|
ÖZET: Yazılım şirketlerinin sıhhi müessese olarak kabul edilip edilmeyeceği ve beyan edilen adres ile diğer evraklardaki adres farklılıklarının nasıl değerlendirileceği üzerine yapılan incelemelerde, ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmıştır. Sağlık Bakanlığı’nın belirttiği üzere, bilgisayar yazılım geliştirme faaliyetinin gayrisıhhi müessese kapsamında olmadığı ve bu nedenle sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerektiği vurgulanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde, ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyetlerin icrası için gerekli olan ruhsatların alınması zorunludur. Bu kapsamda, yazılım şirketlerinin adres bilgileri ile ruhsat başvurusunda sunulan belgelerdeki adreslerin tutarlılığı büyük önem taşımaktadır. Adres farklılıkları durumunda, işletmelerin şube kuruluşu yapmaları talep edilebilir, ancak bu süreçte ilgili mevzuatın hükümlerine uygun hareket edilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, yazılım şirketlerinin sıhhi müessese olarak kabul edilmesi ve ruhsatlandırma sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için adres bilgileri arasında tutarlılık sağlanması esastır. Bu durum, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de işletmelerin faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. |
Not: Yazılım şirketlerinin sıhhi müessese olarak kabul edilip edilemeyeceği ve beyan edilen adres ile mevzuat eki evraklardaki adreslerin farklı olması halinde uygulamanın nasıl olacağı hk.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846-045.02-4608506 21/09/2022 Konu : Görüş (Yazılım şirketi sınıf tespiti ve vergi levhası adres farklılığı hk.)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : a) Sağlık Bakanlığının (Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü) 17.06.2022 tarihli ve E.3775964 sayılı yazısı.
b) … tarihli ve … sayılı yazınız.
c) Bakanlığımız Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 29.08.2022 tarihli ve E-4449776 sayılı yazısı.
Bakanlığımız Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ilgi (c) yazısı ile Genel Müdürlüğümüze iletilen ilgi (b)’de kayıtlı yazınızda, sıhhi müessese başvurusunda bulunan … A.Ş. işletmesinin müracaat evraklarında adres “…” şeklinde belirtilmiş olmasına rağmen vergi levhasının, ASO oda kayıt belgesinin, kira kontratlarının, SGK borcu yoktur belgelerinin gibi diğer başvuru evraklarındaki adresin ise “…” olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine adres bütünlüğü sağlanması amacı ile şube kuruluşu yapılmasının ilgili firmadan talep edildiği, ancak İşletme Yönetim Kurulu İmzası ile Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 118 inci maddesine atıfta bulunularak şube kuruluşu yapılmasına gerek olmadığının beyan edildiği, yazılım şirketlerinin sıhhi müessese olarak kabul edilip edilemeyeceği ve beyan edilen adres ile mevzuat eki evraklardaki adreslerin farklı olması nedeni ile uygulamanın nasıl olacağı yönünde tereddütte düşüldüğü belirtilerek konu hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 8 inci maddesi “Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir.
Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.
…
Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen “mükellef” tabiri vergi sorumlularına da şamildir.
Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir….” hükmünü,
156 ncı maddesinde iş yeri; “Ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir.” şeklinde tanımlanmış olup, 158 inci maddesi “İşe başladıklarını bildiren mükelleflerden:
a) Yeni bir vergiye tabi olmayı;
b) Mükellefiyet şeklinde değişikliği;
c) Mükellefiyetten muaflığa geçmeyi;
gerektirecek surette işlerinde değişiklik olanlar, bu değişiklikleri vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.” hükmünü,
159 uncu maddesi “Aynı teşebbüs veya işletmeye dahil bulunan iş yerlerinin sayısında vukua gelen artış veya azalışları mükellefler vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.” hükmünü,
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4 üncü maddesi “3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmünü, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
7 nci maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idareler tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının örnekleri aylık olarak sigorta il müdürlüğüne ve ilgili ise ticaret siciline veya esnaf siciline gönderilir.” hükmünü,
8 inci maddesi “Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.
… sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.
…
İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır.
…” hükmünü,
9 uncu maddesi “Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.
Bu Yönetmelik ile sınıf tespiti yapılmamış gayrisıhhî müesseseler için sınıf tespiti; ilgili tesisin neden olabileceği kirleticilerin nitelik ve niceliği ile izalesi konusundaki proje ve açıklama raporu, neden olabileceği çevre sağlığı riskleri, açıklamalı proses akım şeması, eğer kurulu ise kapasite raporu (yoksa kişinin beyanı), toplam motor gücü, toplam personel sayısı ve tesisin diğer özelliklerine ilişkin bilgi ve belgeler dikkate alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından yapılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirilir.” hükmünü, 10 uncu maddesi “Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir.
Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir.
…” hükmünü,
Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası “…
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunanların vergi mükellefiyet kaydı bilgileri başvuru formunda beyan etmiş oldukları vergi numaraları ve bağlı bulundukları vergi dairesi adı esas alınarak e-vergi levhası sorgulamasıyla teyit edilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvuruları sırasında başvuru sahiplerinden vergi levhası sureti veya vergi mükellefiyetine ilişkin başkaca bir belge talep edilemez.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunan ticaret siciline kayıtlı gerçek ve tüzel kişilerin ticaret sicil kayıtları hususunda başvuru formunda beyan etmiş oldukları ticaret sicil numaraları ve kayıtlı oldukları ticaret sicili müdürlüğünün adı esas alınır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvuruları sırasında başvuru sahiplerinden ticaret odası kayıt belgesi veya ticaret sicil gazetesi talep edilemez. Başvuru sahibinin ticaret sicil gazetesi bilgileri Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğünün kurumsal internet sayfası üzerinden yapılacak ticaret sicil gazetesi sorgulaması ile teyit edilir. Ancak, başvuru sahibinin ticaret sicil kayıtları 1/10/2003 tarihinden önce ticaret sicil gazetesinde yayımlanmış ise başvuru sahibinden ticaret sicil gazetesi talep edilir.
…” hükmünü amirdir.
Mezkur Yönetmeliğin Örnek-1 Sıhhî İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru/Beyan Formunda faaliyet gösterecek işyerleri için adı soyadı, faaliyet unvanı, faaliyet konusu, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası, ticaret sicil numarası ve kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğünün adı, esnaf sicil numarası ve kayıtlı olduğu esnaf sicili müdürlüğünün adı gibi işyerinin temel bilgileri talep edilmektedir.
Yine aynı Yönetmelikte sınıf tespiti yapılmayan gayrisıhhî müesseselerde faaliyet konularına ilişkin sınıf tespitinin Sağlık Bakanlığınca yapılarak Bakanlığımıza bildirilmesi gerekmekte olup bu kapsamda Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün ilgi (a) yazısında bilgisayar yazılım geliştirme (AR-GE) (üretim yapmayan) faaliyetinin gayrisıhhi müessese kapsamında bulunmadığı belirtilmiş olduğundan anılan faaliyet konusunun sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerekmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerler şeklinde tanımlanan iş yerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırmaya tabi olduğu, bu bakımdan bilgisayar yazılım geliştirme (AR-GE) (üretim yapmayan) faaliyeti icra edilecek mezkur iş yerinin adresi ile bu iş yeri için ibraz edilecek Yönetmeliğin örneklerinden ÖRNEK 1 Sıhhî İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru/Beyan
Formunda beyan edilen adres bilgisi ve formun eki belgelerde yer alan ve adresi tevsik eden belgelerdeki adres bilgilerinin aynı olması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini arz ve rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür