|
ÖZET: Başvuran, Konya Ereğli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde çevre sağlığı teknisyeni olarak görev yaparken, kontrol ek ödemesi talep etmiş ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. İdare, başvuranın denetim yetkisi bulunmadığını ve yalnızca yardımcı personel olarak görev aldığını belirterek, 5996 sayılı Kanun kapsamında resmi kontrollerde yalnızca yetkili personelin ek ödeme alabileceğini ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin reddini hukuka uygun bulmuş ve ek ödeme yapılmamasının gerekçesini, başvuranın görev yaptığı kadronun kontrol yetkisi vermediği ve yalnızca yardımcı personel olarak görev yaptığına dayandırmıştır. Ayrıca, yeni toplu sözleşmede bu konunun değerlendirilmesi yönünde Tarım ve Orman Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvuranın kontrol ek ödemesi talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki toplu sözleşmelerde yardımcı personele ek ödeme yapılması hususunun göz önünde bulundurulması önerilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin mali hakları ve görev tanımları açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11027-S.22.16956
BAŞVURU NO : 2022/5192
KARAR TARİHİ : 31/08/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Kontrol ek ödemesi talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 06/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Konya Ereğli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde 17.11.2004 tarihinden beri Gıda ve Yem
Biriminde Çevre Sağlığı Teknisyeni (Sağlık Memuru kadroları 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
K.H.K.nin eki (1) sayılı cetvel) olarak görev yaptığını, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına
Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin
“Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dokuzuncu bölümün 14 üncü maddesi uyarınca kontrol ek ödemesi talep ettiğini ancak tarafına ödenmediğini belirterek kontrol ek ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi, belge ve görüş talepli yazımız üzerine Tarım ve Orman Bakanlığının 23/05/2022 tarih ve sayılı yazısında özetle; Bakanlıkta görev yapan ziraat teknisyeni ve teknikerlerine mülga olan 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu kapsamındaki “Zirai
Fümigasyon Yönetmeliği” kapsamında fümigasyon operatörü eğitimi verilerek, “fümigasyon operatörü” yetkisi ile birlikte fümigasyon ruhsatlı firmaları denetleme yetkisi verildiğini, halihazırda yürürlükte olan
5996 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan “Bitki Karantinası Fümigasyon Yönetmeliği” kapsamında ziraat
tekniker ve teknisyeni ile orman teknikerine “fümigasyon operatör yardımcılığı” yetkisi verildiği, bunların denetim ve kontrol yetkisi bulunmadığı, yukarıda açıklanan sebeplerle daha önce “Fümigasyon Operatör
Belgesi” almış olan ziraat teknisyen ve teknikerlerinin ek ödeme alması uygun olarak değerlendirildiği, Bakanlığımıza bağlı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinde 18.02.2022 tarih ve 31754 sayılı “Gıda
Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği” kapsamında istihdam başlıklı dokuzuncu maddesi birinci fıkrası (a)
bendinde “laboratuvarlarda faaliyet ve görev alanına giren konularda tekniker, teknisyen, laborantlar laboratuvar yardımcı personeli olarak istihdam edilir….” hükmü gereği kadro unvanlarına ait anılan
/
yönetmelik hükümleri kapsamında eğitim alan personellerin çalıştığı, resmi kontrol hizmetlerinde yardımcı personel olarak görev aldıkları, söz konusu personel için Genel Müdürlük tarafından belirlenmiş ayrı bir belge bulunmadığı, 5996 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrası gereği “Resmî kontrollerde, ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeli, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabilir.” hükmü gereği ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun Görevi’ başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin Dokuzuncu Bölüm Tarım ve Ormancılık
Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme Kısmının “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ek Ödeme” başlıklı
14 üncü maddesinde “Tarım ve Orman Bakanlığı taşra Teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve
kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri, kimya ve tün teknoloji mühendisleri ile ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeline, en az 5 saat süreyle 11/06/2010 tarihli ve 5262 sayılı Kanun, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Kanun ve Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır. Kontrol Hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerde müdür, müdür yardımcısı, şube müdürü, ilçe müdürü görevini yapan personel de aynı usul ve esaslarda fiilen kontrol görevi yürüttüğü her gün için bu madde hükmünden yararlanır.
6. Gıda Ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin “Kontrol görevlisi” başlıklı 7 nci maddesinde “Yetkili olduğu alan kapsamında görevlerini yeterli ve etkili yapmalarını ve resmi kontrolleri düzgün yürütmelerini sağlamak üzere uygun eğitimi almalarını temin eder. Bu eğitim, EK-1’in A bölümünde yer alan uygun konuları kapsar. Eğitim sonunda personele, kontrol görevlisi kimlik kartı düzenlenir ve Kanunun ekinde yer alan Ek-2’ye göre görevlendirilmesini sağlar.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
/
8. Başvuran Konya Ereğli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde 17.11.2004 tarihinden beri (Öncesinde 1992
Yılında başlangıç en son Sağlık Bakanlığında Konya Ereğli Nolu Sağlık Ocağında Gıda ve Yem
Biriminde Çevre Sağlığı Teknisyeni (Sağlık Memuru- kadroları 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
K.H.K.nin eki (1) sayılı cetvel) olarak görev yapmakta olduğunu Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet
Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu
Sözleşme’nin “Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dokuzuncu bölümün
14 üncü maddesi uyarınca kontrol ek ödemesi talep ettiğini ancak tarafına ödenmediğini belirterek kontrol
ek ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
9. Dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkikinden; başvuranın sağlık hizmetleri sınıfında sağlık memuru kadrosunda çevre sağlık teknisyeni olarak çalışmakta olduğu, “5996 sayılı Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kontroller, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirilir. Üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında hangi meslek mensuplarının hangi resmî kontrollerden sorumlu olduğu Ek-2’de belirtilmiştir.” İkinci fıkrasında ” Resmî kontrollerde, ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeli, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabilir.” Hükmüne amir olduğu bu kapsamda ilgili meslek alanlarında eğitim alan ibaresinin, 5996 sayılı
Kanununun Ek-2′ sinde gıda işletmelerinin resmi kontrollerinde yetkili (ziraat mühendisi, veteriner, gıda mühendisi, su ürünleri mühendisi, tütün tek. mühendisi vb.) meslek alanlarının tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personelinin meslek eğitimini almış olması ve nevine uygun işletmede resmi kontrole yardımcı olması gerektiği belirtilerek; gıda mühendisinin yetkili olduğu bir gıda işletmesinde yapılan resmi kontrolde gıda teknikerinin yardımcı olarak görev alması, veteriner hekimin yetkili olduğu bir gıda işletmesinde yapılan resmi kontrolde veteriner sağlık teknisyeninin yardımcı olarak görev almasının mevzuata uygun olacağı şeklinde açıklanmıştır. Bu itibarla 5996 Sayılı Kanun kapsamında
Genel Müdürlük faaliyetleri ile ilgili olarak yürütülen Resmi Kontrollerde; farklı bölümden mesleki bir yüksekokulu bitiren (Ör: Elektrik, Metal, Makine, Harita vb.) tekniker, teknisyen unvanlı personelin yardımcı olarak görevlendirilmesi uygun olduğu ancak denetleme yetkisinin bulunmadığı belirtilmiştir.
10.Öte yandan Konya 1. İdare Mahkemesi tarafından verilen 2011/837E., 2012/211K. Sayılı Kararında da yer verilen tespit uyarınca başvuranın denetim yetkisi almamış olduğu denetimlerdeki yasal görevinin denetim yardımcısı olduğu tespitinin karara bağlandığı anlaşılmıştır.
11. Bu itibarla denetim yetkisinin kimlere verileceğinin yasa ile düzenlendiği, Kontrollerin, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirileceği bunların da kimler olduğunun kanunun ekinde tahdidi olarak sayıldığı, başvuranın görev yaptığı sağlık memuru kadrosunun bu kapsamda yer almadığı diğer taraftan ise resmî kontrollerde, ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeli, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmaküzere görev alabileceğinin düzenlendiği bu kapsamda; başvuranın kadro unvanına ait anılan yönetmelik hükümleri kapsamında eğitim aldığı, resmi kontrol hizmetlerinde yardımcı personel olarak görev aldığı bu kapsamda da kontrol ek ödemesi ödenmemesi işleminin yasaya ve hakkaniyete uygun olduğu düşünülmektedir.
12. Bununla birlikte idare tarafından gönderilen belgelerde Dostane Çözüm kapsamında; yeni yapılacak toplu sözleşmede konunun değerlendirileceği belirtilmiştir.
13. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde başvuranın yardımcı personel kapsamında sayıldığı için ek ödeme verilememesi işleminin hukuka uygun olduğu için başvuranın kendisine kontrol ek ödemesi yapılması yönündeki talebinin reddine yeni bağlanacak toplu sözleşmede denetimde yardımcı personele de kontrol ek ödemesi yapılması
hususunun değerlendirilmesi yönünde Tavsiye verilmesi şeklinde Kısmen Ret Kısmen Tavsiye Kararı verilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği anlaşılmış olup, söz konusu ilkelere aykırılık tespit edilemeiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar,
21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem
tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Konya İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, kendisine kontrol ek ödemesi yapılması talebinin REDDİNE; Yeni bağlanacak toplu sözleşmede denetimde yardımcı personele de kontrol ek ödemesi yapılması hususunun değerlendirilmesi yönünde TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın başvurana ve gereği için TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/