Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’na yönelik olarak, Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS) belgesinin geçerlilik süresinin beş yıl olarak belirlenmesine itiraz edilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, YDS belgesinin geçerli sayılması gerektiğini ve bu nedenle uzman ve denetçi alım sınavlarına başvuru hakkı talep etmiştir. Ancak, kurumun yaptığı açıklamalara göre, YDS belgesinin geçerlilik süresi, Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşleri doğrultusunda beş yıl olarak belirlenmiştir.

Kurum, başvuranın sınav tarihine kadar yeni bir dil belgesi edinme imkanının bulunduğunu ve bu nedenle herhangi bir mağduriyet yaşanmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın itirazı üzerine yapılan incelemeler sonucunda, YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş yıl olarak belirlenmesinde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat ve yönetmelikler doğrultusunda, bu kararın geçerliliği ve uygulanabilirliği teyit edilmiştir.

Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna tebliğ edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın hak arama özgürlüğüne ilişkin bilgilendirme yaparak, yargı yolunun açık olduğunu belirtmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/16397-S.23.25803

BAŞVURU NO : 2023/10741

KARAR TARİHİ : 22.12.2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU

BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Denetçi ve Uzman Personel Seçme Sınavına başvurabilmek için YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş yıl olarak belirlenmesine itiraz hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 19.07.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, YDS belgesinin geçerli sayılarak uzman ve denetçi alım sınavlarına başvuru hakkı tanınmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Tarım ve Kırsal

Kalkınmayı Destekleme Kurumunun 24/11/2023 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın 15.02.2012 tarihinde göreve başladığı, Malatya İl Koordinatörlüğü emrinde Destek

Personeli olarak görev yaptığı, 2.2. 20/01/2021 tarihli ve 31370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kurum Personel

Yönetmeliğinin “Personel alımı” başlığı altındaki 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında “(4) İngilizce, Almanca, Fransızca veya Avrupa Birliği resmî dillerinde yapılan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit

Sınavından genel koordinatör, İç Denetim Koordinatörü, koordinatör, il koordinatörü, uzman ve denetçi pozisyonlarında istihdam edileceklerin asgari (C), mütercim pozisyonunda istihdam edileceklerin (A)

düzeyinde puan almış olmaları veya dil yeterliliği bakımından buna denkliği kabul edilen uluslararası bir belgeye sahip olmaları zorunludur. Sınavla istihdam edilecekler için dil belgesinin yarışma sınavının son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması şartı aranır.” hükmünün yer aldığı,

2.3. Kurumsal gereklilikler göz önüne alınarak Kurum Sınav Kurulu tarafından alınan 21.12.2022 tarihli kararda, “Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS) geçerlilik süresine ilişkin Devlet Personel

Başkanlığının “Kariyer uzman kadrolarına atama yapılırken YDS puanlarının geçerlilik süresi hk.” başlıklı, 04/03/2016- tarih ve sayılı görüşünde, yeterlik sınavında başarılı olan uzman yardımcılarının uzman kadrolarına atanmaları hususunda, YDS sonuçlarının geçerlilik süresinin beş yıl olarak değerlendirilmesi gerektiği mütalaasına yer verilmiştir. Devlet Personel Başkanlığının söz konusu görüşü de dikkate alınarak, Kurumda istihdam edilecek personelin yabancı dil bilgisi seviyesinin güncel olması amacıyla, yazılı aşaması 04/02/2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan Denetçi ve Uzman Personel Seçme Sınavı’na başvuracak olan adaylardan talep edilen YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş (5) yıl olmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiş olup bu hususun Kurum web sitesinde 28.12.2022 tarihinde duyurulduğu, 2.4. Bununla birlikte başvurucunun itirazına konu Denetçi ve Uzman Seçme Sınavının yine Sınav

Kurulunun 11.01.2023 tarihli kararı ile ileri bir tarihe ertelendiği ve bu ertelemeye ilişkin duyurunun da

17.01.2023 tarihli Resmi Gazetede ilan edildiği, bu kapsamda başvurucunun söz konusu sınava ilişkin

olarak herhangi bir mağduriyet yaşamadığı ve sınavın gerçekleştirileceği tarihe dek yeni bir dil belgesi temin edebileceğinin mütalaa edildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde; “… Bu madde uyarınca yapılan sınavlar beş yıl süreyle geçerlidir. Bu sürenin bitiminde sınava girmeyenlerin yabancı dil seviyeleri bir alt düzeye inmiş sayılır, seviyeleri (C) düzeyinde olanların yabancı dil tazminatları kesilir.

Bu madde uyarınca yapılan sınavlara diğer mevzuatla yapılan atıflara ilişkin olarak da bu fıkra hükmü geçerlidir…” 6. 20/01/2021 tarihli ve 31370 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Tarım ve

Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Personel Yönetmeliğinin; 6.1. “İstihdam” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Kurumda hizmetler, 375 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin ek 27 nci maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle yürütülür.” 6.2. “Personelde aranacak şartlar” başlıklı 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “(4) İngilizce, Almanca, Fransızca veya Avrupa Birliği resmî dillerinde yapılan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit

Kararnamenin ek 27 nci maddesine göre uzman, denetçi, mütercim ve destek personeli olarak istihdam edilecek personel, merkezi sınav sonuçlarına göre yarışma sınavı ile istihdam edilir.” hükümleri yer almıştır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Destek Personeli olarak görev yapmakta olan başvuran, YDS belgesinin geçerlilik süresinin dolmasından bahisle, pozisyon değişikliği kapsamında yapılacak denetçi ve uzman alım sınavına başvuramamasına itiraz etmektedir.

9. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada; Kurumsal gereklilikler göz önüne alınarak Sınav Kurulunun 21.12.2022 tarihli kararında, Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS)

geçerlilik süresine ilişkin Devlet Personel Başkanlığının tarih ve sayılı görüşünde, yeterlik sınavında başarılı olan uzman yardımcılarının uzman kadrolarına atanmaları hususunda, YDS sonuçlarının geçerlilik süresinin beş yıl olarak değerlendirilmesi gerektiği mütalaasına yer verildiği; Devlet

Personel Başkanlığının söz konusu görüşü de dikkate alınarak, Kurumda istihdam edilecek personelin yabancı dil bilgisi seviyesinin güncel olması amacıyla, yazılı aşaması 04/02/2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan Denetçi ve Uzman Personel Seçme Sınavına başvuracak olan adaylardan talep edilen YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş (5) yıl olmasına karar verildiği; bu hususun Kurum web sitesinde 28.12.2022 tarihinde duyurulduğu; bununla birlikte başvurucunun itiraza konu Denetçi ve

Uzman Seçme Sınavının, Sınav Kurulunun 11.01.2023 tarihli kararı ile ileri bir tarihe ertelendiği ve bu ertelemeye ilişkin duyurunun da 17.01.2023 tarihli Resmi Gazetede ilan edildiği, bu kapsamda başvurucunun söz konusu sınava ilişkin olarak herhangi bir mağduriyet yaşamadığı ve sınavın gerçekleştirileceği tarihe dek yeni bir dil belgesi temin edebileceği ifade edilmiştir.

10. Mülga Devlet Personel Başkanlığının “Kariyer uzman kadrolarına atama yapılırken YDS puanlarının geçerlilik süresi” hakkındaki 4/3/2016 tarih ve 1384 sayılı görüşünde; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde, “… Bu madde uyarınca yapılan sınavlar beş yıl süreyle geçerlidir. … Bu madde uyarınca yapılan sınavlara diğer mevzuatla yapılan atıflara ilişkin olarak da bu fıkra hükmü geçerlidir….” hükmüne yer verilerek bu madde uyarınca yapılan sınavların geçerliliğine ilişkin beş yıllık süre belirlendiği; 04/01/2014 tarihli ve 28518 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” düzenlemesine yer verildiği; buradan hareketle, 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi uyarınca gerçekleştirilen YDS’ye atıf yapıldığından, yeterlik sınavında başarılı olan uzman yardımcılarının uzman kadrolarına atanmaları hususunda, YDS sonuçlarının geçerlilik süresinin beş yıl olarak değerlendirilmesi gerektiği mütalaa edilmiştir.

11. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilecek sözleşmeli personelin istihdamlarına ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme

Kurumu Personel Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin personelde aranacak şartlara ilişkin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından genel koordinatör, İç Denetim Koordinatörü, koordinatör, il koordinatörü, uzman ve denetçi pozisyonlarında istihdam edileceklerin asgari (C) düzeyinde puan almış olmaları veya dil yeterliliği bakımından buna denkliği kabul edilen uluslararası bir belgeye sahip olmaları zorunlu kılınmış; sınavla istihdam edilecekler için dil belgesinin yarışma sınavının son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması şartı aranmıştır.

12. Bu kapsamda, Personel Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen hükmü ile 375 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 2 nci maddesinin, bu madde uyarınca yapılan sınavların beş yıl süreyle geçerli olacağı hükmü ve mülga Devlet Personel Başkanlığının “Kariyer uzman kadrolarına atama yapılırken YDS puanlarının geçerlilik süresi” hakkındaki görüşü dikkate alındığında; İdarece, Denetçi ve Uzman Personel

Seçme Sınavına başvuracak olan adaylardan talep edilen YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş (5) yıl olarak belirlenmesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarece, Denetçi ve Uzman Personel Seçme Sınavına başvuracak olan adaylardan talep edilen YDS belgesinin geçerlilik süresinin beş (5) yıl olarak belirlenmesi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Malatya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi