ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak yaptığı itirazda, yaklaşık maliyet tutarının açıklanması ve şikâyet başvurusunun süresiyle ilgili önemli bir tespitte bulunmuştur. Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin 1.026.828,00 TL olduğu bir ihalede, teklifinin bu tutarın üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir. Ancak, başvuru sahibinin şikâyetini, yaklaşık maliyetin açıklandığı tarihten itibaren on gün içinde yapmadığı, dolayısıyla süresinde başvuru yapmadığı tespit edilmiştir.

Kurul, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, başvuru sahibinin itirazının süre yönünden reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu durum, ihale sürecindeki hukuka aykırılık iddialarının zamanında yapılmaması nedeniyle başvuru sahibinin hak kaybına uğraması ihtimalini ortadan kaldırmıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin itirazı, süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Karar no 2013/UH.II-4833
Karar tarihi 18.12.2013
Toplantı No 2013/080
Gündem No 71
Gündem Konusu 2013/123558 İhale Kayıt Numaralı “Web Tabanlı Hastane Bilgi Ve Yönetim Sistemi Hizmet Alımı” İhalesi

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhalede teklif etmiş oldukları bedelin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL olduğu, idarece aynı şartlarda, aynı süreyi kapsayan ve 22.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaledeki yaklaşık maliyet tutarının ise 1.245.600,00 TL olduğu, kendilerinden herhangi bir yaklaşık maliyet istemi yapılmadığı, bu iki bedel arasındaki 218.772,00 TL’lik farklılığın nedeninin anlaşılamadığı, ilgili mevzuat hükümlerince de yaklaşık maliyetin doğruluğunun araştırılması gerektiği ayrıca Teknik Şartname’nin 7.1.4’üncü maddesinde belirtilen 1 personele ilişkin giderin yaklaşık maliyet tutarına eklenmediğinin aşikar olduğu,

2) İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin kabulü halinde de, teklif edilen bedelin yaklaşık maliyet tutarının yalnızca %1,5 üzerinde olduğu, bu durumda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesine göre tekliflerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

3) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

4) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen hizmetin Teknik Şartname’nin 3.1.8’inci, 10.4.1.6’ncı ve 11.9’uncu maddelerine aykırı olduğu, bu hususlarda ilgili kurumlardan bilgi istenilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu”başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in”Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.”hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar”başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi isteklinin 1’inci iddiasında, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine dayanak olarak gösterilen yaklaşık maliyet tutarına ilişkin olarak, ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL olduğu, idarece aynı şartlarda, aynı süreyi kapsayan ve 22.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaledeki yaklaşık maliyet tutarının ise 1.245.600,00 TL olduğu, kendilerinden herhangi bir yaklaşık maliyet istemi yapılmadığı, bu iki bedel arasındaki 218.772,00 TL’lik farklılığın nedeninin anlaşılamadığı, ilgili mevzuat hükümlerince de yaklaşık maliyetin doğruluğunun araştırılması gerektiği ayrıca Teknik Şartname’nin 7.1.4’üncü maddesinde belirtilen 1 personele ilişkin giderin yaklaşık maliyet tutarına eklenmediğine yönelik iddiaların yer aldığı, ihale işlem dosyasında yer alan 03.10.2013 tarihli ilk ihale komisyon kararında ihale komisyonunun 03.10.2013 tarihinde saat 10:00’da toplandığı ve başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasına karar verildiği anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği başvuru sahibinin yaklaşık maliyete dair şikâyet başvurusunu, yaklaşık maliyetin açıklandığı ve şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarih olan 03.10.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye yapması gerekirken, bu süre geçtikten sonra12.11.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece süresi içerinde cevap verilmemesi üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin 1’inci iddiasınailişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”açıklaması yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükmü incelendiğinde, idarelerin belirli kıstasları gözeterek yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edebileceği ancak bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL, başvuru sahibinin teklifinin ise, bu tutardan daha yüksek bir teklif olan 1.042.920,00 TL olduğu, idarenin başvuru sahibinin teklifini yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bıraktığı görülmüştür.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ilgili Tebliğ maddesinde idarelerin yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin kabul etmesi gerektiğine yönelik bir zorunluluğa tabi tutulmadığı bununla birlikte idareye, sorumluluğu kendisine ait olmak üzere, anılan tekliflerin kabulü konusunda imkan tanındığı, bir başka deyişle idareye takdir hakkı tanındığı, mevcut olayda ise idarenin takdir hakkını kullanmadığı görüldüğünden, idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un ‘Kuruma itirazen şikâyet başvurusu’ başlıklı 56’ncı maddesinde, idarece şikâyet üzerine alınan karara karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ve Kurumca yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddiaları ve idarece alınan kararda belirtilen hususlarla sınırlı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda, başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarında yer alan hususların uygun bulunmaması nedeniyle, anılan isteklinin teklifinin geçerli bir teklif olmadığı, başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarının, ihale üzerinde kalan istekliye ilişkin olduğu, iddiaların kabulü halinde dahi başvuru sahibinin teklifinin geçerli hale gelmeyeceği ve değerlendirme dışı bırakılma işleminin değişmeyeceği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış olup, işbu Karara konu 3’üncü ve 4’üncü iddialarının kabulünde dahi geçerli teklif sahibi olarak belirlenme ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin korunması gereken bir menfaatinin veya hakkının bulunmadığı, bu bağlamda başvuru ehliyetini haiz olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki bir kabulün, usul ekonomisi ve ihtiyaçların zamanında karşılanması ilkelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi