Yaklaşık maliyeti ne kadar olan ihalelerde iş deneyim belgesi istenemeyeceği (KİK)

10.11.2010 tarih ve I.M.32.15.0255/2010-67E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü Yol Ağında Kullanılmak Üzere Otokorkuluk Malzemeleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnşaat Nakliye Tic. ve San. A.Ş.’nin 29.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.10.2010 tarih ve 37954 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

            İdareden;

            İhale üzerinde bırakılan isteklinin daha önce T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü veya Bölge Müdürlüklerinin gerçekleştirdiği ihalelere katılmadığı, bu nedenle söz konusu isteklinin iş deneyim belgesinin tekraren kontrolünü,

            İsteklinin iş deneyim belgesi olarak fatura sunması durumunda; sözleşmenin noter tasdikli olup olmadığının, faturanın damga vergisinin yatırılıp yatırılmadığının, yevmiye kayıt defterlerinde yer alıp almadığının kontrol edilmesini,

            Bu çerçevede, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu uyarınca bahsi geçen isteklinin iş deneyim belgesinin bir örneğinin taraflarına verilmesinin ve yeterli deneyimi bulunmayan söz konusu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, ihale kararının tarafları lehine düzeltilmesini,

            Talep ettikleri, ancak idarece verilen cevabın açıklayıcı olmadığı ve Bilgi Edinme Kanununa aykırı olduğunu düşündükleri, bu nedenle ihalenin Kurumumuzca tekrardan değerlendirmeye alınıp tarafları lehine düzeltici karar alınması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 27 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde; yaklaşık maliyeti Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde mal alımları için öngörülen üst limit tutarına eşit ve altındaki her türlü mal alımı ihalelerinde, iş deneyim belgesi istenemeyeceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 37 nci maddesinde; “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekli tarafından; kesin kabul tarihi, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeler de sunulabilir ve bu belgeler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 10’undan az ve % 40’ından fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.

…

(6) İş deneyimini gösteren belgeler; adayın veya isteklinin ihale konusu mal veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan iş bitirme belgesi ile gerçek kişilere veya iş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 46 ncı maddesinde belirtilen belgelerdir.

…” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede, idarece, belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak, idari şartnamenin 7.5 inci maddesinde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kesin kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 30 oranından az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istendiği, aynı şartnamenin 7.6 ncı maddesinde trafik işaretleme işleri veya otokorkuluk malzemesi temini veya imalatı işlerinin ihale konusu işe benzer iş olarak kabul edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu husus olan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki için sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda; söz konusu istekli tarafından iş deneyim belgesi olarak yalnızca, “Muhtelif TCK Otokorkuluk İmalatları” için Zana Nakliyat Petrol Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına 01.09.2010 tarihinde düzenlenen 122.859,00 TL tutarında bir faturanın sunulduğu görülmüştür.

Bahsi geçen Yönetmeliğin “İş bitirme belgesi düzenleme koşulları” başlıklı 45 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; alt yüklenicilere iş bitirme belgesi düzenlenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz.

…

c) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin kabulünün, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yılda yapılmış olması durumunda sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen fatura tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. Kesin kabul tarihi, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerde de sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir.

…” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini gösterir belge olarak, anılan Yönetmeliğin 46 ncı maddesinde belirtildiği şekilde, işe ilişkin sözleşme ile fatura veya faturaların birlikte sunulması gerekirken, anılan istekli tarafından işe ilişkin sözleşmenin sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

            Bu itibarla, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağlayamayan söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarece; Hazal Proje İnş. Ltd. Şti., Gürmak Met. San. ve Tic. A.Ş. ve Ece Galvaniz San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin yapım işlerine ait belgeler olmaları gerekçe gösterilerek anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu iş deneyim belgelerinin, gerçekleştirilmiş bir mal alımının ardından düzenlenmiş belgeler olmadıkları görülmekle birlikte, belge içeriklerinden, gerçekleştirilen iş unsurları itibariyle ihale konusu alım ile benzerlik taşıyan malzemelerin anılan isteklilerce tedarik edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, anılan istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerine konu olan işler kapsamında, incelenen ihaleye konu mal alımı veya idari şartnamede belirtilen benzer alımlar ile ilgili gerçekleştirilmiş kısımların tutarının belirlenmesi bakımından, idarece, ilgili belgeleri düzenleyen idarelerden gerekli bilgi ve belgelerin (ihale dokümanı, hakedişler vb.) istenmesi gerekmekle birlikte, Hazal Proje İnş. Ltd. Şti. ve Ece Galvaniz San. ve Tic. A.Ş. firmalarının tekliflerinin idarece farklı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı görüldüğünden, söz konusu sorgulamanın yalnızca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında en avantajlı ikinci teklif sahibi konumuna gelme olasılığı bulunan Gürmak Met. San. ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu belgeye yönelik olarak yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,

            1) İhale üzerinde bırakılan MGS Merkez Galv. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması,

            2) Gürmak Met. San. ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim belgesine konu olan işler kapsamında, incelenen ihaleye konu mal alımı veya idari şartnamede belirtilen benzer alımlar ile ilgili gerçekleştirilmiş kısımların tutarının belirlenmesi bakımından, ilgili belgeyi düzenleyen idareden gerekli bilgi ve belgelerin (ihale dokümanı, hakedişler vb.) istenmesi,

Bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.