Yapım işinde kullanılacak makine ve ekipmanın özellikleri belirtilmeden aşırı düşük sorgulaması yapılması (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Melih Akkurt

Hayat Sebla Evleri C.Blok 1425. Cad. No: 32/90 Kat: 23 Çukurambar/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/97266İhale Kayıt Numaralı “Konya-Karaman Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesislerinin Kurulması Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 25.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konya-Karaman Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesislerinin Kurulması Yapım” ihalesine ilişkin olarak Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş. nin 12.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.02.2015 tarih ve 18334 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/571 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Aşırı düşük teklif açıklaması talebi kapsamında idarece verilen analizlerde makine-ekipman şeklinde belirtilen girdi grubu içerisinde hangi makine-ekipmanın kullanılacağına ve bunlara ilişkin miktarların ne kadar olacağına yönelik herhangi bir bilginin bulunmadığı, aynı durumun işçilik girdi grubu için de söz konusu olduğu, işçilik iş grubu kapsamında çalışması planlanan betoncu ustası, operatör makinist, formen, düz işçi gibi personel grubu ile bunların miktarlarının analizlerde yer almadığı, öte yandan “Temeller” adlı iş kalemine ait analizde yer alan ekipman girdisi cinsinin “m³”,  işçilik girdisinin ise “saat” olarak belirtilmesi gerekirken tersinin yapıldığı, ayrıca “İnşaat işleri” adlı iş grubu bünyesinde inşaat, elektrik, mekanik gibi birçok iş kaleminin bulunduğu ve bu iş kalemlerinin belirlenmesi suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarına ait analiz ve birim fiyatların kullanılmasının mümkün olduğu, ancak bahse konu iş grubu için idarece hazırlanan analizde “malzeme ve nakliye” ile “işçilik” şeklinde sadece iki girdi cinsinin belirtildiği ve ölçü biriminin “götürü” olarak ifade edildiği, netice itibari ile idarece açıklaması istenen iş kalemlerine ilişkin olarak doğru ölçü birimleriyle ve bütün girdileri içerecek şekilde analizler oluşturulmadığından, mevzuata uygun bir şekilde açıklama yapılması ve açıklamaların mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle idarece uygun analizlerle yeniden açıklama istenmesi gerektiği,

2)  “Temeller” adlı iş kalemine ilişkin olarak yapmış oldukları açıklamalarda “kalıp” girdisi için hangi kurum ve kuruluşuna ait birim fiyatın kullanıldığının belli olmadığı ve sunulan fiyat tekliflerinde yer alan meslek mensubuna ait beyanların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bahse konu girdi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait 2014 yılı rayicinin kullanıldığı, ayrıca fiyat tekliflerinde sehven, en son yapılan değişiklik öncesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan ibarenin kullanıldığı ve bu hususun esasa etkili bir aykırılık olarak değerlendirilmemesi gerektiği, kaldı ki belirtilen hususların bilgi eksikliği kapsamında tamamlanarak düzeltilmesinin de mümkün olduğu, bu nedenle sunmuş oldukları açıklamaların uygun görülerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği, öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, işçilik kalemlerine fatura alındığı, sunulan fiyat tekliflerinin YMM veya SMMM tarafından imzalanmadığı, söz konusu meslek mensubunun faaliyet belgesinin olmadığı, yurt dışından alınan belgelerde apostil onayının yer almadığı,  betona ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde beton nakliyesinin yer almadığı, ilgili firmanın beton imalatı veya satıcısı olmadığı, betonun hassas bir malzeme olmasından dolayı fiyat teklifinin iş alanına yakın yerden temin edilmesi gerektiği, sunulan fiyat tekliflerinin son geçici vergi dönemini kapsamadığı, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, işçilik ücretinin saatlik asgari ücretin altında olduğu ve işçiliğin tamamının taşere edilerek faturalarda gösterilmesinin mevzuata ve yargı kararlarına aykırı olduğu, maliyet cetvelinde maliyet kalemlerinin eksik olduğu, metrajların düşük belirlendiği, sözleşme ve genel giderlerin açıklanmadığı, kamu kurum ve kuruluşların analizleri kullanılarak hazırlanan analizlerin yayımlanan analizlere uygun olmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

            3) Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla 3 adet iş deneyim belgesinin sunulduğu, bu belgelerden ikisinin idarece uygun görülmeyerek değerlendirmeye alınmadığı, diğer iş deneyim belgesinin ise idarece uygun bulunarak adı geçen isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, birden fazla iş deneyim belgesinin teklif zarfı kapsamında sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca idarece uygun bulunan iş deneyim belgesinin tek sözleşme kapsamında yapılmış bir işe ilişkin olmaması ve benzer işe ilişkin iş deneyim tutarının sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarından daha az olması nedeniyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

            1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği düzenlenmiş, bu düzenleme uyarınca, idarece hesaplanan sınır değer olan 51.049.083,51 TL’nin altında teklif sunan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş, açıklama sunan isteklilerden başvuru sahibi Ultra Tek. San. ve Tic. A.Ş.nin açıklaması idarece uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve açıklaması uygun bulunan diğer istekli Şahin Yılmaz Enerj. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emre Ray Enerj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede; “Temeller” adlı iş kalemine ait analizde alt bileşen olan “Kalıp (2 cm kalınlığında saç)” için hangi kamu kurum ve kuruluşa ait birim fiyatın kullanıldığına yönelik bilgi bulunmadığı ve söz konusu girdi için fiyat teklifi sunulmadığı, ayrıca sunulan fiyat teklifleri üzerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı tespitiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun gerçekleştirilmediği, sunmuş olduğu açıklamaların mevzuata uygun olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı hususlarının birlikte itirazen şikâyete konu edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespitinin yapılması gerektiği düşünülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 35’nci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’nci maddesinde “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. …Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilere idarece gönderilen açıklama talep yazısı ekinde, açıklama istenecek iş kalemleri listesi, açıklama istenecek analiz girdileri ve açıklama istenmeyen malzemelerin listesine yer verildiği görülmüştür.

Açıklama istenecek iş kalemleri listesinde, “Sıralı iş kalemleri listesi”ne göre idarece tespit edilen ve toplam tutarı yaklaşık maliyet tutarının %80,3’üne tekabül eden 15 adet iş kalemi bulunduğu, söz konusu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel iş kalemleri ile birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemi niteliğinde olduğu, açıklama talep yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

İsteklilere verilen analiz formatları incelendiğinde, TRF 1.0 poz numaralı “İnşaat işleri” adlı iş kalemi dışındaki diğer iş kalemlerinin tamamında malzeme, ekipman ve işçilik girdi gruplarına yer verildiği, ekipman girdi grubu içinde tek bir girdi cinsi belirtilerek girdi cinsinin “…her türlü ekipman ve makine kullanımı” şeklinde ifade edildiği ve bu girdiye ilişkin ölçü birimi “saat” şeklinde verilerek her bir analiz için farklı miktarların belirtildiği görülmüştür.

            Aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanmasına ve değerlendirmesine esas teşkil eden analizlerde her bir iş kaleminin niteliğine uygun olarak kullanılacak makine ekipmanın cinsinin ve cinsine göre miktarının belirtilmesinin zorunluluk arz ettiği, birden fazla makine-ekipmanın yer aldığı iş kalemlerinde bu nitelikteki bir analizin kullanılmasının mümkün olmadığı, ayrıca kullanılacak makine-ekipmanın cinsi bilinmeden yapılan açıklamanın ihale dokümanına ve mevzuata uygunluğunun tespitinin de imkânsız olduğu düşünülmüştür.

            Örneğin idarece hazırlanan örnek analiz formatında KKEP1.1.1 poz no’lu “1ST-1 PT Taşıyan Santrifüj Betonarme Direkler” tanımlı iş kalemine ilişkin analizde ekipman girdisinin “direk dikimi için her türlü ekipman ve makine kullanım ücreti” girdi miktarının “0,20 saat” şeklinde, işçilik girdisinin ise “direk dikme, ayar ve çember beton ekip-işçi ücreti”, girdi miktarının “2,10 saat” şeklinde belirtildiği görülmüş, söz konusu iş kalemi için Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu analizde ekipman girdisi için; “kataner bakım otosu”, “vagon ücreti”, “vinç bedeli”, “operatör makinist” girdilerine, aynı iş kalemi ve girdi grubu için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizde; “kataner otosu” ile “vagon ücreti” girdi cinslerine, bahsi geçen iş kaleminin işçilik girdisi için Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu analizde; “elektrik ustası” ile “elektrik usta yardımcısı” girdilerine, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizde ise “direk dikme ustası”, “direk dikme düz işçi”, “direk ayar düz işçi”, “direk ayar usta işçi”, “direk ayar formen”, “çember beton düz işçi” girdi cinslerine ve her girdi cinsi için ayrı ölçü birimi ve miktarlarına yer verildiği, her iki isteklinin öngörmüş olduğu girdi cins, ölçü birimi ve miktarlarının farklı olduğu görülmüştür. Aynı durumun diğer iş kalemleri için de mevcut olduğu tespit edilmiştir.

            Öte yandan açıklama istenen iş kalemleri arasında TRF 1.0 poz numaralı “İnşaat işleri” adlı iş kaleminin bulunduğu, bu iş kalemine ait analizde malzeme ve nakliye girdi grubu içerisinde “1 adet trafo merkezine ait saha ve cihaz inşaat işleri için gerekli malzeme” girdisine yer verilerek ölçü biriminin “götürü”, miktarının “1,00” olarak belirtildiği, söz konusu iş kalemine ait diğer bir girdinin komple işçilik olarak belirlendiği ve yine ölçü biriminin “götürü”, miktarının ise “1,00” olarak ifade edildiği görülmüştür.

            TRF 1.0 poz numaralı “İnşaat işleri” adlı iş kalemine ait birim fiyat tanımına bakıldığında tanımın “Kazılar, dolgular, taş duvarlar, drenaj ve kablo kanalları, bina, iç ve dış ihata, ihata kapıları, trafo temelleri, tekniğine uygun c3-c4-c5 demirli beton temellerin yapımı, trafo binası, foseptik çukuru, yağ çukuru, yangın çukuru yangın duvarı, geri dönüş akım rögarı, elektrik ve su tesisatı, testleri, topraklama, irtibatları dahil işletmeye hazır teslimi” şeklinde yapıldığı görülmüştür.

            Bahse konu iş kalemine ait tanımdan, “inşaat işleri” adlı iş kaleminin esas itibari ile bir iş grubu mahiyetinde olduğu ve bünyesinde birbirinden farklı nitelikte birçok iş kaleminin bulunduğu anlaşılmaktadır. Birbirinden farklı iş kalemlerinden oluşan ve birçok analiz girdisi ihtiva eden söz konusu iş grubu için, gerek iş kalemlerinin gerekse iş kalemlerine ait girdilerin ve miktarların belirli olduğu analiz veya analizlerin oluşturulması ve açıklamanın bu analiz veya analizlere göre istenmesi gerekirken, ölçü birimi “götürü” şeklinde belirtilen ve tanım içerisinde yer alan iş kalemleri ile girdilere ait detayları içermeyen analiz düzenlenmesi suretiyle açıklama istenmesinin mevzuata uygun olmadığı, söz konusu analizin girdileri içermemesi nedeni ile esas itibari ile analiz mahiyetinin de bulunmadığı, ayrıca bu analize göre yapılacak açıklamanın ihale dokümanına ve mevzuata uygunluğun tespiti imkânının da olmadığı anlaşılmıştır.

            Nitekim başvuru sahibinin söz konusu iş grubu için sunmuş olduğu analizde, malzeme ve nakliye girdisinin; “tesisat iş kalemleri” ile “kumanda binası ve şalt sahası inşaat işleri” şeklinde ikiye ayrıldığı, “tesisat iş kalemleri”ne ilişkin olarak sunulan analizde 60, “kumanda binası ve şalt sahası inşaat işleri”ne ilişkin olarak sunulan analizde de 49 farklı iş kalemine ve bunlara ilişkin miktarlara yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aynı iş grubu için sunmuş olduğu analizde ise; “1 adet trafo merkezine ait saha ve cihaz inşaat işleri için gerekli malzeme” girdisi için 16, işçilik girdisi için ise 8 farklı iş kalemine ve bunlara ilişkin miktarlara yer verildiği, her iki isteklinin öngörmüş olduğu girdi cins, ölçü birimi ve miktarlarının farklı olduğu belirlenmiştir.

            Diğer taraftan KKEP 6.0 poz numaralı “Temeller” adlı iş kalemine ait birim fiyat tanımına bakıldığında tanımın “Toprağın nakliyesi ve kazılan toprağın kaldırılması da dahil her türlü beton, çelik direklerin temelleri için elle veya kazı makinası ya da kompresör ile çeşitli yerlerde toprak kazı işleri, tesbit civatalarının temini ve yerleştirilmesi ve temelin tamamlanması için gerekli tüm malzemede dahil tcdd kkep tk 202’ye göre çukurun kazılması, betonun dökülmesi, temelin imalatı” şeklinde yapıldığı görülmüştür.

            “İnşaat işleri” adlı iş kalemine benzer şekilde, birden fazla iş kalemi ve girdisini bünyesinde barındırmasına rağmen, “Temeller” adlı söz konusu iş grubu için idare tarafından bütün iş kalemlerini ve girdilerini içerecek surette analiz düzenlenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca söz konusu iş kalemine ait analizde işçilik girdi grubu içerisinde “el ile kazı, kalıp çakma ve beton dökme işçilik ücreti” ile “makine ile kazı, kalıp çakma ve beton dökme işçilik ücreti” şeklinde iki girdi cinsine yer verildiği ve ölçü biriminin “m^3” olarak belirtildiği görülmüştür. Niteliği itibari ile birbirinden farklı mahiyetteki işçiliklerin tek bir girdi cinsi içerinde gösterilmesinin ve ölçü biriminin “saat” yerine “m³” olarak belirtilmesinin, söz konusu iş kalemi için yapılan açıklamaların ihale dokümanına ve mevzuata uygunluğunun tespitini imkânsız kıldığı anlaşılmıştır.

            Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, açıklama istenen iş kalemleri/gruplarına ilişkin olarak idarece hazırlanan analizlerin iş kalemleri/gruplarına ait bütün girdileri ve bu girdilere ait miktarları içerecek şekilde hazırlanmamış olması nedeniyle bütün isteklilerin aynı verilere göre açıklama sunması ve sunulan açıklamaların ihale dokümanına ve mevzuata uygunluğunun tespitinin yapılması imkânının ortadan kalktığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olacak sıralı analiz girdileri tablolarının da mevcut analizlerle oluşturulmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. 

            Bu itibarla, ihale konusu işe ait iş kalemleri/gruplarının tariflerine uygun olarak, iş kalemleri/gruplarına ait bütün girdileri, uygun ölçü birimleri ve miktarları içerecek surette analizlerin hazırlanması ve bu analizlere göre aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi gerekmekte iken, uygun olmayan analizlerle açıklama istenmiş olması mevzuata uygun olmadığından, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

            Başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklaması talebinin mevzuata uygun gerçekleştirilmemesi nedeniyle teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilerden mevzuata uygun olarak yeniden açıklama istenmesi gerektiği sonucuna varıldığından,  aşırı düşük teklifi açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması suretiyle yeniden açıklama istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

            3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’nci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…”hükmüne,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1… İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

DVI. Grup: Elektrikli Ulaşım Araçları Teknolojisi İşleri

1.Elektromekanik İşler

2. Raylı sistemler elektrifikasyon işleri

3. Lastikli ulaşım araçları elektrifikasyon işleri

4. Kablolu ulaşım araçları elektrifikasyon işleri

5. Elektrikli taşıtlar dolum tesisleri” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler incelendiğinde, Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından teklif zarfı kapsamında faklı işlere ilişkin 3 adet iş deneyim belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgelerinin ikisinin yurtdışında (Macaristan – Viacom Hungaria Rt. ve Malezya – Express Rail Link Sdn. Bhd) bir tanesinin ise yurtiçinde (Bursa Büyükşehir Belediyesi) gerçekleştirilen işlere ilişkin olduğu görülmüştür.

Söz konusu iş deneyim belgelerine yönelik olarak ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede, yurtdışında gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin, belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı gerekçesiyle uygun görülmediği, Bursa Büyükşehir Belediyesine gerçekleştirilen işe ait iş deneyim belgesine ilişkin olarak da, benzer işe ilişkin kısmının tespiti amacıyla parasal tutarlar hakkında detaylı açıklama istenmesine karar verildiği, idarece talep edilen belgelerin Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulması sonrasında yapılan değerlendirme neticesinde iş deneyim belgesinin uygun ve yeterli olduğuna karar verilerek adı geçen isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece uygun ve yeterli bulunan bahse konu 15.10.2009 tarih ve 109558 sayılı iş deneyim belgesinin, işin sahibi sıfatıyla Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlendiği, iş deneyim belgesinde işin adının “Bursa Ray 1. Aşama Yapım İşleri”, yüklenicinin “BHRS Konsorsiyumu (A Etabı: Siemens AG, Güriş A.Ş., Siemens San. ve Tic. A.Ş., Tüvasaş Türkiye Vagon San. A.Ş. B Etabı: Siemens AG, Tekfen İnş. ve Tes. A.Ş., Siemens San. ve Tic. A.Ş., Tüvasaş Türkiye Vagon San. A.Ş.)”, sözleşme tarihinin “30.09.1998”, gerçekleştirilen iş tutarının “580.890.034,72 DEM”, işin geçici kabul tarihinin “A bölümü 16.09.2002, B bölümü 23.04.2008” olarak belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale mevzuatında, isteklilerin teklif zarfları kapsamında birden fazla iş deneyim belgesi sunmalarına yönelik kısıtlayıcı herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca birden fazla iş deneyim belgesinin sunulması halinde bunların toplanarak değerlendirilmemesi, ihale dokümanına ve mevzuata uygunluğu tespit edilen tek bir iş deneyim belgesinin dikkate alınarak değerlendirmenin buna göre yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin teklif zarfı kapsamında birden fazla iş deneyim belgesi sunmuş olmasının değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamayacağı anlaşıldığından ve tek iş deneyim belgesinin dikkate alınarak yeterlik değerlendirmesinin idarece yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu ve idarece uygun bulunan iş deneyim belgesinin tek sözleşme kapsamında yapılmış bir işe ilişkin olmadığına yönelik başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak itirazen şikayete konu iş deneyim belgesi ve buna dayanak teşkil eden belgeler üzerinde yapılan incelemede, iş sahibi sıfatıyla Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen iş deneyim belgesine konu işin tek bir sözleşme tarihi (31.01.1997) ve numarasının (03996) bulunduğu, Kurumca yapılan talep üzerine Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından Kuruma gönderilen yazıda da “…BHRS I. Aşama yapım işleri tek bir sözleşme ile A bölümü ve B bölümü olmak üzere iki bölüm halinde tamamlanmıştır.” bilgisine yer verildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen söz konusu yazı ekinde yer alan sözleşme, mutabakat zaptı, nihai proje raporu ve encümen kararları incelendiğinde, sözleşme konusu işin Bursa Hafif Raylı Sistemin I. aşama yapım işi olduğu, projenin 17 km uzunluğunda (A) ve 4 km uzunluğunda (B) kısmı olmak üzere iki kısımdan oluştuğu, (A) kısmının 2002 yılında tamamlanarak işletmeye açıldığı, ancak 2001 yılında Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz nedeni ile finans imkanlarının azalması, B kısmı için yüklenici konsorsiyumun Hazine Müsteşarlığınca uygun bulunacak şartlar dahilinde ilave kredi temin edememesi, Belediye tarafından Avrupa Yatırım Bankası ile yapılan kredi görüşmelerinin sonuçlanamaması nedeni ile 15.04.2003 tarihli encümen kararıyla sözleşmenin sona erdirildiği, ancak Avrupa Yatırım Bankası ile yürütülen kredi görüşmelerinin 24.06.2004 tarihinde olumlu sonuçlanması neticesinde henüz tasfiye işlemleri bitmeden tasfiye kararının kaldırıldığı ve aynı sözleşme çerçevesinde aynı konsorsiyum ile işin kalan kısmının yaptırılması hususunda mutabakat zaptı imzalandığı ve konsorsiyuma 15.06.2008 tarihine kadar süre uzatımı verildiği,  bu arada inşaat işlerini gerçekleştirilen konsorsiyum ortaklarından Güriş A.Ş.nin ortaklıktan ayrıldığı ve yerine Tekfen İnş. Tes. A.Ş.nin geçtiği, mutabakat zaptının imzalanması sonrasında A ve B bölümlerinde yapılan revizyonlarla birlikte B bölümünün 23.04.2008 tarihinde geçici kabulünün yapılarak işin bitirildiği anlaşılmıştır.

Sözleşme konusu işin, ekonomik kriz, kredi teminindeki güçlük gibi nedenlerle sözleşmede öngörülen süre içerisinde tamamlanamadığı ve bu nedenle kesintiye uğramış olduğu anlaşılmakla beraber, aynı işin sözleşmede yer alan kalan kısmın aynı konsorsiyuma ve aynı sözleşme çerçevesinde süre uzatımı verilerek yaptırılmış olması ve kredinin temin edilmiş olması sonrasında tasfiye işlemleri henüz sonuçlanmadan bu kararın alınmış olması dikkate alındığında, idarece yapılan değerlendirmeye paralel olarak iş deneyim belgesine konu Bursa hafif raylı sistemi I. aşama yapım işinin tek sözleşme kapsamında gerçekleştirilmiş bir iş olduğu belirlenmiştir.

Bu çerçevede, Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu ve idarece yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınan iş deneyim belgesinin tek sözleşmeye dayalı olarak düzenlendiği sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu işe ait tutarın, benzer işe ilişkin asgari iş deneyim tutarını karşılamadığının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin teklif bedelinin 58.823.081,56 TL olduğu dikkate alındığında, aktarılan İdari Şartname maddesi uyarınca sağlanması gereken ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin asgari tutarın 29.411.540,78 TL olduğu belirlenmiştir.

Elektrifikasyon tesislerinin kurulmasına ilişkin ihale konusu işe ait yaklaşık maliyet icmalinden, işin “Katener sistemleri, transformatör merkezleri ve uzaktan kumanda sistemleri” olmak üzere üç ana iş grubundan oluştuğu, bu ana iş gruplarının yaklaşık maliyet içesindeki oranlarının sırasıyla %81.61, %17.96 ve %0.44 olduğu anlaşılmıştır.

Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde, konsorsiyum ortağı olan Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen işlerin güncel toplam tutarının 178.200.760,61 TL olduğu, söz konusu iş kapsamında “34,5 Kv orta gerilim tesisi ve montajı, trafo merkezleri, OG-AG tesisi montajı ve işletmeye alınması, havai hat sisteminin montajı” gibi enerji temin sistemleri ile birlikte “sinyalizasyon, telekomünikasyon, havalandırma” gibi iş kısımlarının gerçekleştirildiği, iş deneyim belgesine dayanak teşkil eden hakediş raporları ve ekli belgelerin incelenmesinden, sadece enerji temin sistemi iş grubu kapsamında temin edilen malzemeler ile bunların montajı işlerine ilişkin olarak (A) kısmının güncel tutarının 60.563.528,84 TL, (B) kısmının güncel tutarının 24.137.427,21 TL, bunların toplam tutarının ise 84.700.956,05 TL olduğu ve bu tutarın ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiştir.

Öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında “Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde düzenlenen ve Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan ortaklık durum belgesinde Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin, konsorsiyumun ortaklarından Siemens AG’nin yarısından fazla (%99,78) hissesine sahip olduğu anlaşılmış, bu firma tarafından enerji temini iş grubu kapsamında “1500 V DC, havai hat sistemi, 7 adet trafo merkezi ve DC sistemi malzeme temini ve işletmeye alınması” işlerinin gerçekleştirildiği görülmüş, gerçekleştirilen işlerin sadece malzemelerinin (A) kısmına ilişkin güncel tutarının 75.096.607,20 TL, (B) kısmına ilişkin güncel tutarının 26.061.982,65 TL, bunların toplam tutarının ise 101.158.589,85 TL olduğu ve bu tutarın ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiştir

Sonuç olarak Siemens San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin uygun bulunmasına yönelik idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin incelemeye konu iddiasının reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

            B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

23.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararında E+M Elek. Sis. Hiz. A.Ş.nin sunmuş belgelere yönelik olarak yapılan değerlendirmede, sunulan iş deneyim belgesinde ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin olmayan kısımların bulunduğu, bu kısımlara ait parasal tutarların belirli olmadığı ve bu nedenle gerekli bilgi ve belgelerin istenmesi gerektiği tespitinin yapıldığı, ancak aynı komisyon kararında söz konusu istekli tarafından teklif zarfı kapsamında sunulan yedek parça ve ihrazat listelerinin ihale dokümanındaki düzenlemelere uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığı ve bu gerekçeyle de iş deneyimine ilişkin belgelerin istenmesine gerek bulunmadığına karar verildiği görülmüştür.

E+M Elek. Sis. Hiz. A.Ş. tarafından sunulan 19.08.2008 tarih ve 16973 sayılı alt yüklenici iş bitirme belgesinde, iş sahibi idarenin “İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul Elktrik Tarmvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü”, işverenin “Transstory-Hazinedaroğlu-Ünüvar Adi Ortalığı”, esas işin adının “Sultançiftliği-Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaatı ve Elktro-Mekanik İşleri Yapım İşi”, altyüklenici tarafından yapılan iş kısımlarının ise “Sinyal sistemi, enerji temini ve cer gücü sistemi, katener sistemi, anons sistemi, araç takip sistemi, asansör sistemleri, aydınlatma sistemi, kapalı devre televizyon sistemi, sinyalizasyon ve zayıf akım kablo sistemleri, enerji scada ve kontrol sistemi, güvenlik sistemi, haberleşme altyapı sistemi, havalandırma scada ve kontrol sistemi, topraklama sistemi, istasyon temel topraklama sistemi, kaçak akım sistemi, telsiz sistemi, telefon sistemi, drenaj sistemi, yolcu geçiş ve kontrol sistemi, yardımcı alanlar havalandırma sistemi, yangından korunma ve yangın söndürme sistemleri, gazlı söndürme sistemi, yangın ihbar sistemi” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

E+M Elek. Sis. Hiz. A.Ş.nin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin olarak 25.02.2015 tarihinde ve 17787 sayı numarası ile Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu kapsamında yapılan inceleme neticesinde, 17.04.2015 tarihli ve 2015/UY.II-1148 sayılı karar sonucunda E+M Elek. Sis. Hiz. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarece tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı tespiti yapılarak söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, E+M Elek. Sis. Hiz. A.Ş.nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması sonrasında, bu isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde ihale konusu iş ve benzer işe ilişkin kısımlarına ait tutarların yeterli olup olmadığına yönelik olarak, ihale komisyonu kararında belirtildiği üzere gerekli tespitlerin idarece yapılması ve yapılacak değerlendirme sonucunda ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenen özel nitelikteki iş kalemlerine ait analizlerin bütün girdileri içerecek surette oluşturulması, açıklanması gerekmeyen analiz girdilerinin mevzuata uygun bir şekilde belirlenmesi ve buna göre teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilerden yeniden açıklama istenmesi, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

            Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci ve 2’nci maddelerinde yer alan, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olmadığı, bu durumun yapılan açıklamaların uygun yapılamamasına yol açtığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının da uygun olmadığı şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, incelenen ihalede, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Ultra Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenen özel nitelikteki iş kalemlerine ait analizlerin bütün girdileri içerecek surette oluşturulması, açıklanması gerekmeyen analiz girdilerinin mevzuata uygun bir şekilde belirlenmesi, buna göre teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilerden yeniden açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesi ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede,  incelenen ihalede, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan isteklilerden başvuru sahibi Ultra Tek. San. ve Tic. A.Ş.nin açıklaması idarece uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve açıklaması uygun bulunan diğer istekli Şahin Yılmaz Enerj. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emre Ray Enerj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, idarece gönderilen açıklama talep yazısı ekinde, açıklama istenecek iş kalemleri listesi, açıklama istenecek analiz girdileri ve açıklama istenmeyen malzemelerin listesine yer verildiği, açıklama istenecek iş kalemleri listesinde, “Sıralı iş kalemleri listesi”ne göre idarece tespit edilen ve toplam tutarı yaklaşık maliyet tutarının %80,3’üne tekabül eden 15 adet iş kalemi bulunduğu, söz konusu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel iş kalemleri ile birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemi niteliğinde olduğu, açıklama talep yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verildiği, başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede; “Temeller” adlı iş kalemine ait analizde alt bileşen olan “Kalıp (2 cm kalınlığında saç)” için hangi kamu kurum ve kuruluşa ait birim fiyatın kullanıldığına yönelik bilgi bulunmadığı ve söz konusu girdi için fiyat teklifi sunulmadığı, ayrıca sunulan fiyat teklifleri üzerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı tespitiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale komisyonunca, başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçesi olarak belirtilen; KKEP 6.0 poz numaralı “Temeller” adlı iş kalemine ait birim fiyat tanımının “Toprağın nakliyesi ve kazılan toprağın kaldırılması da dahil her türlü beton, çelik direklerin temelleri için elle veya kazı makinası ya da kompresör ile çeşitli yerlerde toprak kazı işleri, tesbit civatalarının temini ve yerleştirilmesi ve temelin tamamlanması için gerekli tüm malzemede dahil tcdd kkep tk 202’ye göre çukurun kazılması, betonun dökülmesi, temelin imalatı” şeklinde yapıldığı, idarece isteklilere “Temeller” adlı söz konusu iş grubu için bütün iş kalemlerini ve girdilerini içerecek surette analiz verilmemekle birlikte, şikayete konu  iş kalemine ilişkin açıklamaların Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde yer alan “… Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması doğrultusunda, Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklamalara göre yapabileceği, bu nedenle idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer alan hususlar çerçevesinde, Kurul çoğunluğunun kararı gereğince, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olan iş kalemlerinden %80 lik grupta yer aldığı ve idarece ilk açıklaması uygun olmadığı tespit edildiği halde, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin tümüne aşırı düşük teklif sorgulamasının, aynı iş kalemlerini içerecek şekilde yeniden yapılması durumunda, teklifi uygun olmayan bir isteklinin teklifinin uygun hale getirilmesi  sonucunun ortaya çıkacağı, ayrıca, idarece yapılan sorgulama sonucunda sunduğu açıklamalarla idarenin ikna olduğu bir ihalede,  bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmıştır.  

Bu itibarla, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi gerektiği ve idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediğine ilişkin gerçekleştirilen işlemin yerinde olduğu  anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci ve 2’nci maddelerinde yer alan iddialara ilişkin olarak,  “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.