|
ÖZET: Danıştay kararında, Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nde sözleşmeli jeoloji mühendisi pozisyonuna atanma talebi incelenmiştir. Başvuran, asil adayın istifası sonrası yedek olarak atanması gerektiğini savunmuş, idare ise kadronun kullanıldığını belirterek yedek adayın çağrılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Ancak, başvurunun değerlendirildiği süreçte, yedek adayların haklarının ilan tarihinden itibaren bir yıl geçerli olduğu ve boşalan pozisyonlara atama yapılabileceği vurgulanmıştır.
İdarenin, başvuranın atanmasına engel bir düzenleme olmadığı ve başvuranın ilan tarihini takip eden bir yıl içinde başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, asil adayın istifası sonrası başvuranın atanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve başvuranın atanması yönünde tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. Bu durum, kamu kurumlarının alım süreçlerinde eşitlik ilkesinin önemini ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3806-S.23.6322
BAŞVURU NO : 2022/14607
KARAR TARİHİ : 27/03/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sözleşmeli
BAŞVURUNUN KONUSU :
jeoloji mühendisi pozisyonuna atanma taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 07/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 08/02/2022-21/02/2022 tarihleri arasında
yaptığı merkez ve taşra birimlerinde, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle (422) adet sözleşmeli personel alımında Sinop iline “Jeoloji Mühendisi” birinci yedek olarak yerleştirildiğini, asil adayın 25/06/2022 tarihinde işe başlayıp 04/07/2022 tarihinde istifa ederek işten ayrıldığını, asil adayın istifasından sonra Kurumla iletişime geçtiğinde kendisini işe başlatamayacaklarının beyan edildiğini, fakat ilan metninde “…Başarı sırasına göre her bir unvan için tespit edilen sayıda asil aday ve asil adayların 3 katı kadar yedek adayın (yedek listede yer alan adayların hakları ilan tarihini takip eden 1 yıl için geçerli olup, daha sonraki sınavlar için müktesep hak teşkil etmez.)…” şeklinde bir ibarenin yer aldığını, hakkının 1 yıl geçerli olduğunu düşündüğünü, aynı Kurumun 22/08/2022-02/09/2022 tarihleri arasında çıktığı ilanda “İlan tarihinden itibaren bir yıl içinde herhangi bir nedenle boşalan pozisyonlara yedek adaylardan sırasıyla atama yapılarak sözleşme imzalanabilecektir. Yedek listede yer alan adayların hakları daha sonraki yerleştirmeler için müktesep hak teşkil etmemekte olup, tercih ettikleri pozisyon dışında diğer pozisyonlar için hak talebinde bulunamayacaklardır.” ibaresinin yer aldığını ve açıkça yedek adayın herhangi bir nedenle asil adayın yerine çağırılacağının belirtildiğini, farklı kurumlarda da örneğin Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 18/11/202127/11/2021 tarihleri arasındaki ilanında “Asil listede atanmaya hak kazanan adaylardan süresi içerisinde göreve başlamayanların veya ataması yapılıp herhangi bir sebeple görevden ayrılanların yerine, yeni bir sınav yapılmaması ve 1 (bir) yıllık süreyi aşmamak kaydıyla yedek listeden başarı sırasına göre atama yapılacaktır.” denildiğini, söz konusu alımlar 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre yapılmasına rağmen başvurduğu alımda yedekten çağırılma hakkının olmadığının beyan edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade etmiş olup
Anayasanın eşitlik ilkesi uyarınca her alımın ve yedek çağırılma işlemlerinin aynı şekilde yapılması ile birinci yedek olarak yerleştirildiği pozisyona atama işlemlerimin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 31/10/2022 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden; Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından gönderilen 17/11/2022 tarihli ve – – sayılı yazı ekinde yer alan Personel Genel Müdürlüğünün 16/11/2022 tarihli ve – – sayılı yazısında özetle;
2.1) Bakanlık merkez ve taşra birimlerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına
göre, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle sözleşmeli mühendis, mimar, şehir plancısı ve büro personeli alımı için ilana çıkıldığı ve 08/02/2022-21/02/2022 tarihleri arasında Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım ve Kariyer Kapısı platformu üzerinden başvuru sürecinin tamamlandığı,
2.2) Bahse konu ilanda, Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü için 1 (bir) adet jeoloji mühendisi
branşında kontenjan yer aldığı, başarı sırasına göre asil aday belirlendiği ve ilanda belirtildiği üzere 3 katı kadar yedek adayın isim listesi belirlenerek sonuçların açıklandığı,
2.3) Başvuranın tercihlerine göre puan sıralaması dikkate alındığında, Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğü sözleşmeli jeoloji mühendisi branşında birinci yedek olarak sıralamasının bulunduğunun görüldüğü, ancak asil olarak yerleşen adayın Genel Müdürlüğe evrak teslim etme ve sözleşme imzalama süresi içinde şahsen müracaat ettiği ve atamasının yapıldığı, 24/06/2022 tarihinde Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğünde görevine başlamış olduğu,
2.4) Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü için ilana çıkılan sözleşmeli jeoloji mühendisi
pozisyonunun, asil adayın yerleşmesi ve görevine başlaması nedeniyle sürecinin tamamlanmış olduğu, yerleşen personel görevine başlayıp istifa etmiş olsa dahi ilgilinin branşında olan kadro kullanıldığı için yerine yedek adayın çağrılmasının mümkün olmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74
üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci
fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu hizmetleri;
memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir.”,
6) Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların;
6.1) 1 nci maddesinde “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin
(B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,
6.2) “Sınav şartı” başlıklı Ek 2 nci maddesinde (Ek: 11/6/2007-2007/12251) “Kamu kurum ve kuruluşları
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre;
a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B)
grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme,
c) (Değişik: 2/3/2009-2009/14799) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur. Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Tavsiye Karar Önerisi’ Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 08/02/2022-21/02/2022 tarihleri arasında başvuru süreci
tamamlanan, merkez ve taşra birimlerinde, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle (422) adet sözleşmeli personel alımında Sinop Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sözleşmeli jeoloji mühendisi branşında birinci yedek olarak sıralamada yer alan başvuran tarafından; asil adayın 25/06/2022 tarihinde işe başlayıp 04/07/2022 tarihinde istifa ederek işten ayrıldığından bahisle, birinci yedek olarak yerleştirildiği pozisyona atama işlemlerimin yapılması talep edilmektedir.
9) Başvuruya konu alım ilanında (https://personeldb.csb.gov.tr/sozlesmeli-personel-alim-ilani-duyuru-422230 );
“Bakanlığımız merkez ve taşra birimlerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere, KPSS (B) grubu
puan sıralaması esas alınmak suretiyle (422) adet sözleşmeli mühendis, mimar, şehir plancısı ve büro personeli alınacaktır.
Başvurular 08 Şubat 2022 Salı günü başlayıp 21 Şubat 2022 Pazartesi günü saat 23:59:59’a kadar e-Devlet üzerinde
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım ve Kariyer Kapısı (https://isealimkariyerkapisi.cbiko.gov.tr) üzerinden giriş yaparak, belirtilen takvimde aktif hale gelecek olan sınav başvuru ekranını kullanarak gerçekleştireceklerdir. Şahsen veya posta yoluyla yapılan başvurular kabul edilmeyecektir.” denilmektedir.
10) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların
Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca, yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınması yöntemi benimsenerek sözleşmeli personel istihdamı için duyuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu
Esasların Ek 2 nci maddesi düzenlemesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları; istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları belirleyebilmektedir.
11) Başvuran tarafından; bahse konu ilan metninde yer alan “…Başarı sırasına göre her bir unvan için tespit edilen
sayıda asil aday ve asil adayların 3 katı kadar yedek adayın (yedek listede yer alan adayların hakları ilan tarihini takip eden 1 yıl için geçerli olup, daha sonraki sınavlar için müktesep hak teşkil etmez.)…” ibaresine istinaden, 25/06/2022 tarihinde işe başlayıp 04/07/2022 tarihinde istifa ile işten ayrılmış olan asil adayın yerine atanması gerektiği, nitekim Bakanlığın 22/08/2022-02/09/2022 tarihleri arasında başvuru aldığı ilanda açıkça yedek adayın herhangi bir nedenle asil adayın yerine çağırılacağının belirtildiği, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 18/11/2021-27/11/2021 tarihleri arasında başvuru aldığı ilanda da benzer ibarenin yer aldığı ifade edilmektedir.
12) İdare tarafından; Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü için ilana çıkılan sözleşmeli jeoloji
mühendisi pozisyonunun, asil adayın yerleşmesi ve görevine başlaması nedeniyle sürecinin tamamlanmış olduğu, yerleşen personel görevine başlayıp istifa etmiş olsa dahi ilgilinin branşında olan kadro kullanıldığı için yerine yedek adayın çağrılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
13) Bu kapsamda; idare tarafından ilgilinin branşında olan kadro kullanıldığı için yerine yedek adayın çağrılmasının
mümkün olmadığı belirtilmişse de ihdası yapılan söz konusu kadronun/pozisyonun iptal edilmemiş olduğu, başvuru konusu olayda olduğu gibi boşalan pozisyonlara atama yapılabildiğinin/yapılabileceğinin farklı ilanlardan da açık olduğu, Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sözleşmeli jeoloji mühendisi pozisyonuna başvuranının atanmasına engel herhangi bir düzenlemeye rastlanmadığı, yedek listede yer alan adayların haklarının ilan tarihini takip eden 1 yıl için geçerli olduğunun ilan metninden anlaşıldığı, başvuranın ilan tarihini takip eden 1 yıl içinde 05/09/2022 tarihinde CİMER üzerinden başvuruda bulunduğu ve idare tarafından başvuruya konu talebin yerine getirilmemesine ilişkin bir veri de sunulamadığı anlaşılmakla, 25/06/2022 tarihinde işe başlayıp 04/07/2022 tarihinde istifa ile işten ayrılmış olan asıl adayın yerine başvuranın atanması gerektiği değerlendirilmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, 08-21/02/2022 tarihleri arasında başvuruların alındığı,
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle (422) adet sözleşmeli mühendis, mimar, şehir plancısı ve büro personeli alımı kapsamında başvuranının; asil olarak atanma sonrası istifa ile boşalmış olan Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sözleşmeli jeoloji mühendisi pozisyonuna atanma talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru
kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden
itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın; Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sözleşmeli jeoloji mühendisi pozisyonuna atanması yönünde ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare tarafından bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi