|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, davacının Yunanistan’da gerçekleştirdiği askerlik hizmeti nedeniyle Türkiye’de borçlanma hakkına sahip olup olmadığını ve yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığını belirlemeye yönelik bir uyuşmazlığı ele almaktadır. İlk Derece Mahkemesi, davacının askerlik borçlanması hakkı bulunduğuna ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğine karar vermiştir. Davalı Kurum, bu karara itiraz ederek istinaf başvurusunda bulunmuş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf talebini esastan reddetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, kararında, davacının iddialarını ve delillerini değerlendirerek, hukuki ilişkinin nitelendirilmesi ve dava şartlarının yerinde olduğunu belirtmiştir. Temyiz aşamasında ise, davalı Kurum vekilinin ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığına hükmedilmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını onayarak, davacının haklarının korunmasına yönelik bir karar vermiştir. Bu durum, sosyal güvenlik hukuku açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2023/709 E. , 2024/2324 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/173 E., 2022/1628 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/166 E., 2021/316 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile aylık bağlanmasının gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Yunanistan vatandaşı iken 10.06.1986 tarihinde sigortaya kayıt olduğunu, 24.02.1993 tarihinden itibaren sigorta primlerini muntazam bir şekilde ödediğini, 2011 yılında da Türk vatandaşlığını kazandığını, 15.05.2007 tarihinde askerlik süresini borçlanıp tahakkuk ettirilen 2.620,60-TL’yi Kuruma ödediğini, davalı Kurum tarafından 28.02.2014 ve 11.08.2016 tarihlerinde yapılan hesaplamalarda 07.03.2020 tarihinde yaşlılık aylığı alabileceğinin bildirildiğini ancak 03.03.2020 tarihinde yaptığı başvuru üzerine “Türkiye’ye zorunlu göçe tabi olarak gelmediği için askerlik borçlanması hakkı bulunmadığı, 07.03.2021 tarihinde yaşlılık aylığı alabileceği” şeklinde olumsuz cevap verildiğini, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Süreterinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun’a 17.04.2008 tarihinde eklenen geçici 7 nci maddeye göre davacının kazanılmış hakkı olduğunu belirtmek sureti ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı Kurumun 20127946 sayılı Kurum işleminin iptali ile davacının askerlik borçlanması hakkı bulunduğu ile 03.03.2020 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık sigortasından aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, Yunanistan’da ifa ettiği askerlik hizmeti nedeni ile Türkiye’de borçlanma hakkına sahip bulunduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.