Yapım işlerinde teklifi aşırı düşük sınır değerin altında olmayan isteklilerin, birim fiyat analizlerinde öngörülen maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenip istenemeyeceği (KİK)

03.12.2009 tarih ve I.Y.23.32.0041/2009-36E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Adana Valiliği İl Özel İdaresi tarafından 08.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Adana Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Ekintaş İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin 23.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  09.11.2009 tarih ve 22703 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) Anahtar teknik personel ile şantiyede bulundurulması zorunlu olan teknik personel için ihale dosyasında sunulan genel gider icmal tablosunda öngörülen personel giderinin yeterli olmadığı yönündeki idare kararının yerinde olmadığı,

Sözleşme süresince şantiyede bulundurulması gereken teknik personelin, daha önce şirketin başka işlerinde çalıştırılmış olup projelerin tamamlanmasıyla yeni projelerde görevlendirilmek üzere şirket bünyesinde bulundurulan personelden oluşturulacağı, bu personelin şirket bünyesinde bulunduğuna ilişkin belgelerin teklif dosyasında bulunduğu,

Genel gider icmal tablosunda 125.700,00 TL personel giderinin ise kadrolarında bulunan personele ilave olarak istihdam edilmesi düşünülen personel için öngörüldüğü,

Diğer yandan, anahtar teknik personelin, teknik personel gibi olmadığı, ücretinin de şantiye giderleri içerisinde gösterilmesine gerek olmadığı,

Nitekim idareye şikayet başvuruları üzerine idarece alınan kararda firmalarının bu iddia yönünden haklı bulunduğu,

2) Tekliflerinin uygun görülmeme gerekçeleri arasında fiyat analizlerindeki işçilik saat ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu hususuna yer verildiği,

Ancak,birim fiyat analizlerindeki ücretin,  yürürlükteki asgari ücrete göre ödenecek net ücretten daha yüksek olduğu,

İdarenin, işçilik hesaplarında net ücret üzerine diğer giderleri de (SSK, gelir vergisi gibi) ekleyerek hesap yapılmış olabileceği,

Halbuki, idareye sunulan belgeler arasında yer alan genel gider icmal tablosu incelendiğinde SSK giderleri ve muhtasar vergisi için ayrı bir bedel ayrıldığının görülebileceği,

Analizlere esas işçilik hesaplarında işçilere ödenecek net ücret esas alınarak, düz işçi için 2,80 TL/saat, usta yardımcısı için 3,00 TL/saat ve usta için 3,20 TL/saat öngörüldüğü,

3) Kesinleşen ihale kararında, inşaat iş gruplarına ait bazı analizlerin piyasa teklif fiyatları esas alınarak oluşturulduğu, ilgili piyasa teklif fiyatlarının da resmi kurum fiyatlarından düşük olduğu ve bu analizlere dayanak oluşturacak maliyet tespit raporunun ve proforma faturalarının bulunmadığının belirtildiği,

Fakat, firmalarınca teklif edilen birim fiyatların bir kısmının resmi kurum birim fiyat analizlerinden bir kısmı ise piyasada o iş kalemi ile ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri esas alınarak hazırlandığı, piyasa teklifi esas alınarak fiyat oluşturulan imalat kalemlerin tamamı için, imzalı ve kaşeli olarak firmalardan alınan teklif mektuplarının hem analiz ekinde, hem de aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin dosyada idareye sunulduğu,

En düşük teklifin firmalarına ait olduğu ihalede, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi kapsamında teklif bileşenlerine ilişkin olarak süresinde yapmış oldukları açıklamanın idarece uygun görülmediği,

Teklif dosyası ve aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin cevabın, ihaleye çıkıldığı tarihte yürürlükte olan 25.07.2005 tarih ve 25886 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tebliğe göre hazırlandığı

Buna karşın, birim fiyat analizlerinin eklerinde, öngörülen fiyatlara ilişkin dayanakların sunulmasına karşın idarece teklifin uygun görülmeme gerekçeleri arasında onaylı maliyet tespit raporu veya proforma faturaların analizle ekinde bulunmadığı hususuna yer verildiği,

Maliyet tespit raporu istenilmesine ilişkin Tebliğin 22.08.2009 tarihinde yürürlüğe girdiği ve şikayete konu ihaleyi kapsamadığı,

Nitekim idareye şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda bu husustan bahsedilmeyerek; analizlerin dayanağı olarak sunulan proforma faturalarda yer alan fiyatların resmi kurum fiyatlarına göre düşük olduğu gerekçesiyle şikayetin uygun görülmediği, oysa ihale mevzuatının hiçbir yerinde analiz ekinde sunulan tekliflerin resmi kurum rayiçlerinden düşük olamayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, rekabet ortamı içerisinde piyasa fiyatlarının resmi kurum rayiçlerinden düşük olduğu, idarenin imalatların şartnameye uygun yapılamayacağı kanaatinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

4) Firmalarının değerlendirme dışı bırakılması sonucu en düşük teklif sıralamasında ikinci sırada yer alan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan firma ile aralarındaki fiyat farkının 2.897.000,00 TL olduğu, bu farkın idare tarafından ileri sürülen nedenlerle bağdaşmadığı, idarenin gerekçelerinin yersiz olduğu ve kamu zararına neden olduğu,

5) Firmalarının değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak gösterilen hususların eşit muamele ilkesi gereği diğer isteklilerde de inceleme konusu edilip edilmediğinin bilinmediği, bu çerçevede diğer isteklilerin tekliflerinin de incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinde; “Anahtar teknik personel; gerçek veya tüzel kişi tarafından, taahhüt ettiği işlerden bağımsız olarak istihdam edilen ve şantiyede yürütülen çalışmaları merkezden yöneten kişi” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde; “(1) İdarece yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personele ilişkin belgelerin istenildiği hallerde, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru en az bir yıl boyunca gerçek veya tüzel kişiliğin ticari faaliyette bulunduğu yerde kesintisiz şekilde ve işin niteliğine uygun olarak idarece öngörülen sayıda mühendis veya mimar çalıştırması ve bu durumun belgelendirilmesi şartı aranır. Bu şart aynı pozisyon için tek bir mühendis veya mimar ile tevsik edilebileceği gibi farklı mühendis veya mimarlarla da tevsik edilebilir. Yıl içinde toplam olarak otuz günü aşmayan kesintiler, kesinti olarak kabul edilmez.

…”

hükmü yer almaktadır.

Tanımından da anlaşılacağı üzere; anahtar teknik personelin şantiyede bulundurulması zorunlu olan teknik personelden farklı statüde olduğu açıktır.

Anahtar teknik personelin, ihale tarihinden önce isteklinin bünyesinde bulunması gerekirken teknik personelin sözleşme imzalandıktan sonra şantiyede görevlendirilmesi öngörülmüştür.

Anahtar teknik personelin, bünyesinde ihale konusu işin şirket merkezinden yönetimiyle iştigal edeceği gibi, şirketin diğer işleriyle de iştigal etmesinin mümkün olduğu; buna karşın, teknik personelin fiilen sözleşme kapsamındaki yapım işinde şantiyede görevlendirilmesi öngörülmüş olup iki farklı pozisyonda istihdam edilen personelin maliyetlerinin teklif fiyatına etkisinin birbirinden farklı olacağı açıktır.

Şikayetçi tarafından, ihale konusu yapım işinde sözleşmenin uygulanması sürecinde şantiyede istihdam edilecek personelin bir kısmının halen şirket bünyesinde istihdam edildiği ve firmalarına ek maliyet getirmeyeceği iddia edilmekte ise de; şirketin olası işlerde istihdam edilmek üzere şirket bünyesinde tutulan ve giderleri şirketin genel giderleri içerisinde gösterilen personelin belli bir sözleşme kapsamında görevlendirilmesi halinde bu personelin giderlerinin sözleşme bedeline maliyet olarak yansıyacağı açık olup bu giderlerin teklif bedelini oluşturan genel giderlere dahil edilmesi gerektiği izahtan varestedir.

Bu itibarla, anahtar teknik personel giderlerinin şirketin genel giderleri içerisinde gösterilmesi kabul edilebilir olmakla birlikte, teknik personelin daha önce şirket bünyesinde bulunan personelden karşılanacağı ve giderlerinin de şirket giderleri arasında yer aldığına ilişkin açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olmadığı; dolayısıyla, şantiye teknik personelinin ücretlerinin isteklilerce teklif edilen bedele dahil edilmesi ve teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarda da bu girdilerin gösterilmesi gerekmektedir.

Şikayetçi tarafından, idareye sunulan teklif bileşenlerine ilişkin açıklamada müteahhit karı dahil imalat bedellerinden ayrı olarak toplam 1.103.002,71 TL tutarında genel gider öngörüldüğü ve bu genel giderler içerisinde 125.700,00 TL’nin personel gideri olduğu tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede sözleşme tasarısının 23.1 inci maddesinde yapılan düzenleme ile mimar ve çeşitli branşlarda mühendis olarak 6 kişi, tekniker olarak ise 5 kişi olmak üzere toplam 11 adet teknik personel istihdam edilmesinin öngörüldüğü tespit edilmiştir.

İtirazen şikayet dilekçesinde, genel giderler arasında öngörülen 127.700,00 TL’lik personel giderinin, şantiye teknik personeli için şirket bünyesinde bulunan personele ilave olarak alınacak personel için öngörüldüğü iddia edilmekte olup, teknik personel giderinin tamamının teklif bedeline yansıtılmadığı şikayetçinin kendi beyanından da anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, şantiye teknik personelinin istihdamı için ödenecek ücretin neticede işin maliyetine dahil edilmesi gerektiği, bu nedenle anılan personelin ücretlerinin şirket merkez giderlerin arasında yer aldığından bahisle gider öngörülmediğine ilişkin açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olmadığı anlaşılmış olup şikayetçinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikayetçi tarafından sunulan birim fiyat analizlerinde 15.140/5, 16.002, 16.002/1, 16.058/1B, 16.059/1A, 17.136, 17.137, 18.071/1MK, 18.071/2MK, 18.111/3, 18.111/10, 18.111/13, 18.351, 18.353/AMK, 18.354/AMK, 18.460/1, 19.101/MK, 21.054, 21.057, 21.059, 21.062, 23.010, 23.014, 23.015, 23.111, 23.152, 23.155, 23.167, 23.176, 23.226, 26.191/2 MK, 26.193/2MK, 26.195/1MK, 26.195/5MK, 26.206/AMK, 26.211/MK, 26.222/MK, 26.252/AMK, 26.502/MK, 26.622/AMK, 26.641/BMK, 26.702/A, 26.702/AMK, 26.752/AMK, 27.501/MK, 27.504/MK, 27.531/MK, 27.535/MK, 27.565, 27.579/MK, 27.581/MK, 27.583/MK, ÖZEL.M poz numaralı imalatların birim maliyetinin hesabında ilgisine göre düz işçi için 2,80 TL/sa.; usta yardımcısı için 3,00TL/sa.; usta için 3,20TL/sa. tutarında işçilik maliyeti öngörüldüğü belirlenmiştir.

30 Aralık 2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararına göre; 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin; 1/1/2009-30/6/2009 tarihleri arasında 22,20 (yirmiiki yirmi) Türk Lirası olarak, 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında ise 23,10 (yirmiüç on ) Türk Lirasından aşağı olmaması gerekmektedir.

Bu çerçevede, ihale ilan tarihinde ödenmesi gereken asgari ücrete göre günlük ücret 23,10 TL, saatlik ücret ise (23,10TL/7,5 saat olmak üzere) 3,08 TL olup şikayetçinin birim fiyat analizlerinde usta yardımcısı ve düz işçi için öngördüğü ücretlerin brüt asgari ücretin altında olduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet dilekçesinde analizlerde belirtilen ücretlerin net ücret olduğu belirtilmekte ise de, birim fiyat analizinde diğer fiyat girdilerinin maliyetleri esas alınırken işçilik maliyetlerinde brüt işçilik maliyeti yerine işçilere ödenecek net ücretin esas alınmasının sağlıklı bir hesap yöntemi olmadığı açıktır.

Buna rağmen, birim fiyat analizlerinde öngörülen işçilik ücretlerin net ücret olduğu kabul edilse dahi, genel giderler içerisinde SSK giderleri olarak öngörülen tutarın net işçilik ücretlerine göre yüklenici tarafından ödenmesi gereken SSK gideri, vergi vb. yasal kesintileri karşılayacak düzeyde olduğunun belgelere dayalı olarak hesaplanması/açıklanması yoluna da gidilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, bahse konu imalatlar için bir işçinin bir saatlik çalışmasına karşılık öngörülen saatlik çalışma ücretinin, brüt asgari ücretten daha düşük olmasının mümkün olmadığı, birim fiyat analizlerinde öngörülen ücretlerin net ücretler olduğu kabul edilmesi halinde ise öngörülen net ücretlerin ödenebilmesi için gerekli yasal kesintilerin genel giderler arasında gösterilen SSK giderleri ile karşılanabileceğine ilişkin kabul edilebilir bir açıklama yapılmadığı anlaşıldığından, şikayetçinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının uygun görülmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyon kararında, şikayetçinin teklifinin uygun görülmeme gerekçeleri arasında; “c) İnşaat iş gruplarına ait bazı analizlerde teklif fiyat alınarak hesaplama yapılmıştır. Teklifte verilen fiyatlar ile resmi kurum fiyatları arasında müteahhit karı olarak öngörülen rakamın üzerinde farklılıklar bulunmaktadır. Bu fiyatları doğrulayacak malzemelere ait birim ortalama maliyeti ile işçilik maliyetlerinin belirtildiği onaylı maliyet tespit raporu veya malzemelere ait proforma fatura bulunmamaktadır.” şeklinde değerlendirmeye yer verildiği görülmüştür.

Ancak, idareye şikayet başvurusunda; incelemeye konu ihaleye ilişkin ilanın Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı 28.07.2009 tarihinde yürürlükte olan 25.07.2005 tarihli ve 25886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğine göre teklif bileşenlerine ilişkin belgelendirme yapıldığı, maliyet tespit raporunun sunulmasına ilişkin düzenlemenin 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tebliğde yer aldığının belirtilmesi üzerine idarece şikayet üzerine alınan kararda ihale komisyon kararında yer alan maliyet tespit raporunun bulunmadığına ilişkin değerlendirmeye yer verilmeksizin; “Firmalardan alınan bazı fiyat tekliflerinin, resmi kurum fiyatlarına göre düşük olduğu dolayısıyla bu fiyatlarla işin şartnamelerine uygun bir şekilde yapılamayacağı” değerlendirmesiyle şikayetin uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, şikayetçinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak inceleme idareye şikayet başvurusu hakkında idarece alınan karar gerekçesi çerçevesinde incelemeye konu edilmiştir.

Şikayetçi tarafından, birçok imalat kaleminde teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere piyasadan teklif alınarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulduğu tespit edilmiştir.

İdare kararında hangi imalat kalemlerinde öngörülen bedellerin aşırı düşük olduğuna ilişkin ayrıntılı bir değerlendirmeye yer verilmediği, ancak şikayetçi tarafından öngörülen bedeller ile bu bedellerin tevsiki için sunulan proforma faturalarda yer alan malzeme bedellerinin resmi kurumlarca ilan edilen rayiç bedellere göre düşük olduğu değerlendirmesine yer verildiği görülmüştür.

Piyasadan alınan tekliflerde, malzeme bedellerinin resmi kurum ve kuruluşlarca yayımlanan rayiçlerden düşük olması fiyat yarışmasının ve piyasa şartlarının beklenen ve olağan bir sonucudur. Bununla birlikte, proforma fatura sunarak belgelenen malzeme maliyetlerin de hayatın olağan akışı ve rekabet şartları içerisinde kabul edilebilir mertebede olması gerektiği izahtan varestedir.

İncelemeye konu ihalede, şikayetçi tarafından sunulan proforma faturalarda hangi malzemelerin bedellerinin aşırı düşük olduğu ve toplam maliyete etkisine ilişkin ayrıntılı bir değerlendirme yapılmaksızın şikayetçi tarafından öngörülen malzeme bedellerinin resmi kurum fiyatlarına göre düşük olduğundan bahisle açıklamalarının uygun görülmediği dikkate alındığında, idarenin bu gerekçesinin objektif ve hukuki gerekçeden yoksun olduğu açık olup bu hususta şikayetçinin iddiası yerinde görülmüştür.

4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonlarınca yapılan değerlendirme sonucunda, teklifi aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin teklifi uygun olduğu belirlenen en düşük teklif sahibi isteklinin üzerine bırakılması, anılan Kanun hükmünün uygulanmasının doğal sonucudur.

Mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen işlemler çerçevesinde, aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin teklif bedelinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinden düşük olması beklenen ve olağan bir sonuç olup bu durumda kamu zararından bahsedilmesinin mümkün olmadığı aşikar olup şikayetçinin iddiası yerinde görülmemiştir.

5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesine; aynı Kanunun 38 inci maddesinde ise, 37 nci maddeye göre yapılan değerlendirme sonucunda geçerli teklif olarak belirlenen tekliflerden aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin hükümler yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII.H.a maddesinde yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre aşırı düşük olanların belirlenmesi için sınır değer tespit edilmesi öngörülerek “Aşırı Düşük Teklif Sınır Değeri”nin tespitine ilişkin hesap yöntemi belirlenmiştir.

İncelenen ihalede, idarece yaklaşık maliyet ve geçerli kabul edilen teklifler esas alınarak hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin 24.700.000,00 TL hesaplandığı belirlenmiştir.

Ancak, ihale ilan tarihinde yürürlükte olan 25.07.2005 tarihli ve 25886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğine göre hesap yapılarak incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin 24.497.588,00 TL olduğu belirlenmiş olup, ihale komisyonunca sınır değer hesabının hatalı yapıldığı anlaşılmış ise de; bu durumun, ihale sonucuna etkili olmadığı görülmüştür.

İncelenen ihalede, şikayetçinin teklifi dışında sınır değerin altında kalan geçerli teklif bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca, sadece sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapmak üzere teklif bileşenlerinin maliyetlerine ilişkin açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan anahtar teslimi götürü bedel işlerin ihalelerinde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin isteneceği; teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulacağı düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmelik hükmünde, birim fiyat analizlerinin istenilme amacı, “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” ile “sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere” şeklinde belirlenmiş olup teklifi aşırı düşük sınır değerin altında olmayan isteklilerin birim fiyat analizlerinde öngörülen maliyet bileşenlerine ilişkin değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığı gibi, mümkün de değildir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18 inci maddesinde;

“(1) İtirazen şikayet başvuruları;

…

b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.

(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır.

…”

şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Şikayetçinin teklifinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflere ilişkin istenilen açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olup anılan Yönetmeliğin 18 inci maddesinde şartları ve sınırları belirlenen eşit muamele ilkesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sınır değerin üzerinde olan tekliflerin birim fiyat analizlerinin içeriğine ilişkin değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

   Oybirliği ile karar verildi.