|
ÖZET: Uyuşmazlık, jandarma astsubayının görev sırasında geçirdiği trafik kazası sonrası vazife maluliyeti ile ilgili olarak SGK’nın kararının iptali ve 2330 sayılı Kanun kapsamında hakların tanınması talebine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davacının görev sırasında malul kaldığını ve 2330 sayılı Kanun’un 1. maddesi gereği haklarının tanınması gerektiğine hükmetmiştir. Mahkeme, davacının Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yaptığı sırada meydana gelen kazanın, ilgili mevzuat uyarınca vazife maluliyeti sayılması gerektiğini belirlemiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, davalı Kurum’un istinaf başvurusunu esastan reddederek, İlk Derece Mahkemesi’nin kararını onaylamıştır. Mahkeme, davacının görevde bulunduğu sırada meydana gelen kazanın, 2330 sayılı Kanun’un kapsamına girdiğini ve bu nedenle davacının vazife malulü sayılması gerektiğini vurgulamıştır. Temyiz aşamasında ise, davalı Kurum’un ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığına karar verilmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını onayarak, davacının 2330 sayılı Kanun kapsamında haklarının tanınması gerektiğine dair hukuki değerlendirmeyi desteklemiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin görevleri sırasında karşılaştıkları riskler ve maluliyet durumlarının hukuki olarak nasıl ele alınması gerektiğine dair önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
10. Hukuk Dairesi 2022/13194 E. , 2024/5075 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1112 E., 2022/1919 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/84 E., 2021/136 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının jandarma astsubay kıdemli çavuş olarak Amasya İl Jandarma Komutanlığı Motosikletli Asayiş Timinde 02.03.2016’da önleyici kolluk görevi devriyesinde motorsiklet ile trafik kazası yaptığını, yaralandığını, olayın tek taraflı meydana geldiğini, hastanelerde tedavi gördükten sonra 10.09.2020 tarihli rapor ile sınıfı görevi yapamaz kararı verildiğini, SGK’nın 04.12.2020’de 5510 sayılı Kanun’un 47 nci maddesine göre vazife malulü saydığını, 2330 sayılı Kanun’un uygulanması talebini ise reddettiğini, oysa Jandarma Genel Komutanlığının 2330 sayılı Kanun gereği komisyon kararı gereği tazminata karar verdiğini belirterek, 04.12.2020 tarihli vazife malullüğü kararının iptalini, 2330 sayılı Kanun ile vazife malulü olduğuna karar verilmesi gerektiğini, 10.09.2020 tarihinden itibaren 2330 sayılı Kanun gereği vazife maluliyet ikramiyesinin yasal faizi ile davacıya ödenmesini ve bu tarihten itibaren maaş farklarının faizi ile birlikte ödenmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; yetki süre husumet itirazında bulunmuş, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde motosikletli asayiş timinde görev yaptığı, İçişleri Bakanlığı Asayiş Timleri kullanma esasları yönergesinde tim mensuplarının önleyici, kolluk devriyesi, koruma ve refakat devriyesi ile yol, emniyet ve kontrol devriyesi olarak görev yapacağı, jandarma sorumluluk bölgesindeki asayiş olaylarının takibi, olaylara müdahale faillerin yakalanması, görev bölgesindeki yerlerin suç ve suçlu bakımından denetimi, olaylara müdahale edilmesi, ihbar ve şikayetleri değerlendirmek, muhtemel suç bölgelerini tespit ve takip gibi pek çok asayiş ile ilgili konularda faaliyet göstereceklerinin belirtildiği, davacının da bu faaliyetler kapsamında görev belgesine göre aydınca yol yanı köyü (kaza saati itibariyle) şehit mezarının kontrolü amacıyla görevlendirildiği ve görev yerine giderken kazanın meydana geldiği dolayısıyla 2330 sayılı Kanun’un 1 inci maddesinde bahsi geçen barışta … ve asayişin korunması kapsamında kanun ve yönergesi tarafından belirlenmiş görev sırasında malul kaldığı, tazminat komisyonunun da bu durumu gözeterek tazminat ödenmesine karar verdiği, Kurumun asayiş ile ilgili görev yaparken malul kalan davacı hakkında yasa hükmünü uygulamamasının kanuna aykırılık teşkil ettiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile Kurum tarafından davacıya bağlanan vazife malullüğü aylığı bakımından davacının 2330 sayılı Kanun’dan da yararlandırılması ve vazife malullüğü aylığı bağlandığı tarihten itibaren 2330 sayılı Kanun’da belirtilen hakların tahakkuk tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; dosyadaki bilgi ve belgelerden, Jandarma Genel Komutanlığı Amasya İl Jandarma Komutanlığı emrinde J.Asb.Kd.Çvş. olarak görev yapan …’ın Amasya İl Jandarma Komutanlığı J.Motosikletli Asayiş Tim K.lığı emrinde görevli iken 02.03.2016 tarihinde, planlı faaliyetleri kapsamında Ezinepazar köyüne devriye görevi icra etmek üzere sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde olduğu esnada, Amasya Merkez Taşova yolu üzerinde bulunan Dumlu Petrol Akaryakıt İstasyonuna akaryakıt ikmali amacıyla giriş yaptığı ve yakıt ikmalini müteakip petrol istasyonundan çıkış esnasında motosikletin dengesini kaybederek sağ tarafa yatması sonucu sağ bacağından yaralandığı, geçirdiği trafik kazası sonucu vazife malülü olduğu, davacının yaptığı görevin 2330 sayılı Kanun’un 1 inci maddesinde sayılan işler kapsamında olduğu, bu görev sırasında meydana gelen kaza sonucu yaralanan davacının da 2330 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi hükmü karşısında bu Yasa’dan yararlanması gerektiği anlaşılmakla kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 47 nci maddeleri, 2330 sayılı Kanun.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle ceza dosya içeriği ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.