Yargı kararı ile göreve iade edilenlerin açıkta geçen süreler için emeklilik keseneklerinin ödenmesi ve sigortalılık süresine dahil edilmesi yükümlülüğü (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/3486-S.21.5635

BAŞVURU NO : 2020/97203

KARAR TARİHİ : 03/03/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SARIOĞLAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Emeklilik işlemlerinin yapılması talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 24/09/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; görevine idare tarafından son verildiğini, ancak Kayseri 2. İdare Mahkemesi tarafından ilgili işlemin iptal edildiğini bu nedenle de 22.06.2009 tarihinde göreve iade edildiğini, buna rağmen 22.09.2008 ile 22.06.2009 tarihleri arasında idare tarafından maaş ve özlük haklarının ödemesinin yapılmadığını, 2005- 2013 yılları arasında bu ödemeler yapılmadığı için emeklilik işlemlerinin gerçekleşmediğini, Kayseri 1. İdare Mahkemesi tarafından açıkta ve ihraçta geçen sürelere ilişkin özlük haklarının ödenmesine karar verdiğini, İdare tarafından ilgili karar hakkında istinaf yoluna başvurulduğunu ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da ilgili mahkeme kararının onandığını, ancak idarenin yine de ilgili ödemeyi yapmadığını bu nedenle de emeklilik işlemlerinin yapılamadığını belirterek hem emeklilik işlemlerinin yapılmasını hem de ilgili ödemelerin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Konuyla ilgili olarak Sarıoğlan Belediye Bakanlığından bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gönderilen 26/10/2020 tarihli ve sayılı cevabında;

2.1. Başvuranın görevin 29/02/2008 tarihinde son verildiği, 22/06/2009 tarihinde Kayseri 2.

İdare Mahkemesinin 17/11/2008 tarih ve ve sayılı kararı gereği görevine iade edildiği, ilgili ilamda sadece görevden alınma işlemin iptal edildiği özlük haklarının ödenmesine yönelik herhangi bir kararın olmadığı bu nedenle maaş alacaklarının ödenmediği, 2.2. Bunun üzerine başvuranın Belediye Başkanlığından olan maaş alacaklarının olması nedeni ile kendisine ödenmesi amacıyla Sarıoğlan İcra Müdürlüğünde takip başlattığı, Belediyenin itirazı ile takibin durduğu, karşılık olarak itirazın iptali davasının açıldığı ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, 2.3. 29/02/2008 ila 22/06/2009 tarihleri arasındaki maaş alacağına ilişkin Kayseri 2. İdare mahkemesinde dava açtığı, davanın süre aşımı yönünden reddedildiği, akabinde hem bu tarihlere ilişkin maaş alacağının ödenmesi hem de 2005 -2013 yıllarına ilişkin emeklilik işlemlerinin yapılması talepli dava açtığı, maaş alacağına ilişkin talebinin gene süre aşımı yönünden reddedildiği, 2005-2013 yılları arasındaki emekli keseneklerinin eksiksiz yatırılmasına ilişkin talebin reddi işleminin de iptal edildiği, bunun üzerine ilgili tarihlere ilişkin keseneklerin eksiksiz yatırıldığı ancak maaş ödenmediğinden dolayı 29/02/2008 ile 22/06/2009 tarihleri arası hizmet süresinin toplam hizmet süresinden sayılmadığı bu nedenle de emeklilik işlemlerinin yapılmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen 11/11/2020 tarihli cevabi yazıda

Emeklilik sicil kayıtları ve Kurumlarının HİTAP sisteminde yapılan inceleme neticesinde, ilgilinin 15/06/2012 – 14/06/2013 tarihleri arasında açıkta geçen sürelere ilişkin olarak önceden

½ oranında ödenen daha sonra Kurumlarınca tamamı iblağ edildiği bildirildiği, bu hizmet süreleri yönünden tereddüt oluştuğu bu nedenle ilgili Belediye Başkanlığından başvuranın açığa alındığı sürelerde kesenek ve kurum karşılık oranlarının ne şekilde ve ne kadar ödendiğine ilişkin Belediye Başkanlığından bilgi istendiği ve gerekli düzeltmelerin kayıtlarda yapılmasının talep edildiği açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunun “Kanunları gereğince görevden uzaklaştırılanlar, tutuklananlar veya görevine son verilenlerin sigortalılıkları ve primleri” başlıklı 45 inci maddesinde “Görevine son verilenlerden yargı kararı ile görevlerine iade edilenlerin primleri, göreve son verildiği tarihten görevine başladığı tarihe kadar kendi kadrosunun veya emsali kadronun prime esas kazancına göre hesaplanır. Bu durumdakilerin primlerine ait sigortalı ve işveren hisselerinin gecikme cezası ve gecikme zamları kurumlarınca ödenir ve bu süreler sigortalılık süresinden sayılır.” 6. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin

“Ön incelemenin yapılması” başlıklı 19 uncu maddesinin “Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olup olmadığı,”

“Ön inceleme üzerine yapılacak işlemler ve verilecek kararlar” başlıklı 20 inci maddesinde “Şikâyet başvurusunun, (e) bendi hariç olmak üzere 19 uncu maddede yer alan şartlardan herhangi birini taşımaması hâlinde incelenemezlik kararı verilir.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, yargı kararı ile görevine geri döndüğünü belirterek, açıkta geçen sürelere ilişkin maaş hakkının ödenmesini ve emeklilik işlemlerinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Her iki İdare tarafından gönderilen cevabi yazılar incelendiğinde; başvuranın mahkeme kararı ile görevine geri döndükten sonra açığa alındığı süreler ilişkin maaş hakkı ile emeklilik işlemlerinin yapılmasına ilişkin Kayseri 2. İdare Mahkemesinde dava açtığı, bunun üzerine maaş alacağına ilişkin talebinin süreaşımı yönünden reddine emeklilik keseneklerinin ödenmemesi işleminin ise iptaline kara verdiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine açıkta geçen 15/06/2012 – 14/06/2013 tarihlerine ilişkin olarak ilgili Belediye Başkanlığı tarafından önce yarı oranında ödenen keseneklerin daha sonradan tamamının ödendiği belirtilmesine rağmen kayıtlarda bir düzenleme yapılmadığı bunun üzerine ilgili Belediye Başkanlığından ne oranda ödeme yapıldığının açıkça belirtilmesini ve buna göre bir düzenleme yapılmasının Sosyal

Güvenlik Kurumu tarafından talep edildiği görülmüştür.

10. Başvuranın yargı kararı ile göre döndüğü anlaşılmış olup ilgili mahkeme kararında da belirtildiği üzere 5510 sayılı kanunun 45 inci maddesinde “Görevine son verilenlerden yargı kararı ile görevlerine iade edilenlerin primleri, göreve son verildiği tarihten görevine başladığı tarihe kadar kendi kadrosunun veya emsali kadronun prime esas kazancına göre hesaplanır. Bu durumdakilerin primlerine ait sigortalı ve işveren hisselerinin gecikme cezası ve gecikme zamları kurumlarınca ödenir ve bu süreler sigortalılık süresinden sayılır” düzenlemesine yer verilmiştir. Dolayısıyla ilgili tarihlere ilişkin primleri başvuranın kadrosuna göre hesaplama yapılması ve bu primlerin tamamının ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca bu sürelerin sigortalılık süresinden sayılacağı da belirtilmiş olup maaş ödenip ödenmediğine bakılmaksızın sürelerin sigortalılık süresinden sayılması ve mevzuat gereği gerekli süreyi doldurduysa emeklilik işlemlerinin yapılması gerektiği açıktır.

11. Başvuranın maaş ödenmesi talebi ile ilgili olarak da yargıda sonuçlanmış bir işlem olduğu anlaşıldığından Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin 19 ve 20 inci maddeleri gereğince Kurumumuzca incelenmesine imkan bulunmamaktadır.

12.Tüm Dosya Kapsamı birlikte incelendiğinde, başvuranın açıkta geçen sürelerin primlerinin ödenerek bu sürelerin tamamının sigortalılık süresinden sayılması ve gerekli kanuni süreyi doldurduysa emeklilik işlemlerinin yapılması gerekirken maaş ödemesi yapılmadığı için sürelerin emeklilik süresinden sayılmadığının belirtilmesinde mevzuata uygunluk yoktur.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; bu ilkelere aykırı işlem yapıldığı görülmemiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının

İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup

Kayseri İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın primlerinin eksiksiz yatırıldığını gösteren tereddüdü giderecek ayrıntılı bilginin

Sarıoğlan Belediye Başkanlığınca Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesine, söz konusu sürelerin de sigortalılık süresinden sayılarak eğer emeklilik süresini doldurduysa emeklilik işlemlerinin yapılması yönünde SARIOĞLAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile SOSYAL

GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, Sarıoğlan Belediye Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve SARIOĞLAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

i