ÖZET: Yapı kayıt belgesinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5/b ve 5/m maddelerinden muafiyet sağlamadığına dair açıklamalar yapılmıştır. İlgili yönetmelik, fırın gibi gıda ve beslenme yerlerinin açılması için kat maliklerinin oy birliği ile karar almasını gerektirmekte ve özel yapı izni talep etmektedir. Ayrıca, ekmek fırınlarının ayrık nizamda müstakil binalarda açılması gerektiği belirtilmiştir.

Yönetmelik, ticari amaca yönelik yapı kayıt belgelerine sahip iş yerlerinin ruhsatlandırılabilmesi için can ve mal güvenliği ile ilgili şartların sağlanması gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, bu yapı kayıt belgesinin, yukarıda belirtilen 5/b ve 5/m maddelerindeki hükümlere muafiyet getirmediği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, fırın açmak isteyen işletmelerin, mevcut yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmeleri gerekmektedir.

Sonuç olarak, yapı kayıt belgesi, belirli koşullar altında ruhsatlandırma sürecinde kolaylık sağlasa da, ilgili yönetmeliklerin gerekliliklerini ortadan kaldırmamaktadır. Bu durum, fırın açma süreçlerinde dikkat edilmesi gereken önemli bir husustur.

Not: Yapı kayıt belgesinin Yönetmelik’in 5/b ve 5/m maddelerinden muafiyet sağlamadığı hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-130240 02/07/2020 Konu : İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı
(Fırın)

… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi : … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün … tarihli ve E… sayılı yazısı.

İlgi yazı ekinde kayıtlı … tarihli ve … sayılı yazınızda, … mahallesi … caddesi no:… (2100 ada 1 parsel) kapı sayılı yerdeki (3194 sayılı İmar Kanunu’nun 16 ncı maddesi gereği Yapı Kayıt Belgesi alınan ve tapuya ekmek fırını olarak tescili yaptırılan) işyerine … Şirketi’nin ekmek fırını ruhsatı talep ettiği belirtilmiş olup söz konusu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5 inci maddesinin (b) ile (m) bendi ve Geçici 3 üncü maddesinden muaf olup olmadığı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi “634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,” hükmünü,
(c) bendi “Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması,” hükmünü, (m) bendi “Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m2 ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.),” hükmünü,
Aynı Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesi “Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınları devredilemez.” hükmünü,
Bu yönetmeliğin Geçici 7 nci maddesi “ Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır.” hükmünü taşımaktadır.

Öte yandan 03/07/2017 tarih ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (rrrr) bendinin 1 inci alt bendinde “Ayrık nizam: Hiç bir yanından komşu parseldeki binalara bitişik olmayan yapı nizamı,” şeklinde tanımlanmıştır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerlerinin faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılabileceği, ancak söz konusu yapı kayıt belgesinin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) ve (m) bentlerinde belirtilen hükümlerden muafiyet sağlamayacağı değerlendirilmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür