Yaşlılık Aylığı İptali Davasında Eksik İnceleme: Tanık Beyanlarının Çelişkileri ve Delil Değerlendirmesi Üzerine Yeniden İnceleme Gerekliliği (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığının iptali ve sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş ancak verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı tespit edilmiştir. Mahkeme, davacının çalıştığı işyerinde bekçi olarak bulunduğunu iddia eden tanıkların beyanları arasındaki çelişkileri gidermemiştir. Bu durum, davanın esasına ilişkin net bir sonuca ulaşılmasını engellemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, eksik inceleme ve araştırma nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararını bozma gerekliliği görmüştür. Dava dışı işyerinde bekçi olarak kimin çalıştığı ve kaç bekçi olduğu gibi hususların netleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Tanıkların yeniden dinlenmesi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını ortadan kaldırarak, dosyanın yeniden incelenmesi için İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Bu karar, eksik incelemelerin giderilmesi ve hukukun gereği olan adil bir sonucun elde edilmesi amacını taşımaktadır.

10. Hukuk Dairesi         2024/4308 E.  ,  2024/6425 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2023/2971 E., 2024/396 K.
    KARAR : Esastan Ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2022/437 E., 2023/377 K.

    Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili, müvekkilinin 1969/3- 2010/5 dönemleri arasında çalışmaları sebebiyle 01.06.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı almaya hak kazandığını, bağlanan aylığın 13.01.2021 tarihli yazı ile iptal edildiği bildirilerek, yapılan ödemenin iadesinin talep edildiğini öğrendiğini, Kuruma yaptığı itirazın reddedildiğini, müvekkilinin 09.02.2007- 31.05.2009 tarih aralığındaki sigortalılığının iptal edildiğini, bu iptal sonrasında prim gün sayısının 2865 prim gününe düşmesi sebebiyle aylığın iptal edildiğini, müvekkilinin … Tekstil Boya Sanayi Ticaret Ltd. Şti’ndeki çalışmalarının fiili çalışmaya dayandığını, bu dönemde şirketin üretim faaliyeti durdurulmasına rağmen müvekkilinin fabrikada bekçi olarak çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin önce … Tekstilde iş yeri devri sonrasında da anılan şirkette çalıştığını, Kurum işleminin yerinde olmadığını belirterek, Kurum işleminin iptaline, müvekkilinin 09.02.2007- 31.05.2009 tarihleri arasında sigortalılığının tespitine, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına ödenmeyen aylıkların ödeme günlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, müvekkili aleyhine tahakkuk ettirilen borçların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı SGK vekili, davacıya 3097 gün 4/a, 600 gün askerlik borçlanması ile 01.06.2010 tarihinden geçerli olmak üzere aylık bağlandığını, aylık ödenmekte iken … Tekstil Boya Sanayi Ticaret Ltd. Şti’nde inceleme başlatıldığını, yapılan denetim sonrasında düzenlenen rapora istinaden sahte sigortalılık tespit edildiğinden bildirimlerinin iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kabulü ile
    -Davalı Kurum tarafından yapılan hizmet iptali işleminin iptaline, davacının 09.02.2007- 30.05.2009 tarihleri arasında … Tek. Boya San. Tic. Ltd. Şti ünvanlı işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine,
    -Davacının kesilen aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına,
    -Davacıya ödenmesi gereken aylıkların, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,
    -Davacıya çıkarılmış olan aylık borcunun iptaline karar verilmiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B. İstinaf Sebepleri
    Davalı SGK vekili, davacının aylık bağlanmasını talep ettiği 11.05.2010 tarihi itibariye 3097 gün SSK ve 600 gün askerlik borçlanması ile 3697 prim günü ve 15 yıl sigortalılığı ile 01.06.2010 tarihinden itibaren aylık bağlandığını, bilahare … tarafından verilen dilekçe ile inceleme başlatılan … Tekstil Boya San ve Tic. Ltd. Şti.’deki çalışmalarının gerçeği yansıtmadığı yönündeki 08.06.2020 tarih ve 2020/EA/033 tarihli denetim raporu sonrasında işyerinden yapılan bildirimlerin iptal edildiğini, fiili olmama sebebinin yoklama fişi olduğunu, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekili istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

    3. Değerlendirme
    Eldeki dava dosyası incelendiğinde, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Dava dışı işyerinde 09.02.2007 tarihli yoklama tutanağında, işyerinde bekçi olarak … …’nın bulunduğu ve işyerinin faaliyetinin durduğunun beyan edilmesi karşısında, Mahkemece dinlenen tanıkların da davacının davalı şirkete ait işyerinde bekçi olarak çalıştığının beyan edilmesi üzerine, beyanlar arasındaki çelişkilerin giderilmediği görülmektedir. Bu nedenle, dava dışı işyerinde bekçi olarak kimin çalıştığı, kaç bekçi olduğu hususları netleştirilmeli, yoklama tutanağında ismi bulunan … …’nın tanık olarak bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, davacının ve dinlenen tanıkların belirtilen hususlara karşı yeniden beyanları alınarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle
    1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

    2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

    06.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.