üst hakkı yoluyla da kurulabilir. Bu durumda, yağmursuyu kanallarının geçtiği hak hacimleri tapu kütüğünde taşınmaz olarak tescil edilir. Yağmursuyu kanallarının tescile tabi olmayan yerlere rastlaması durumunda ise 4721 sayılı Kanun uyarınca bu yerlerin öncelikle hazine adına tescili, ardından bu alanlardan geçen altyapı tesisi kuruluşlar lehine bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı kurulması yoluna gidilebilir.

(5) Arazi ediniminde, kamulaştırma yöntemine en son aşamada başvurulur. Kamulaştırma maliyetinin azaltılması için yerel yönetimlerle koordinasyon sağlanır, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun

18 inci madde uygulaması yapılarak kamu eline geçmiş alanlardaki yatırımlara öncelik verilir.

(6) Arazi mülkiyetinin ediniminde veya kullanımında altyapı yatırımı yapan kurum ve kuruluşun bağlı olduğu mevzuat ile edinilecek arazinin mülkiyet veya tasarruf sahibi kurum ve kuruluşun bağlı olduğu mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin işleminde hukuka ve

hakkaniyete aykırılık olmadığı yönünde hazırlanan Ret Kararı Önerisi Türkiye Cumhuriyeti Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

11) Başvuran, 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere özetle, Isparta İl Özel idaresi tarafından iki yıl önce

ilçesi, Köyü, Mevkiinde mezarlık altındaki yola kilit taş döşemesi yapıldığı, daha sonraki yıllarda başvuran tarafından 5 nolu parsel üzerine ev yapıldığı, kilit taşlarının meylinin yanlış verilmesi neticesinde yağmur sularının mülkiyeti eşine ait ada nolu parselli arsalarına zarar verildiği, ayrıca evlerinin giriş kapısı önünde su birikmesine sebebiyet verildiği, su birikintilerinin arsalarına akması nedeniyle toprak kaybına neden olduğu, evlerinde rutubet oluştuğu iddiası ile kilit

taşlarının sökülerek uygun meyil verilerek tekrar döşenmesini, ayrıca yağmur ve sel sularının kendi arsasına akmasını önleyecek ve kendi arsası dışında köylü tarafından yapılan kanala bağlanması için gerekli tesisat altyapısının oluşturulmasını talep etmektedir.

12) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırmada ilgili idare tarafından özetle,

12.1) Şikâyete konu Mevkiine 1000 m “Kilit Parke Döşeme” işinin, muhtarlık tarafından

yapılan tespitler ve talepler doğrultusunda Kaymakamlığı K.H.G.B. Başkanlığınca 2020 yılında talep edilmesi üzerine İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü teknik elemanlarının kontrollüğünde

“Kilit Parke Yapım işi, Teknik Şartname” ile Fen ve Sanat Kurallarına uygun olarak yapıldığı,

12.2) Söz konusu sokakta altyapı çalışmalarının, başvuranın evinin yapılmasından önceki dönemlerde

yapılarak tamamlandığı, bu alanda oluşan yağmur suyu tahliyesi başvuranın arsasının bulunduğu yerden tahliye edilmekte iken, bahse konu yerdeki ev sonradan yapıldığından, suyun tahliyesinde sorun oluştuğu,

12.3) Bunun üzerine idarenin cevap yazılarından, söz konusu alanda biriken suların tahliyesi için, teknik

ekip tarafından yerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda en uygun yöntem olarak tespit edilen ve şikâyetçinin evinin yanındaki parsel sınırından malzeme ve iş makinası, idarece tarafından karşılanmak kaydıyla koruge boru ile tahliye edilmesinin teklif edildiği, başvuranın önce bu teklifi kabul ettiği; ancak daha sonra anlaşılmaz bir sebeple vazgeçtiği ve ısrarla su tahliyesi yerinin köylü tarafından yapılan kanala aktarılmasını istediği, 2

12.4) Başvuranın taleplerinin yerine getirilmesi için mevcut yolda yapılan yaklaşık 500 m lik kilit parke

2 taşının sökülerek, mevcut 150 m lik yolun 2 metre yükseltilmesi gerektiği, talep konusu yol kotunun

mevcut yoldan yüksek olmasının yanında, köy muhtarından alınan bilgiye göre aynı noktadan köyün içme suyu hattı, kanalizasyon hattı ve sulama suyu hattının geçtiğinin belirtildiği, bu gerekçeler ile talep edilen çalışmanın teknik imkânsızlıklar nedeniyle yapılamadığı, bu konuda farklı kanallarla defalarca bilgi verilmesi ve izah edilmesine rağmen, ısrarla bu çözüm tekliflerinin reddedildiği, bu hususta idarelerinin herhangi bir ihmal ya da kusur söz konusu olmadığı, ayrıca yoldaki sanat yapısı (menfez) şikâyetçi tarafından kapatıldığı için yolda göllenmelere sebebiyet verdiği şeklinde açıklamalarda bulunulmuştur.

13) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuran ile idarenin sorunun çözümü

için birbirlerine talep ettiği öneriler ve ret etme gerekçeleri dikkate alındığında, konunun çözümü için teknik bilgiye ve yerinde inceleme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca ücreti ödenmek suretiyle inşaat mühendisliği alanında uzman bilirkişinin görüşlerine başvurulmuştur ve yerinde tespit yaptırılmıştır.

14) Bilirkişi olarak atanan İnşaat Mühendisi tarafından hazırlanan 31/08/2024 tarihli Bilirkişi

Raporunda; “ KONU :lsparta İli, ilçesi, Köyü, mevkiinde bulunan mezarlık altındaki yolun kilit taşı imalatının hatalı yapılması sonucu yağmur sularının ada parselli arsalara zarar vermesi.

BİLİRKİŞİ RAPORU

1) GİRİŞ

TBMM Kamu denetçiliği Kurumunun 07.08.2024 tarih ve sayılı yazıları ile bilirkişi tayin edildiğim yukarıda tarafları yazılı uyuşmazlığa konu Isparta İli, İlçesi Köyü, mevkiinde 3 1.08.2024 tarihinde yerinde İncelemede bulundum.

Anılan görevlendirme yazısı ile mevzuya ilişkin “İdarenin vermiş olduğu cevap ve eklerinin ilgili mevzuat hükümleri ve teknik açıdan yağmur ve sel sularının bahsi geçen arsaya akmasını önleyecek ve bahsi geçen arsa dışında modellenecek gerekli tesisat altyapısının oluşturulmasının değerlendirilmesi” için olayın dosyası ve yerinde araştırılarak teknik rapor hazırlanması tarafımdan istenmiştir.

2) DOSYA ÜZERİNDE YAPILAN İNCELEME

Dosyasında yapılan incelemede özetle bahse konu olan yolun kilit taşı imalatının 2020 yılında

Isparta İl Özel İdaresi tarafından yapıldığı ve yolun yağmur suyu tahliyesinin arsaya verildiği, bu imalattan önce şikâyetçinin arsasının aktif olarak kullanılmadığı ve arsa üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığı, şikâyetçinin daha sonra arsaya ev yaptığı ve yağmur suyu için yapılan tahliye tesisatının kaldırılmasını talep ettiği, bundan dolayı yağmur suyu tahliyesinin sorun oluşturduğu görülmüştür.

3) ARAZİDE YAPILAN İNCELEME xx

Yerinde yapılan İncelemede, mezarlık yolunda yapılan kilit taşı imalatının yolun doğal halini bozmadan ve teknik şartnamesine uygun yapıldığı, yağmur suyu tahliyesinin en düşük kottan ve kontrollü bir şeklide yapıldığı ve daha sonra yağmur suyu tahliye tesisatının yerinden sökülerek kaldırıldığı görülmüştür. Mezarlık alanının yüksek eğimde olduğu, yağış esnasında mezarlık alanındaki yağmur suyunun mezarlık duvarının harçsız taş duvar şeklinde olduğu için kolayca yola aktığı ve yolda takriben 20-25 cm derinliğinde gölet oluşturduğu tespit edilmiştir.

4) YASAL MEVZUAT

ÇEVRE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINDAN; YAĞMURSUYU TOPLAMA, DEPOLAMA VE

DEŞARJ SİSTEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ile Güzergâh Seçimi ve Kent Planlamasına İlişkin Esaslar Genel esaslar

MADDE 5 — (l) Yağmursuyu toplama, depolama ve deşarj sistemlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi ve bakımı süreçlerinde; a) Çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan, sağlık ve güvenlik riskleri asgari düzeyde olacak şekilde en uygun sistemin tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımı sağlanarak işletilmesi, b) Sistemin gürültü ve titreşimi en aza indirecek şekilde tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımı sağlanarak işletilmesi, c) Sistemde kullanılan malzeme ve bunların yapım metotlarının, kaynak israfını en aza indirecek şekilde, bu bileşenlerin tasarım ömrünün, tekrar kullanımının ve geri dönüşümünün hesaba katılarak seçilmesi, ç) Sistemin, bakım ve onarım işlemlerinin güvenli ve personel açısından sağlık riski oluşturmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde tasarlanması ve inşa edilmesi, d) Kanal hidrolik kapasitesinin; su baskınlarını azami frekanslarla sınırlandıracak düzeyde olması ve tesis ömrü boyunca öngörülebilen artışları sağlayacak şekilde belirlenmesi, e) Sistemde arıza riski olan bileşenler varsa, bu bileşenlerin arıza yapması durumunda

gerçekleşebilecek su baskınlarını en aza indirmek ya da ortadan kaldırmak için gereken önlemlerin alınması, f) Sistemin planlanması aşamasında ayrık sistemlerin tercih edilmesi, bu kapsamda bina çatısından gelen yağmursuyu ve yüzeysel sulara ait giderlerin atıksu parsel bacasına bağlanmaması, g) Yağmursuyu kanalları ve diğer sistem elemanlarının; 35 yıllık tasarım ömrünü sağlayacak ve ömrünü tamamladıktan sonra çevre üzerindeki etkilerini en aza indirecek şekilde tasarlanması, inşa edilmesi, bakım ve onarımının sağlanarak işletilmesi, esastır.

(2) Yağmursuyu teknik altyapı sistemlerinin planlanması, tasarımı ve projelendirilmesi ile ilgili esaslar EK-1 ‘de, yapımı ile ilgili esaslar EK-2’de, işletmesi ve bakımı ile ilgili esaslar

EK-3 ‘te verilmiştir.

(3) Bu Yönetmelik ve eklerinde yer almayan veya belirtilmeyen hususlarda, öncelikle TSE standartları yoksa Avrupa Birliği (EN) standartları geçerlidir. Güzergâh seçimi

MADDE 6 — (1) Altyapı ağlarına ilişkin güzergâh planlamasında, yağmursuyu kanallarının tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki sahipsiz yerlerden geçirilmesine öncelik verilir.

(2) Güzergâhın tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden geçirilmesi olanaklı değilse, toplama hatları özel mülkiyete konu taşınmazlardan da geçirilebilir. Bu durumda, yağmursuyu kanallarının rastladığı taşınmazların mülkiyeti; ilgili mevzuat uyarınca altyapı yatırımı yapan kurum ve kuruluş tarafından rızai satış, devir, tahsis, kiralama, irtifak hakkı tesisi veya kamulaştırma yöntemleriyle edinilir.

(3) İrtifak hakkı; 22/1 1/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre rızai mecra irtifakı biçiminde, dava yolu ile zorunlu mecra irtifakı biçiminde veya 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre idari irtifak biçiminde tesis edilebilir.

(4) İrtifak hakkı, yağmursuyu kanallarına rastlayan parsel kesimlerinde altyapı yatırımcısı özel hukuk tüzel kişileri lehine bağımsız ve sürekli üst hakkı yoluyla da kurulabilir.

Bu durumda, yağmursuyu kanallarının geçtiği hak hacimleri tapu kütüğünde taşınmaz olarak tescil edilir. Yağmursuyu kanallarının tescile tabi olmayan yerlere rastlaması durumunda ise

4721 sayılı Kanun uyarınca bu yerlerin öncelikle hazine adına tescili, ardından bu alanlardan

geçen altyapı tesisi kuruluşlar lehine bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı kurulması yoluna gidilebilir.

(5) Arazi ediniminde, kamulaştırma yöntemine en son aşamada başvurulur.

Kamulaştırma maliyetinin azaltılması için yerel yönetimlerle koordinasyon sağlanır, 3/5/1985 tarihli ve 3 194 sayılı İmar Kanununun 18 inci madde uygulaması yapılarak kamu eline geçmiş alanlardaki yatırımlara öncelik verilir.

5) İLGİLİ KURUM GÖRÜŞLERİ

Anılan şikayet üzerine ilgili kurumlarla yapılan yazışmalarda aşağıdaki görüşlere ulaşılmıştır.

5.1. Isparta İl Özel İdaresinin 02/05/2024 tarih ve sayılı cevabi yazısında “söz konusu alanda biriken suların tahliyesi için, yerinde teknik ekip tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda en uygun yöntem olarak tespit edilen ve

şikayetçinin evinin yanındaki parsel sınırından malzeme ve iş makinesi İdaremiz tarafından karşılanmak kaydıyla körüğe boru ile tahliye edilmesi” şeklinde görüş bildirilmiştir.

6) DEĞERLENDİRME

Yapılan incelemeler neticesinde bahse konu yerdeki su tahliyesi için konulan menfez ve borunun şikayetçinin isteği üzerine kaldırılmasından kaynaklanmıştır. Menfezin açık olması halinde problemin ortadan kalkacağı düşünülmektedir. İdarenin cevap yazısında belirttiği üzere şikayetçinin evinin yanındaki parsel sınırından malzeme ve iş makinesi idare tarafından karşılanmak kaydıyla koruge boru ile tahliye edilmesi sorunun tek çözümü olarak görülmekte ve vatandaşın isteğini karşılamaktadır. Başvuran tarafından ısrarla talep edilen su tahliyesinin köylü tarafından yapılan açık kanala aktarılması kanal kesitinin yetersiz kalması sebebiyle uygun değildir. Yine de kanala aktarılması gerekirse kanal kesitinin arttırılması ve kanalın uzatılması gerekmektedir. Bu da idareye ekstra maliyet getirmektedir.

Başvuran tarafından talep edilen kilit taşının sökülüp kotun kaldırılıp eğimin değiştirilmesi sonucunda yağmur sularının kontrolsüz bir şekilde dağılacağı öngörülerek yine çözüm olarak görülmemekte ve maliyeti artıracağı düşülmektedir.

7) SONUÇ

Yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda yağmur suyu tahliye tesisatının köylü tarafından yapılan açık kanala verilmesi aşırı yağış zamanlarında taşkın riski oluşturmaktadır. Kilit taşının sökülüp kotun yükseltilerek yeniden döşenmesi şikayetçinin talebini karşılamayacak, evinin daha fazla yağmur suyuna maruz kalmasına sebep olacaktır.

Değerlendirmeler sonucundan en uygun ve ekonomik yöntem idarenin teklif ettiği yağmur suyu tahliye borularının şikayetçinin parsel sınırından götürülmesi olarak görülmektedir.

Şikayetçinin, yağmur suyu borularının kendi parsel sınırından götürülmesine müsaade etmemesi konusunda yönetmeliğin ikinci bölüm 6. Maddesinden yardım alınmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Her türlü hukuki tavsifve nihai kararın takdiri kurumunuza ait olmak üzere 3 nüsha olarak hazırlanan teknik raporumu arz ederim ” şeklinde görüş belirtilmiştir.

15) Bilindiği üzere, büyükşehir belediye teşkilatlanması olmayan illerde, belediyelerin görev ve yetki alanı

dışında yol, su, altyapı vb. hizmetler ile ilgili yetki ve sorumluluk, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu gereğince mahalli idare statüsünde bulunan, mali ve idari özerkliğe sahip il özel idarelerinde bulunmaktadır. Diğer yandan, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’inci maddesi ile ilçelerde, tarım ürünlerinin pazarlanması hariç olmak üzere, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı tesisleri ile köylere ait diğer hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, bizzat yapmak, yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere, tüm köylerin iştiraki ile o ilçenin adını taşıyan, köylere hizmet götürme birliği kurulabilme imkânı verilmiştir. Bu birliklerin bütçeleri, bakanlıklar veya il özel idareleri tarafından aktarılan bütçeleri içermektedir. Ayrıca, Birliklere iş için aktarılan bütçe kalemleri, Birliklerin hazırlık ve yapım sürecinde idari ve teknik anlamda yeterli personel ve teçhizatı olmadığı için bu hizmetler İl Özel İdareleri tarafından yerine getirilmektedir.

16) Bahse konu kilit taşı döşemesinin yapılması da, muhtarın tespit ve talepleri doğrultusunda

Kaymakamlığı K.H.G.B.’ye başvurması üzerine, Isparta İl Özel İdaresi tarafından 1.000 metre olarak

2020 yılında teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde özellikle köylerin sorun

oluşturan, acil ihtiyaçlarının hızlı şekilde çözülmesi ve kırsal kalkınmayı sağlanması amaçlanmaktadır.

Kilit taşı yapım işi başvuranın evi yapmasından önce gerçekleştirildiği için, başvuranın önerdiği

çözüm idare tarafından hem teknik olarak mümkün olmaması hem de çok fazla maliyet gerektirmesi nedeniyle reddedildiği, idare tarafından vatandaşın sorununun çözümü için alternatif bir öneri getirildiği, ancak başvuran tarafından bu önerinin kabul edilmediği tespit edilmiştir.

17) Anayasanın “Devletin İktisadi ve Sosyal Ödevlerinin Sınırları” başlıklı 65’inci maddesinde; “

(Değişik: 3/10/2001-4709/22 mad.) Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”, hükmü ve yine 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun İl Özel İdaresinin Görev ve

Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinin 6’ncı fıkrasında; “… Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, il özel idaresinin malî durumu, hizmetin ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak belirlenir…” hükmü gereğince hizmetin yerine getirilmesinde hizmetin önceliği, idarenin mali durumu belirleyici kriterler olarak sayılmıştır. Bu noktada yağmursuyu toplama, depolama ve deşarj sistemlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi ve bakımı süreçleri ile ilgili esas ve usuller ise Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenmiştir. Buna göre mezkûr Yönetmeliğin “Genel esaslar” başlıklı 5’inci maddesinde sağlıklı bir yağmur suyu uzaklaştırma sistemi kurulmasında, güvenlik, sağlık, ekonomiklik, bakım ve onarım kolaylığı vb. kriterler bentler halinde sayılmıştır.

18) Başvuru üzerine Kurumumuzca bilirkişi incelenmesine karar verilmiş ve Kurumumuzca ücreti

ödenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Somut olayda, başvuran ve idarenin ortaya koyduğu çözüm önerilerinin mezkur Anayasa ve Yasa maddesi ile Yönetmelik ile belirlenen kriterlere uygunluğu açısından, yani başvuru konusu edilen hususun çözümünde hem teknik açıdan hem de mali açıdan yapımı mümkün olan seçeneğin tespiti için görevlendirilen bilirkişi raporu göstermektedir ki, yağmur suyu tahliye tesisatının köylü tarafından yapılan açık kanala verilmesinin aşırı yağış zamanlarında taşkın riski oluşturduğu, 500 metre kilit taşının sökülüp kotun yükseltilerek yeniden döşenmesinin şikayetçinin talebini karşılamayacağı, evinin daha fazla yağmur suyuna maruz kalmasına sebep olacağı, en uygun ve ekonomik yöntemin idarenin teklif ettiği yağmur suyu tahliye borularının şikayetçinin parsel sınırından götürülmesi şeklinde olacağı, başvuranın, yağmur suyu borularının kendi parsel sınırından götürülmesine müsaade etmemesi konusunda yönetmeliğin ikinci bölüm 6. Maddesinden yardım alınmasının faydalı olacağı şeklinde kanaat belirtilmekle, Anayasanın 65’inci maddesi ve 5302 sayılı İl

Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesinin 6’ncı fıkrası gereğince hizmetin sunumunda il özel idaresinin malî durumu, hizmetin ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi gibi kriterler ile teknik açıdan

Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında başvuranın talebinin uygulanmasının mümkün olmadığı ve mali açıdan külfet getirdiği anlaşılmaktadır. Bu noktada idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı, başvuranın sorununun bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde idarenin teklifi doğrultusunda çözümünün uygun olduğu anlaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarenin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun davrandığı; ancak, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve kararın

geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan sonra tesis edeceği işlemlerde bu ilkelere uygun davranması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

20) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret

Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; Isparta ili, ilçesi, Köyü, Mevkiinde mezarlık altındaki yola döşenen kilit taşlarının sökülerek yağmur ve sel sularının köylü tarafından yapılan kanala bağlanması için gerekli tesisat altyapısının oluşturulması hususunda başvuranın talebinin uygulanmasının teknik açısından mümkün olmaması ve mali açıdan külfet getirmesi nedenleriyle idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı, bilakis başvuranın sorununun bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde idarenin teklifi doğrultusunda çözümünün uygun olduğu gerekçeleriyle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ISPARTA İL ÖZEL İDARESİ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi