|
ÖZET: Bu karar, Abidinpaşa Anadolu Lisesi Okul Müdürü olan başvuranın, kendisine verilen sınav görev yasağının kaldırılması talebine ilişkindir. Başvuran, sınavın usulüne uygun yapılmadığı iddiasının doğru olmadığını savunmuş ve sınav görev yasağının iptalini istemiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, sınavda bir adayın kitapçığının eksik olması nedeniyle yedek sınav güvenlik poşetinin açılmasının yasal olduğu, fakat bu işlemle ilgili gerekli tutanakların düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilgili mevzuatına göre, yedek sınav güvenlik poşetinin açılması durumunda ayrıntılı tutanak düzenlenmesi zorunludur. Başvuranın, bu tutanağı düzenlemediği ve yedek poşete koymadığı belirlenmiştir. Bu nedenle, başvuranın sınavın usulüne uygun yapılmadığı iddiası yerinde bulunmamış ve başvurusu reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuran hakkında bir yıl süreyle sınav görev verilmemesi yönündeki idari işlem hukuka uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/2537-S.21.4067
BAŞVURU NO : 2020/94869
KARAR TARİHİ : 12/02/2021
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın, kendisine verilen sınav görev yasağının
BAŞVURUNUN KONUSU :
kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 27.08.2020 tarihinde yapılan başvuruda ; Abidinpaşa
Anadolu Lisesinde Okul Müdürü olarak görev yaptığını, tarafına bildirilen 07.08.2020 tarihli ve sayılı yazıda sınav görev yasağının verildiğinin ve yasağın kaldırılması konusunda işlem yapılamayacağının belirtildiğini, ancak sınavın usulüne göre yapılmadığı iddiasının doğru olmadığını, Yönerge’nin 17 nci maddesin (t) bendine göre sınavın usulüne uygun yapıldığını ifade ederek sınav görev yasağının kaldırılmasını ve hakkında verilen yanlı kararın iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 08.09.2020 tarihli ve sayılı yazısıyla Milli Eğitim
Bakanlığından bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup;
2.1) Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 17.09.2020 tarihli ve sayılı
yazısında; başvuran hakkında Maarif Müfettişleri Koordinatörlüğü tarafından yapılan inceleme ve soruşturma sonucunda düzenlenen 04.08.2020 tarihli ve 663.05/33 sayılı soruşturmaya ilişkin tüm bilgi-belgelerin gönderildiği;
2.2) MEB’in Merkezi Sistem Sınavları kapsamında 07-08 Aralık 2019 tarihinde yapılan Açık
Öğretim Kurumları 1. Dönem sınavlarında Mamak ilçesi okullarında görev alanlar hakkında disiplin ve idari yönlü teklifler getirildiği;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 18.01.2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslara Yönelik
Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Sınav işlemlerine ilişkin ortak hükümler” başlıklı 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına göre; “Sınav görevlilerinin görevlendirilme usûl ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları ile sınavlara ilişkin kurallar, Kurumlarca hazırlanan Yönerge ile belirlenir.”
6) Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sınav Yönergesi’nin;
6.1) “Bina sınav komisyonunun oluşumu ve görevleri” başlıklı 17 nci maddesinde; “(1)
Sınavın yapılacağı okul veya binada görevli okul veya kurum müdürü, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı, bunlardan birinin olmaması durumunda öğretmenlerden biri bina sınav komisyonu başkanı olarak görevlendirilir. Sınavlarda valilik veya kaymakamlık onayı ile okul müdür yardımcıları ve öğretmenlerden olmak üzere en fazla üç kişi ile bina sınav komisyonu oluşturulur. Okul müdürü, görev yaptığı okul veya bina dışında sınav yapılan diğer okul veya binada bina sınav komisyon başkanı olarak görevlendirilebilir. Bu durumda komisyon üyeleri sınav yapılan okul veya binada görevli personelden belirlenir… (3) Bina sınav komisyonu aşağıdaki görevleri yürütür: a) Bina sınav komisyon başkanı, bölge sınav yürütme komisyonunun sınavla ilgili yapacağı toplantıya katılır. Toplantıda görüşülen hususlar ve alınan kararlara göre okul veya bina sınav planlamasını ve organizasyonunu yapar… l) Sınav evrakının hatalı veya eksik çıkması durumunda gerekli tedbirleri alır ve durumu bölge sınav yürütme komisyonuna bildirir… ö) Sınav göreviyle ilgili gerekli tutanakları düzenler… t)
Yedek salonda sınava girecek aday olmaması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetini kesinlikle açmaz. Yedek salonda sınava girecek aday olması veya beklenilmeyen bir durumla karşılaşılması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetini açar ve ayrıntılı olarak tutanak düzenler.”
6.2) “Sınavlardan yasaklama ve sorumluluk” başlıklı 43 üncü maddesinin dördüncü ve
beşinci fıkralarında; “Genel Müdürlükçe hazırlanan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen salon görevlileri ile güvenlik talimatına uygun hareket etmeyen sınav evrakı nakil/koruma görevlileri ve bu
Yönergede belirtilen görevlerini yerine getirmeyen tüm görevliler hakkında ilgili disiplin yönetmeliğine göre işlem yapılır. Bu görevlilere bir yıl süreyle, tekrarı hâlinde Bakanlığın yaptığı sınavlarda beş yıl süreyle sınav görevi verilmez.”
6.3) “Düzenleme” başlıklı 45 inci maddesinde; “(1) Sınav hizmetlerinin daha etkin ve verimli
bir şekilde yürütülmesi amacıyla, Genel Müdür tarafından bu Yönerge hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla gerekli görülen düzenleme ve değişiklikler yapılabilir.”
6.4) “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Bu Yönergede hüküm
bulunmayan hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.”
7) T.C. Millî Eğitim Bakanlığı 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı Açık Öğretim Kurumları
1. Dönem Sınavında Dikkat Edilecek Hususlar’ın “I. Bina Sınav Komisyonunun Yapacağı
İşlemler” başlıklı 14 ve 17 nci maddelerinde; “14- Sınav sırasında gerekmedikçe yedek sınav evrakını kesinlikle açmaz ve yedek sınav güvenlik poşetini bina sınav komisyonunun bulunduğu yerde muhafaza eder… 17- Bina sınav komisyonu tarafından zaruri durumlarda yedek sınav güvenlik poşeti açılmış ise EK2’de yer alan Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağını düzenler. Bina bilgileri, yedek sınav evrakının açılış saati, nedeni ve kaç adet sınav evrakı kullanıldığını açıkça belirtir. Tutanağı bina sınav komisyonu olarak imza altına alır ve yedek sınav güvenlik poşetine koyarak sınav evrak kutularına/çantalarına yerleştirir.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda;
9.1) Abidinpaşa Anadolu Lisesinde Okul Müdürü olarak görev yapan başvuranın tarafına
verilen sınav görev yasağına itiraz ettiği, sınavın usulüne göre yapılmadığı iddiasının doğru olmadığı, Yönerge’nin 17 nci maddesin (t) bendine göre sınavın usulüne uygun yapıldığı hususlarını ifade ettiği ve sınav görev yasağının kaldırılmasını talep ettiği;
9.2) Başvuranın detaylı anlatımında ise; 07.12.2019 tarihinde Abidinpaşa Anadolu Lisesinde
MEB Açık Öğretim Kurumları Sınavı 1. oturumunda komisyona bir salon başkanının geldiği, bir adayın sınav kitapçığı eksik çıktığından kitapçık istediği, kendilerinin de yedek poşeti açıp verdikleri, gelen salon başkanının bunu kendi salonunda tutanakla belirterek salonundaki geri dönüşüm poşetine koyduğu, kendilerinin de durumu anlatan tutanak tuttukları ve geri dönüşüm poşetine zımbaladıkları, tutanağın kaybedildiği, durumu daha sonraki resmi yazılarla Ankara İl
Milli Eğitim Müdürlüğüne tutanak örneğini de ekleyerek aktardıkları, buna rağmen sınav görev yasağının kaldırılmadığı, hem MEB yazılı sınavlarında, hem de e-sınavda sınav görev yasağı verildiği, aslında ortada bir mağduriyetin olmadığı, tam aksine bir adayın mağduriyetinin giderildiği hususlarını açıkladığı ve sınav görev yasağının kaldırılması ile mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
10) Kurumumuzca yapılan incelemede;
10.1) Abidinpaşa Anadolu Lisesi Okul Müdürü olan başvuranın, 07-08 Aralık 2019 Açık
Öğretim Kurumları 1. Dönem Sınavında kendi okulunda bina sınav komisyonu başkanı olarak görev aldığı;
10.2) Başvuranın ifadesine göre sınavda bir salonda bir adayın sınav kitapçığı eksik çıktığı,
salon başkanının yanlarına geldiği, durumu açıkladığı, bunun üzerine güvenlik poşetinden 1 adet soru kitapçığını verdikleri, sınav güvenlik poşetini komisyon iradesiyle açtıkları, tutanak tutup bunu sınav güvenlik poşetine zımbaladıkları,
10.3) Sınav Evrakının Tasnifi Gözlemcileri Komisyonunun 10.12.2019 tarihli belgesinde,
Abidinpaşa Anadolu Lisesi 1. Oturum yedek salonda Sınav Güvenlik Poşetinin yanlış kapatıldığı, zımba kullanıldığı tespitinin yapıldığı;
10.4) Valilik Makamının 30.01.2020 tarihli ve sayılı Onay’ı ve Maarif Müfettişleri
Koordinatörlüğünün 04.02.2020 tarihli ve sayılı Emir’leri ile inceleme başlatıldığı;
10.4.1) Valilik Makamının 30.01.2020 tarihli ve sayılı Onay’ında; Mamak ilçesi
Abidinpaşa Anadolu Lisesi 1. Oturum yedek salona ait sınav güvenlik poşetinin hatalı kapatıldığı ve zımba kullanıldığı hususunda inceleme yapılmasının istenildiği;
10.5) Başvuranın Maarif Müfettişine verdiği 12.02.2020 tarihli ifadesinde; “1. Oturum
sınavında yedek salona ait sınav güvenlik poşetinin hatalı kapatıldığı ve zımba kullanıldığı iddia edilmektedir. Ancak salonun birinde kitapçığın eksik olduğu görülmüş, bunun üzerine komisyonumuz yedek sınav güvenlik poşetini açarak 1 adet kitapçık almış ve ilgili salonda sınavın sağlıklı yapılmasını sağlamıştır. Ayrıca durumla ilgili tutanak tuttuk. Tutanağı da kitapçığı bozuk olan salonun poşetine koydurduk. Durumu ilçeye bildirdik. Şu an hangi salon olduğunu hatırlamıyorum. Olayda herhangi bir kasıt söz konusu değildir.” şeklinde açıklama yaptığı;
10.6) Maarif Müfettişinin 20.02.2020 tarihli ve 663.05/05 sayılı yazısıyla, 1. Oturum yedek
salona ait sınav güvenlik poşetini, içinden soru kitapçığı almak amacıyla açtıkları, ancak bu durumla ilgili Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağını düzenlemedikleri/tutanağı yedek sınav güvenlik poşetine koymadıkları hususlarının ortaya çıktığı belirtilerek makamdan Olur alınmasının talep edildiği;
10.7) Valilik Makamının 25.02.2020 tarihli ve sayılı Onay’ıyla talebin kabul
edildiği ve Maarif Müfettişleri Koordinatörlüğünün 26.02.2020 tarihli ve sayılı emirleri ile incelemenin yapıldığı;
10.8) Yapılan soruşturma neticesinde 15.06.2020 tarihli ve sayılı raporun
hazırlandığı;
10.8.1) Yapılan soruşturmada; Sınav Evrakının Tasnifi Gözlemcileri Komisyonu belgesinde,
Abidinpaşa Anadolu Lisesi 1. Oturum yedek salonda Sınav Güvenlik Poşetinin yanlış kapatıldığının, zımba kullanıldığının tespit edildiğinin ifade edildiği ve aynı belgenin ekler bölümünde Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının ek olarak gösterilmediği tespitinin yapıldığı;
10.8.2) Başvuranın 9.5 nolu paragraftaki ifadesine yer verildiği;
10.8.3) Sınav Evrakının Tasnifi Gözlemcileri Komisyonu belgesinin incelenmesinden,
başvuranın da içinde yer aldığı bina sınav komisyonu üyelerinin Abidinpaşa Anadolu Lisesi 1.
Oturum yedek salona ait sınav güvenlik poşeti içinden soru kitapçığı almak amacıyla açtıkları, ancak bu durumla ilgili Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağını düzenlemedekileri/tutanağı yedek sınav güvenlik poşetine koymadıklarının sübut bulduğu;
10.8.4) MEB 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı Açık Öğretim Kurumları 1. Dönem Sınavında
Dikkat Edilecek Hususlar’ın 17 nci maddesine göre salonun birinde kitapçığın eksik olması nedenyile yedek sınav güvenlik poşetinin açılarak 1 adet kitapçığın alınmasının yasal olduğu, ancak ayrıca Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının düzenlenmesi ve bu tutanağın yedek sınav güvenlik poşetine konulması gerektiği, söz konusu tutanağın düzenlenmediği ve yedek sınav güvenlik poşetine konulmadığı; bu eylemin 657 sayılı DMK’nun 125/A-a bendinde yazılı olan
“Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, (…) kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak” kapsamında olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı;
10.8.5) Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Sınavlardan Yasaklama ve
Sorumluluk” başlıklı 43 üncü maddesinin dördüncü bendi gereğince sübut bulan eyleminden dolayı başvuranabir yıl süreyle merkezi sistem sınavlarında görev verilmemesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı;
10.8.6) Disiplin yönünden sübuta eren fiilinden dolayı 657 sayılı DMK’nın 125/A-a maddesi
uyarınca “Uyarma” cezasıyla tecziyesinin, idari yönden bir yıl süreyle merkezi sistem sınavlarında görev verilmemesinin, mali yönden herhangi bir işlem tayinine gerek olmadığı;
Şeklinde rapor düzenlendiği;
10.9) Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünün Personel Hizmetlerine 25.06.2020 tarihli
yazısında, rapordaki idari teklifin uygulandığı ve MEBBİS’e işlendiğinin ifade edildiği;
10.10) Başvuranın 03.07.2020 tarihli dilekçesi ile Komisyonun inisiyatif kullanarak adayın
mağduriyetini ortadan kaldırdığı, poşeti açıp kitapçık almayıp aday mağdur edilseydi suç işlenmiş olacağı, durumun ilçeye de bildirildiği, olayda kesinlikle kasıt olmadığı, bu nedenle sınav görev yasağının iptal edilmesinin talep edildiği;
10.11) Abidinpaşa Lisesinin 02.07.2020 tarihli yazısı ve Mamak İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünün 03.07.2020 tarihli yazısında 9.10 nolu paragraftaki ifadelerle sınav görev yasağının iptalinin talep edildiği ve yazı ekinde söz konusu sınavla ilgili tutulan tutanağın bir örneğinin okul arşivinden bulunarak sunulduğu;
10.12) Başvuranın 20.07.2020 tarihli dilekçesinde yedek poşetin bir adayın sınav kitapçığının
eksik olması nedeniyle açıldığı, adayın sınavını sağlıklı yapmasının sağlandığı, daha sonra yedek kitapçık poşetinin kapatıldığı ve üzerine işlemle ilgili tutulan tutanağın zımbalandığı, taraflarına açılan incelemenin konusunun tutanak tutulup tutulmaması ile ilgili değil, niçin zımbalandığı ile ilgili olduğu, bu nedenle yeniden değerlendirilmesi gerektiği hususlarını ifade ettiği;
10.13) Mamak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 30.07.2020 tarihli yazısında; “1. Oturum yedek
salona ait sınav güvenlik poşetinin içinden soru kitapçığı almak amacıyla açtıkları, ancak bu durumla ilgili Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağını düzenlemedikleri, tutanağı yedek sınav güvenlik poşetine koymadıkları” ile ilgili savunmanın incelendiği, her ne kadar uyarma cezası ile tecziye edilmelerinin teklif edilmiş olsa da savunmaları yeterli görüldüğünden ve ceza kaydı olmadığından bu defaya mahsus ceza tayinine gerek duyulmadığı;
10.14) Başvuranın itiraz dilekçeleri üzerine Valilik Makamının 21.07.2020 tarihli ve
sayılı Olur’ları ile Maarif Müfettişleri Koordinatörlüğünün 24.07.2020 tarihli ve sayılı görevlendirme emirleri gereğince başvuran hakkında tekrar inceleme yapıldığı;
10.15) 04.08.2020 tarihli ve 333/34 sayılı inceleme raporunda;
10.15.1) Soruşturmanın konusunun, söz konusu sınavın 1. Oturum yedek salona ait sınav
güvenlik poşetinde bir adayın sınav kitapçığının eksik olması nedeniyle açıldığı, oysa farklı tutanak düzenledikleri ve bu tutanağı yedek sınav güvenlik poşetine koymadıkları gerekçesiyle ceza teklifinde bulunulduğu, hakkındaki soruşturma iddiasının bu konuyla ilgili olmayıp sınav tutanağının zımbalanmasıyla ilgili olduğu ve konunun yeniden incelenmesi hususlarının oluşturduğu;
10.15.2) 15.06.2020 tarihli ve 15 sayılı soruşturma dosyasında; 1. Oturum yedek salona ait
sınav güvenlik poşetinin içinden soru kitapçığı almak amacıyla açtıkları, ancak bu durumla ilgili Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağı düzenlemedikleri, tutanağı yedek sınav güvenlik poşetine koymadıkları yönünde Valilik Makamından 25.02.2020 tarihli ve sayılı onay alındığı ve bu onay doğrultusunda başvuran hakkında disiplin ve idari yönden getirilen tekliflerin yerinde olduğu sonucuna ulaşıldığı;
10.16) Mamak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 07.08.2020 tarihli, Ankara İl Milli Eğitim
Müdürlüğünün 05.08.2020, 07.08.2020, 19.08.2020 ve 07.09.2020 tarihli yazılarında,
04.08.2020 tarihli rapora atıfla disiplin ve idari yönden getirilen tekliflerin yerinde olduğu,
başvurana verilen cezanın Yönergenin 43 üncü maddesi gereğince verildiği anlaşıldığından verilen ceza konusunda işlem yapılamayacağı hususlarının açıklandığı;
10.17) Başvuranın 07.08.2020 tarihli dilekçesi ile tekrar itiraz ettiği ve 19.08.2020 tarihli
dilekçesi ile sınav görev yasağının tekrar değerlendirilmesi talebinde bulunduğu; Maarif
Müfettişinin 19.08.2020 tarihli yazısında; 04.08.2020 tarihli ve sayılı inceleme raporunun düzenlendiği, inceleme konusunun aynı olması nedeniyle dosyanın yeniden değerlendirilmesine gerek görülmediği ve iade edildiği;
10.18) Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 20.08.2020 tarihli yazısında; başvuranın, yapılan
inceleme ve soruşturmaya itirazı üzerine yeniden inceleme yapmak üzere Maarif Müfettişi görevlendirildiği, itiraz üzerine yapılan incelemenin tamamlandığı, dilekçesinin yeniden inceleme yapmak üzere görevlendirilen Maarif Müfettişine değerlendirilmesi üzere verildiği, Maarif Müfettişi tarafından yapılan değerlendirmede, aynı konuda inceleme yapıldığından yeniden değerlendirme yapılmasına gerek görülmediğinin bildirildiği, bu nedenle itirazı ile ilgili yapılacak bir işlem bulunmadığı, rapordaki tekliflerin sonuçlarına itiraz etme ve idari yargıya dava açma hakkı bulunduğu hususlarının bildirildiği;
10.19) Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 24.08.2020 tarihli yazısında; yapılacak bir işlem
bulunmadığının bildirildiği;
10.20) Abidinpaşa Lisesi Müdürlüğünün 26.08.2020 tarihli yazısında; itirazlarına rağmen sınav
görev yasağının kaldırılmadığı, 43 üncü maddede belirtilen sınavın usulüne uygun yapılmadığı iddiasının doğru olmadığı, komisyon olarak Yönergenin 17. maddesinin (t) bendindeki işlemi yaptıkları, 07.12.2019 tarihli sınavda beklenilmeyen bir durumdan dolayı sınav güvenlik poşetini komisyon iradesiyle açtıkları, çünkü bir salonda bir adayın sınav kitapçığının eksik çıktığı, salon başkanının yanlarına geldiği, durumu belirttiği, kendilerinin de güvenlik poşetinden 1 adet soru kitapçığını verdikleri ve adayın sınavının sağlıklı yapılmasını sağladıkları, tutanak tuttukları ve bu tutanağı sınav güvenlik poşetine zımbaladıkları, kendilerine ilişkin yapılan incelemenin hatalı yapıldığı, çünkü Genel Müdürlüğün poşetin zımbalanarak geldiğini sorduğu, ancak kendilerine böyle bit soru sorulmadığı, durumu İlçe ve
İl Milli Eğitim Müdürlüğüne defaatle bildirdikleri ancak sonuç alamadıkları, mağduriyetin giderilmesi için yazının MEB Ölçme ve Değerlendirme Genel Müdürlüğüne iletilmesi hususlarının ifade edildiği;
Tespit edilmiştir.
11) Konuyla ilgili yukarıda da yer verilen mevzuat değerlendirildiğinde; Sınav
Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslara Yönelik Bakanlar Kurulu Kararına göre sınav görevlilerinin görevlendirilme usûl ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları ile sınavlara ilişkin kuralların, Kurumlarca hazırlanan Yönerge ile belirleneceği; Milli Eğitim Bakanlığı
Merkezi Sınav Yönergesine göre ise sınavın yapılacağı okulda görevli okul müdürü, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı, bunlardan birinin olmaması durumunda öğretmenlerden birinin bina sınav komisyonu başkanı olarak görevlendirileceği, sınavlarda valilik veya kaymakamlık onayı ile okul müdür yardımcıları ve öğretmenlerden olmak üzere en fazla üç kişi ile bina sınav komisyonu oluşturulacağı, bina sınav komisyonunun sınav göreviyle ilgili gerekli tutanakları düzenleyeceği, yedek salonda sınava girecek aday olmaması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetini kesinlikle açmayacağı, ancak yedek salonda sınava girecek aday olması veya beklenilmeyen bir durumla karşılaşılması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetinin açılacağı ve ayrıntılı olarak tutanak düzenleneceği, Genel Müdürlükçe hazırlanan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen görevliler hakkında ilgili disiplin yönetmeliğine göre işlem yapılacağı ve bu görevlilere bir yıl süreyle, tekrarı hâlinde Bakanlığın yaptığı sınavlarda beş yıl süreyle sınav görevi verilmeyeceği, ayrıca sınav hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla, Genel Müdür tarafından bu Yönerge hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla gerekli görülen düzenleme ve değişiklikler yapılabileceği; Millî Eğitim
Bakanlığı 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı Açık Öğretim Kurumları 1. Dönem Sınavında
Dikkat Edilecek Hususlar’a göre ise sınav sırasında gerekmedikçe yedek sınav evrakının kesinlikle açılmayacağı ve yedek sınav güvenlik poşetinin bina sınav komisyonunun bulunduğu yerde muhafaza edileceği, bina sınav komisyonu tarafından zaruri durumlarda yedek sınav güvenlik poşeti açılmış ise ekte yer alan Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının düzenleneceği, bu tutanakta bina bilgileri, yedek sınav evrakının açılış saati, nedeni ve kaç adet sınav evrakı kullanıldığının açıkça belirtileceği, tutanağın bina sınav komisyonu olarak imza altına alınacağı ve yedek sınav güvenlik poşetine koyulacağı hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede;
12.1) Başvuranın, “sınavın usulüne uygun yapılmadığı iddiasının” doğru olmadığı,
Yönerge’nin 17 nci maddesin (t) bendine göre sınavın usulüne uygun yapıldığı iddiaları incelendiğinde;
12.1.1) Bir salonda bir adayın kitapçığının eksik olması nedeniyle salon başkanının Bina Sınav
Komisyonuna başvurduğu ve söz konusu eksik kitapçığın temini için yedek sınav güvenlik poşetini açılarak içinden alınan bir kitapçıkla adayın sınavının yapılmasının sağlandığı, başvuranın da iddia ettiği üzere burada bir adayın mağduriyetinin önlendiği hususunda tereddüt olmadığı, böylelikle başvuranın da ifade ettiği üzere Yönergenin 17 nci maddesinin (t) bendinde yer alan “Yedek salonda sınava girecek aday olmaması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetini kesinlikle açmaz. Yedek salonda sınava girecek aday olması veya beklenilmeyen bir durumla karşılaşılması hâlinde yedek sınav güvenlik poşetini açar ve ayrıntılı olarak tutanak düzenler.” şeklindeki düzenlemeye uygun olarak yaşanılan beklenilmeyen durum karşısında yedek sınav poşetinin açıldığı anlaşılmıştır.
12.1.2) Diğer yandan, söz konusu düzenlemeye göre ayrıntılı olarak tutanak düzenleneceğinin
kurala bağlandığı, ayrıca önceden belirlenmiş ve duyurulmuş usule göre de bina sınav komisyonu tarafından zaruri durumlarda yedek sınav güvenlik poşeti açılmış ise duyurulan esasların ekinde yer alan Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının düzenlenmesi gerektiği ve bu tutanakta bina bilgilerinin, yedek sınav evrakının açılış saatinin, nedeninin ve kaç adet sınav evrakı kullanıldığının açıkça belirtilmesi, tutanağın bina sınav komisyonu olarak imza altına alınması ve yedek sınav güvenlik poşetine koyulması gerektiği açık olup başvuruya konu somut olayda, başvuranın Maarif Müfettişine verdiği 12.02.2020 tarihli ifadesine göre salonun birinde kitapçığın eksik olduğunun görüldüğü, bunun üzerine komisyonun yedek sınav güvenlik poşetini açarak 1 adet kitapçık aldığı, durumla ilgili tutanak tutulduğu ve tutanağın da kitapçığı bozuk olan salonun poşetine koydurulduğu, durumun da ilçeye bildirildiği; başvuranın
Kurumumuza yaptığı başvurusundaki anlatımında ise ilaveten kendilerinin de durumu anlatan tutanak tuttukları ve geri dönüşüm poşetine zımbaladıkları, tutanağın kaybedildiği, durumu daha sonraki resmi yazılarla Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tutanak örneğini de ekleyerek aktardıkları hususlarına yer verildiği görülmüştür.
12.1.3) Başvuranın tuttuklarını ve sonraki resmi yazılarla bir örneğini ilettiklerini ifade ettiği
tutanak örneğine bakıldığında, başvuranın da dâhil olduğu üç komisyon üyesinin birlikte imza altına aldığı tutanakta durumun açıklandığı görülmekle birlikte bu tutanağın, Millî Eğitim
Bakanlığı 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı Açık Öğretim Kurumları 1. Dönem Sınavında Dikkat
Edilecek Hususlar’a göre bu tür durumlarda düzenlenmesi gerektiği belirlenen matbu Sınav
Öncesi/Sonrası Tutanağının olmadığının açık olduğu, üstelik bu tutanağın yedek sınav güvenlik poşetine koyulması gerektiği halde koyulmadığı, başvuranın ifadesine göre zımbalandığı ancak kaybedildiği, bunun üzerine taraflarınca okul arşivinde yer alan bir örneğinin sunulduğu anlaşılmıştır.
12.1.4) Sonuç itibariyle, başvuranın da iddia ettiği üzere adayın mağduriyeti giderilmiş olsa da
önceden belirlenmiş ve duyurulmuş Dikkate Edilecek Hususlar’a göre matbu Sınav
Öncesi/Sonrası Tutanağının düzenlenmesi gerekirken düzenlenmemiş ve koyulması gereken yedek sınav güvenlik poşetine koyulmamış olduğunun açık olması karşısında önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde gerekli işlemler yapılmadığından başvuranın sınavın usulüne uygun yapılmadığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
12.2) Başvuruya konu uyuşmazlıktaki diğer bir hususun, Kurumumuza yapılan başvuruda
doğrudan ifade edilmese de, “yapılan incelemenin hatalı yapıldığı, Genel Müdürlüğün poşetin zımbalanarak geldiğini sorduğu, ancak kendilerine tutanakla ilgili soru sorulmadığı” şeklindeki iddialara ilişkin olduğu anlaşılmış olup bu husus incelendiğinde; somut olayda Sınav Evrakının
Tasnifi Gözlemcileri Komisyonunun 10.12.2019 tarihli belgesinde, Abidinpaşa Anadolu Lisesi 1. Oturum yedek salonda Sınav Güvenlik Poşetinin yanlış kapatıldığı ve zımba kullanıldığı tespitinin yapılması üzerine soruşturma açıldığı, bu çerçevede soruşturma yapıldığı ve başvuranın ifadesinin de bu iddialar (yedek salon sınav güvenlik poşetinin yanlış kapatıldığı ve zımba kullanıldığı iddiaları) çerçevesinde alındığı, soruşturmanın ilerleyen aşamalarında
Maarif Müfettişinin, Sınav Evrakının Tasnifi Gözlemcileri Komisyonunun 10.12.2019 tarihli belgesi ekinde olması gereken Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının yer almadığı tespiti ile ek soruşturma izni alındığı anlaşılmıştır. Her ne kadar bu iddianın, soruşturma çerçevesinde başvurana doğrudan sorulmadığı açık olsa da başvuranın soruşturma kapsamında alınan ifadesinde yaşanan olayın zaten ortaya konduğu, üstelik başvuranın itirazı üzerine hem yeni bir soruşturma açıldığı, hem de başvuranın tutanak ile ilgili ilave anlatımlarının, hatta okul arşivinde bulunan bir örneğinin dosyaya girdiği, diğer yandan her hâlükârda Sınav
Öncesi/Sonrası Tutanağının düzenlenerek yedek salon sınav güvenlik poşetine konulması gerekirken bu işlemin yapılmadığının, böylelikle önceden hazırlanan ve duyurulan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir dokümanda yer alan usul ve esaslara aykırılık olduğunun açık olduğu, ayrıca Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağı formatında olmayan elle düzenlendiği ifade edilen tutanağın bir örneğinin okul arşivinde bulunarak sonradan iletilmesinin de söz konusu eksikliği gidermeyeceği ve söz konusu aykırılığa karşılık Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sınav
Yönergesi’nin 43 üncü maddesinde belirlenmiş olan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen görevlilere bir yıl süreyle sınav görevi verilmeyeceği yaptırımının uygulandığı ve yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.
13) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte
değerlendirilmesi neticesinde; yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, 07-08
Aralık 2019 Açık Öğretim Kurumları 1. Dönem sınavının 1. Oturumunda Abidinpaşa Anadolu
Lisesinin bir salonunda yaşanan kitapçık eksiğinin giderilmesi amacıyla yedek sınav güvenlik poşetinin açılması ve sonrasında yapılan işlemlere ilişkin söz konusu okulda Okul Müdürü ve söz konusu sınavda bina sınav komisyonu başkanı olarak görev yapan başvuran hakkında başlatılan soruşturma sonucunda Maarif Müfettişinin “MEB 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı
Açık Öğretim Kurumları 1. Dönem Sınavında Dikkat Edilecek Hususlar’ın 17 nci maddesine göre salonun birinde kitapçığın eksik olması nedeniyle yedek sınav güvenlik poşetinin açılarak
1 adet kitapçığın alınmasının yasal olduğu, ancak ayrıca Sınav Öncesi/Sonrası Tutanağının
düzenlenmesi ve bu tutanağın yedek sınav güvenlik poşetine konulması gerektiği, söz konusu tutanağın düzenlenmediği ve yedek sınav güvenlik poşetine konulmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı
Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Sınavlardan Yasaklama ve Sorumluluk” başlıklı 43 üncü maddesinin dördüncü bendi gereğince sübut bulan eyleminden dolayı başvurana bir yıl süreyle merkezi sistem sınavlarında görev verilmemesi gerektiği” şeklindeki raporu doğrultusunda başvurana bir yıl süreyle sınav görevi verilmemesi şeklindeki idarenin işleminde ve ayrıca başvuranın yaptığı itirazların reddedilmesi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; hem İdarenin, başvurana verdiği cevaplarda hem de başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerde, “kararların gerekçeli olması”, “makul sürede karar verme” ve
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın başvuran ile MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi