Yapım işleri ihalelerinde iş hacmi tevsiki için sunulan faturaların yalnızca yapım işine ilişkin olması zorunlu mudur (KİK)

DSİ 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/231440 ihale kayıt numaralı “Hatay-Tahtahöprü Barajı Yükseltilmesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tokgün İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.‘nin 21.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 09.12.2016 tarih ve 68386 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.01.2017 tarihli ve 2017/UY.III-57 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Protar Yapı Müh. İnş. Harita Toprak Dan. Müş. Taah. Tic. A. Ş. – Akhaş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesi’nin 06.04.2017 tarih ve E:2017/395, K:2017/977 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14.09.2017 tarih ve E:2017/1086, K:2017/2353 sayılı kararında, “…..Dosyasının incelenmesinden; davacı İş ortaklığı tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hatay-Tahtaköprü Barajı Yükseltilmesi İnşaatı” ihalesine teklif verildiği, sınır değerin altında teklif veren 17 İstekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, davacı iş ortaklığının da aralarında bulunduğu 5 isteklinin açıklama verdiği ve ihalenin davacıların uhdesinde kaldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi Tokgün İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda, Kamu İhale Kurulunun 04.01.2017 tarihli ve 2017/UY.III-57 sayılı kararı İle özetle; “Protar Yapı Müh. İnş. Harita Toprak Dan. Müş. Taah. Tİc. A. Ş. tarafından iş hacmini tevsik etmek amacıyla sunulan faturalar incelendiğinde, faturaların “Nevşehir Derinkuyu AT ve TİGH projesi” ile “Adana Seyhan AT ve TİGH projesi Toprak Etüdü Analiz ve Harita İşlerinin Yapılması” İşlerine İlişkin olarak düzenlendiği, faturalar kapsamında gerçekleştirilen işlerin yapım İşi faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlendiğini gösteren veyahut bu duruma işaret edecek herhangi bir bilgiye faturalar üzerinde yer verilmediği gibi, söz konusu istekli tarafından da teklifi kapsamında bahsi geçen faturalara İlişkin gerçekleştirilen işler kapsamında gerçekleştirilen işlerin muhteviyatını açıklayıcı ek bir belge de sunulmadığı görülmüştür. Ayrıca Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin ekinde yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Gruplan Listesinin “XX, Grup: Tarımsal Altyapı İşleri” grubu altında yer verilen işler dikkate alındığında, anılan Tebliğin 10. grubu altında sayılan işlerin yapım işlerine İlişkin işler olması gerektiğinin açıkça görüldüğü, dolayısıyla Protar Yapı Müh. İnş. Harita Toprak Dan. Müş. Taah. Tic.. A. Ş. tarafından sunulan faturaların yapım işleri kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, söz konusu İstekli tarafından sunulan faturalarla da ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen İş hacmine İlişkin kriterlerin sağlanamayacağı sonucuna varılmıştır.” gerekçeleriyle davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda anılan hükmü ve dâva konusu İhaleye ait İdari Şartname’nin 7.4.3. maddesine göre, iş hacmini göstermek üzere İsteklilerin başvuru veya teklifleri ile birlikte toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu yâda taahhüdü altında devam eden yapım İşlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım İşlerinin parasal tutarını gösteren faturaları sunabileceği açıktır. Anılan düzenlemelere göre taahhüdü altında devam eden İşlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım İşlerinin parasal tutarını gösteren faturalar sunulması hâlinde, faturalara konu İşlerin tamamen yapım İşine İlişkin olması gibi bir şartın söz konusu olmadığı anlaşıldığından, aksine bir gerekçeyle davanın reddine İlişkin Mahkeme kararında bu yönüyle hukuki isabet görülmemiştir.

Gerek yukarıda yer alan Yönetmelik hükmünde gerekse İdari Şartname’de istekliler tarafından sunulan faturalar kapsamında gerçekleştirilen işlerin yapım işi faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlendiğini gösteren veyahut bu duruma İşaret edecek herhangi bir bilgiye faturalar üzerinde yer verilmesini veya gerçekleştirilen İşlerin muhteviyatını açıklayıcı ek bir belgenin teklif ekinde sunulmasını gerektiren bir düzenlemeye yer verilmediği açıktır. Bu itibarla; dava konusu Kurul kararında, davacıların teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerekçesi olarak yer verilen aksi değerlendirmelerde de hukuki isabet görülmemiştir,

Öte yandan, davacılar tarafından dosyaya sunulan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 08,02.2017 tarihli ve E;253417 sayılı yazısından, İş hacminin tevsiki İçin sunulan faturalara konu İşlerin yapım İşi olarak İhale edildiği, Nevşehir Derinkuyu AT ve TİGH Projesinin mühendislik işlerinin tutarlarının % 63,53, inşaat İşlerinin oranının % 39,47, Adana Seyhan AT ve TİGH Projesinin mühendislik işlerinin tutarlarının % 26,57, inşaat İşlerinin oranının %73,43 olduğunun anlaşıldığı, Dairemizin 03.07.2017 tarih ve E.2017/1086 sayılı ara kararına gerek davacı tarafından gerekse Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından verilen cevaptan, faturalara konu İşlerin yapım İşlerini bünyesinde barındırdığı hakedişe esas İş kalemlerinden anlaşılmaktadır. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda anılan 36 ve 37. maddeleri gereği teklifin esasını değiştirmeyecek şekilde, belgelerde bilgi eksikliği bulunması hâlinde belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak İstenerek bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu itibarla; davacı tarafından sunulan faturaların yapım İşine İlişkin olan kısımlarının tespitine yönelik bilgi ve belge istenerek herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına İlişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 04.01.2017 tarihli ve 2017/UY.III-57 sayılı kararının 1’inci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasının yeniden incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.