Yapı kullanma izin belgesi olmadan ruhsat verilmesi ve turizm işletme belgesi iptali sonrası ruhsatların iptali gerekmemesi değerlendirmesi (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik hükümlerini değerlendirerek, yapı kullanma izin belgesi olmadan ruhsat verilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Ancak, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi içinde yer alan otellerin turizm işletme belgelerinin iptal edilmesi durumunda, bu belgelerin iptali nedeniyle yapı kullanma izin belgelerinin ve buna dayanarak verilen işyeri açma ruhsatlarının iptalini gerektiren bir durumun bulunmadığına karar vermiştir.

Bu bağlamda, … Mahallesi’ndeki otel ile … Koyundaki otelin yapı kullanma izin belgelerinin olmaması ve imara aykırılıkları nedeniyle iptal edilen turizm işletme belgeleri, belediyenin iptal taleplerinin reddedilmesine yol açmıştır. Danıştay, eylemin yönetmelik hükmünün yanlış yorumlanmasından kaynaklandığını ve bu nedenle ilgililere yönelik soruşturma yapılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığını tespit etmiştir. Sonuç olarak, İçişleri Bakanlığı’nın soruşturma izni verilmesine ilişkin kararı iptal edilmiştir.

1. Daire         2010/1500 E.  ,  2010/1637 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2010/1500
Karar No : 2010/1637

K A R A R

Hakkında Ön İnceleme Yapılanlar :
1- … – … İli, … Belediye Başkanı
2- … – ” ” ” Başkan Yardımcısı
3- … – ” ” ” Başkanı

İtiraz Edilen Karar : Hakkında ön inceleme yapılanlardan … ve … için soruşturma izni verilmesine, … için soruşturma izni verilmemesine ilişkin İçişleri Bakanının … tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk:… sayılı kararı
Karara İtiraz Edenler : Hakkında soruşturma izni verilen … ile …
Soruşturulacak Eylem : Muğla Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün uyarı yazılarına rağmen yapı kullanma izni bulunmayan otellere verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını iptal etmemek
Eylem Tarihi : 2008 ve 2009 yılları
İçişleri Bakanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile gönderilen dosya, İçişleri Bakanının … tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk:… sayılı kısmen soruşturma izni verilmesine kısmen soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu kararın soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmına yapılan itirazlar, Tetkik Hakimi …’ın açıklamaları dinlenildikten sonra 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna, ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesi alınmış olması gerektiği, üçüncü fıkrasında da, ” Turizm işletme belgeli tesisler, işletme belgesinin düzenlenmesine esas hususlarla ilgili olarak sadece Kültür ve Turizm Bakanlığınca denetlenir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm alan ve merkezlerinde Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir kararı verilen ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında yer alan yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idareler tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın on beş gün içinde verilir.” hükümleri yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde faaliyet gösteren … adlı otel ile … Mahallesi, … Koyunda bulunan Otel …’a verilen turizm işletme belgelerinin anılan otellerin yapı kullanma izin belgelerinin bulunmaması ve imara aykırılıkları nedeniyle iptal edildiği, … Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından Belediyeden yapı kullanma izin belgeleri bulunmayan otellerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilmesinin istendiği, ancak … Yarımadasının 24.11.2006 tarih ve 2006/11189 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilan edildiği, bu bölge içinde yer alan yapılara Kültür ve Turizm Bakanlığınca verilen turizm işletme belgesi iptal edilmiş olsa bile yukarıda yer alan Yönetmelik hükmü gereğince bu yapılara verilen yapı kullanma izin belgelerinin ve buna dayanılarak verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptalini gerektiren bir durumun olmadığı belirtilerek söz konusu taleplerin Belediyece reddedildiği anlaşılmıştır.
Tesislerin insan sağlığı, çevre kirliliği, imara uygunluk gibi konularda denetlenmesinin belediyelerin sorumluluğunda olduğu, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi içindeki yapıların da yapı kullanma izin belgesi ve buna dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almalarının zorunlu olduğu açık ise de, eylemin yukarıdaki yönetmelik hükmünün Belediyece yanlış yorumlanmasından kaynaklandığı, böylece konunun hukuki uyuşmazlık olduğu ve bunun da idari yargı yoluyla çözümlenebileceği, dolayısıyla ilgililere isnat edilen eylemin, haklarında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, itirazların kabulüyle İçişleri Bakanının … tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk:… sayılı kararının … ve … için soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dosyanın İçişleri Bakanlığına, kararın birer örneğinin itiraz edenlere gönderilmesine 27.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Daire Hakkında Açıklama Yapmak İsteyenler:** İçişleri Bakanlığına yapılan itirazın sonucu ile soruşturma izni verilmesine ilişkin kısım ne olmuştur?

Cevap: İtirazların kabulüyle İçişleri Bakanının … tarih ve Mül.Tef.Ku.Bşk:… sayılı kararının … ve … için soruşturma izni verilmesine ilişkin kısmının kaldırılmıştır.

2. **İçeriğin Esas Konusu:** İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelik maddesinin ne anlama geldiği?

Cevap: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna, ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesi alınmış olması gerektiği.

3. **Tesisin Denetimi:** Tesislerin denetim sorumluluğu kimde?

Cevap: Tesislerin insan sağlığı, çevre kirliliği, imara uygunluk gibi konularda denetlenmesinin belediyelerin sorumluluğunda olduğu.

4. **İmar Yönetimi:** Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi içi yapılardan ne beklenir?

Cevap: Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi içinde yer alan yapılara yapı kullanma izin belgesi ve buna dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almalarının zorunlu olduğu.

5. **Dosyanın Durumu:** Dosyanın incelenmesinden ne anlaşılmıştır?

Cevap: Dosyanın incelenmesinden … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde faaliyet gösteren … adlı otel ile … Mahallesi, … Koyunda bulunan Otel …’a verilen turizm işletme belgelerinin anılan otellerin yapı kullanma izin belgesinin bulunmaması ve imara aykırılıkları nedeniyle iptal edildiği.

6. **Yönetmelik Hükmü:** Yönetmelik hükmünün ne olduğu?

Cevap: Yönetmelik hükmü gereğince bu yapılara verilen yapı kullanma izin belgelerinin ve buna dayanılarak verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptalini gerektiren bir durumun olmadığı.

**Tanım:** *Turizm işletme belgesi:* Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen belge ile turistik tesislerin faaliyet gösterdiği yerler ve konuları belirlenen kurallar dahilinde çalışabilmeleri için verilen belgedir.