Yaklaşık maliyet hesaplanırken idarenin bulunduğu il dışındaki firmalardan fiyat araştırması yapılması, lojistik maliyetleri nedeniyle, yaklaşık maliyetin rayiçlerin üzerinde belirlenmesine neden olur mu (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Ümit AYKAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzincan İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1368513 İhale Kayıt Numaralı “Erzincan Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Okul Binalarında Bulunan Asansörlerin Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 12.12.2022 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Erzincan Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Okul Binalarında Bulunan Asansörlerin Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ümit Aykan’ın 22.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2023 tarih ve 73090 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 13.04.2023 tarihli ve 2023/MK-75 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan inlemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/86-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından asansör yapımına ilişkin sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, bir işin yapımının veya mal alımının (montajlı olarak) o işin bakım onarımı konusunda deneyime sahip olunduğunu göstermediği, ilgili mevzuat hükümlerinden iş deneyim belgesinde ihale konusu işe veya benzer işe uygunluğunun aranacağı, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, ihale sistemi açısından ihale konusu işi veya benzer bir işi yapmış olmanın ne kadar önemli olduğunun anlaşıldığı,

İdarenin şikayete verdiği cevabında “asansör yapımı veya mal alımına ilişkin bir iş deneyim belgesiyle hizmet alım ihalelerine katılmanın uygun olacağı”nın ifade edildiği, ancak bu anlayışın kamu ihale mevzuatında mal veya hizmet ya da yapım işlerinin üç ayrı yönetmeliğe tabi olmasına ters olduğu ve ihale mevzuatına uygun olmadığı,

Söz konusu ihalede OKAS kodunun “50000000 Onarım ve bakım hizmetleri” adı ile hizmet alım sınıfında yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesinin 2018/558594 IKN’li mal alım ihalesi sonucunda düzenlediği ve OKAS kodunun “34952000 Hidrolik platformlu yük asansörleri mal alımıdır’’ şeklinde olduğu, idarenin cevabında ise “OKAS kodu ihalenin esasını etkileyecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.” denildiği, ancak bu ifadeyle EKAP üzerinde tanımlanmış ihale isimleri kodlarının idarece yok sayıldığı, bahse konu iş deneyim belgesine konu işin OKAS kodunun bu ihalenin OKAS kodunu karşılamadığı,

2) Söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre yanlış hesaplandığı, idare tarafından piyasa araştırma teklif formunun kendilerine de gönderildiği, kendilerince tavan fiyat olan 442.080,00 TL verildiği, bu fiyata göre tekliflerinin sınır değerin üstünde kaldığı, Erzincan ilinde altı adet asansör bakım onarım firması bulunduğu, yaklaşık maliyet hesaplanmasında il dışından da fiyat alındığının tahmin edildiği, il dışından fiyat almanın mümkün olduğu, fakat bu il dışından alınan fiyatların hizmet alım işinde lojistik anlamda bakım hizmetlerinin yapılmasında maliyetleri çok artıracağından yaklaşık maliyete esas teklif veren firmaların hizmet maliyetini artırdığı ve bu alınan fiyatların da ihalenin yaklaşık maliyetinin aritmetik ortalamasını artırarak 463.776,00 TL’ye yükselttiği, bu sebeplerden dolayı vermiş oldukları teklif fiyatının (269.000,00 TL) sınır değerin altında kaldığı, kamu yararının ön planda olduğu ve kendilerinin daha önceki yıllardan beri Erzincan Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okul binalarında bulunan asansörlerin bakım ve onarım hizmet işini yaptıklarından vermiş oldukları teklif ile rahatlıkla ihale konusu hizmeti yerine getirebilecekleri,

Anılan Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde, yaklaşık maliyetin hesaplanmasının ve güncellenmesinin açıkça belirtildiği, bu kapsamda bakım onarım hizmet işi için Sosyal Güvenlik Kurumu asgari işçilik tespit komisyonunun asansör bakım onarım hizmeti için belirlediği asgari işçilik oranının %25 indirim payı ile % 9 olarak belirlendiği, 269.000,00 TL’lik teklif bedelinde asgari işçilik değerinin % 9’u olan yıllık işçilik değerinin 24.210,00 TL olduğu, aylık işçilik bedelinin 2.017,50 TL olduğu, 2023 yılı Ocak asgari ücret bedeliyle hesaplandığında günlük brüt 391,98 TL işçilik bedeline tekabül ettiği, bu hizmet alım işi için teklif ettikleri aylık 2.017,50 TL günlük asgari ücret olan 391,98 TL’ye bölündüğünde 5,14 güne denk geldiği,

Geçmiş yıllarda Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda bulunan asansörlerin kendileri tarafından yapıldığından işin muhteviyatının bilindiği ve 3 iş gününün bakımları için, 2 iş gününün arızalar için olmak üzere toplam ayda 5 iş gününde bu hizmet işinin yapıldığı, arıza sayısı artsa ve 10 iş günü çalışılmış olsa dahi yıllık gider tablosunda kendi maliyetlerinin 155.776,12 TL olduğu ve vermiş oldukları teklif fiyatıyla kar ederek hizmet işini tamamladıkları,  bu hesaplamalardan anlaşıldığı üzere vermiş oldukları teklif fiyatı ile 46.288,00 TL kamu yararının oluşacağı,

Sonuç olarak kendileri tarafından gerçekleştirilen asansör bakım hizmeti işlerinin maliyetinin ne olduğunun bilindiği ve bu itibarla Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet hesaplaması” başlıklı 10’uncu madde kapsamında tekliflerini oluşturdukları, yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı ve küçük bir fark ile tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı, yaklaşık maliyetin gerçek piyasa değerlerine uygun olarak belirlenmesi halinde tekliflerinin sınır değerin üzerinde kalacağı ve kamu yararının sağlanacağı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin düzeltilerek işlem yapılması veya yaklaşık maliyet düzeltilemiyorsa ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 08.02.2023 tarih ve 2023/UH.II-324 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 25. İdare Mahkemesi’nin 29.03.2023 tarihli ve E:2023/324, K:2023/420 sayılı kararı üzerine alınan 13.04.2023 tarihli ve 2023/MK-75 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-324 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi 2’nci iddiası ile sınırlı yapılmıştır.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

… ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Erzincan Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Okul Binalarında Bulunan Asansörlerin Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no’su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Asansör bakım ve onarım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Erzincan Merkez ve İlçeleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1 İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50‘den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Asansör yapım işleri veya asansör bakım onarım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu “Erzincan Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Okul Binalarında Bulunan Asansörlerin Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi” ihalesinin pazarlık usulü ile (21/f) gerçekleştirildiği, 3 firmanın ihale dokümanı almaya davet edildiği, 12.12.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, 14.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fatihler Asansör Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Ümit Aykan’a ait son fiyat teklifinin sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden ihale konusu işin asansör bakım ve onarım hizmet alımı işi olduğu ve benzer iş olarak ise asansör yapım işleri veya asansör bakım onarım işlerinin belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Fatihler Asansör Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda 2018/558594-3061035-1-1 numaralı EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesinin beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamada; söz konusu iş deneyim belgesinin Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü/ Erzincan Tavuk Kombinası Müdürlüğü tarafından 13.03.2020 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlendiği, belgeye konu işin “1 adet asansör alımı ve montajı” işi olduğu, işin kabul tarihinin 31.12.2018 ve belge tutarının 122.950,00 TL olduğu görülmüştür.

Şikayete konu 1’inci iddiaya ilişkin olarak Kurul tarafından alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-324 sayılı kararı ile “Yapılan incelemede, idarece benzer iş olarak belirlenen “asansör yapım işleri” düzenlemesi ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen idarenin yukarıda aktarılan yazısı ve ilgili yazı ekinde bulunan “asansör bakım formları” da dikkate alındığında, söz konusu iş deneyim belgesine konu “1 adet asansör alımı ve montajı” işi kapsamında ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olan asansör bakım hizmetlerinin ve montajının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan ve mal alımı adı altında gerçekleştirilmiş iş deneyim belgesine konu işlerin, idarece benzer işe uygun olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesinin 29.03.2023 tarihli ve E:2023/324, K:2023/420 sayılı kararında “…Davacının birinci iddiası yönünden yapılan incelemede; Uyuşmazlıkta, yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerden ihale konusu işin asansör bakım ve onarım hizmet alımı işi olduğu ve benzer iş olarak ise asansör yapım işleri veya asansör bakım onarım işlerinin belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan Fatihler Asansör Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda 2018/558594-3061035-1-1 numaralı EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü/ Erzincan Tavuk Kombinası Müdürlüğü tarafından 13.03.2020 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlendiği, belgeye konu işin “1 adet asansör alımı ve montajı” işi olduğu, işin kabul tarihinin 31.12.2018 ve belge tutarının 122.950,00 TL olduğu, bu durumda ne asansör yapım işi ne de asansör bakım işi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, ihaleyi yapan idare tarafından Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü/ Erzincan Tavuk Kombinası Müdürlüğü’ne sorulması üzerine Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü/ Erzincan Tavuk Kombinası Müdürlüğü’nce verilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin asansörün bakımını yaptığına ilişkin açıklamanın da iş deneyim belgesinin niteliğini değiştirmeyeceği, söz konusu iş deneyim belgesinde belirtilen ihalenin “1 adet asansör alımı ve montajı” işi olduğu açıkça belirtilmişken, ayrıca asansör alımı ve montajı işi ile bakım ve onarım işlerinin tamamen farklı işler olduğu da göz önüne alındığında, söz konusu işin devamı niteliğindeki bakım işinin yapıldığından bahisle iş deneyim belgesinin uygun olduğuna ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, Ankara 25. İdare Mahkemesi tarafından söz konusu 29.03.2023 tarihli ve E:2023/324, K:2023/420 sayılı kararı üzerine alınan 13.04.2023 tarihli ve 2023/MK-75 sayılı Kurul kararı ile şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Kurul tarafından alınan ve yukarıda yer verilen 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-324 sayılı kararda başvuru sahibinin 1’inci iddiasına yönelik yapılan değerlendirme ve tespitlerin iptaline karar verildiği görülmüş olup, bu durumda Mahkeme kararı uyarınca ihale üzerinde bırakılan Fatihler Asansör Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

            (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

            a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

            b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

            c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

            ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

            d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

            Esas alınır.

            (3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

            …” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam teklif bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.

19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyatına dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sidorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.1. KDV hariç ulaşım, sigorta, resim, vergi ve harç gibi. tüm giderler teklif fiyata dahildir. KDV hariç, ulaşım, sigorta, resim, vergi ve harç gibi vb. tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenecektir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının özetle “ihalede yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, piyasa şartlarına göre yaklaşık maliyetin daha düşük bir bedel olması gerektiği” yönünde olduğu görülmüştür.

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde; 58 adet iş kalemi oluşturulduğu, söz konusu iş kalemlerinin “Demirkent Terzibaba İmam-Hatip Ortaokulundaki mevcut asansörün asansör bakım ve işletme Yönetmeliği doğrultusunda eksikliklerinin belirlenerek periyodik bakım ve onarımının (malzeme hariç) yapılması” şeklinde ihale konusu iş kapsamında bulunan okulların adlarına göre düzenlendiği ve her biri için miktar belirlemesinin 12 ay üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.

İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan fiyat araştırması yapıldığı, 5 firmadan fiyat teklifi alındığı, toplam fiyat tekliflerinin 481.200,00 TL,  442.080,00 TL, 450.600,00 TL, 393.600,00 TL ve 551.400,00 TL şeklinde olduğu, alınan fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin 463.776,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihaleye verilen ilk teklifin 438.500,00 TL olduğu, son teklifinin ise 269.000,00 TL olduğu görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesine göre de isteklilerin tekliflerini, götürü bedel üzerinden verecekleri ve ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam teklif bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacağı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinden; idarelerin, öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini ve bunlara ilişkin miktarları tespit etmesi gerektiği, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ise ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan fiyat araştırması yapılabileceği ve bu kapsamda elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin oluşturulabileceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, incelemeye konu ihalede, idare tarafından iş kalemlerinin ve bunlara ilişkin miktarların belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan fiyat araştırması yapıldığı ve bu kapsamda elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplandığı görülmüş olup, idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabının aktarılan Yönetmelik hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin “yaklaşık maliyetin hesaplanmasında il dışından da fiyat alındığının tahmin edildiği, fakat il dışından alınan fiyatların lojistik anlamda bakım hizmetlerinin yapılmasında maliyetleri çok artıracağından yaklaşık maliyete esas teklif veren firmaların hizmet maliyetini artırdığı” yönündeki iddiasına yönelik yapılan değerlendirmede, işin yapılacağı ilin dışındaki illerde hizmet veren firmalardan idarece piyasa fiyat araştırması yapılmasının yaklaşık maliyet hesabının yükselmesine neden olduğunun söylenemeyeceği, kaldı ki yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde il dışındaki firmalardan idarece piyasa fiyat araştırması yapılmasını engelleyici bir husus bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Fatihler Asansör Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.