|
ÖZET: Sayıştay, 149 sayılı ilamın 3/A maddesi çerçevesinde, memurlara yapılan yemek yardımının maliyetinin yarısının Belediye bütçesinden karşılanması gerektiğine karar vermiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, 2017 yılında itfaiye ve zabıta personeline sağlanan yemek yardımının maliyetinin tamamının Belediye bütçesinden karşılandığı ve ilgili personelin maaş bordrolarında yemek kesintisi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı olarak kamu zararına yol açmıştır.
Ayrıca, Toplu İş Sözleşmesi gereği zabıta amirliğinde çalışan işçiye yemek yardımı yapılmasına rağmen, bu yardımların maliyetinin de Belediye bütçesinden karşılanması, kesintilerin yapılmaması nedeniyle kamu zararını artırmıştır. Sayıştay, bu sebeplerle, tazmin kararının yerinde olduğunu ve karar düzeltme talebinin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, yemek yardımlarının maliyetinin yalnızca yarısının karşılanması gerektiği ve bu durumun ihlalinin kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle, ilgili kararın onanması uygun bulunmuştur. Bu karar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2017 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 45415 |
| İlam No | 50358 |
| Tutanak Tarihi | 27.10.2021 |
| Kararın Konusu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Yiyecek yardımı.
149 sayılı ilamın 3/A Maddesi ile; memurlara yapılan yemek yardımına ilişkin yemek maliyetinin yarısının Belediye bütçesinden karşılanması gerekirken tamamının karşılanması ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereği yemek yardımı alan işçi …’in mükerrer olarak yemek yardımı alması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.
Bu karar istinaden sorumlularca Temyiz kanun yoluna başvurulmuş, kurulca yapılan görüşme neticesinde; 24.06.2020 tarih ve 47671 tutanak no.lu karar ile Daire kararının TASDİKİNE karar verilmiştir.
Bu karara karşı sorumlularca Karar Düzeltme talebinde bulunulmuştur.
Karar Düzeltme Dilekçesi
Sorumluluğuna hükmedilen dilekçilerce sunulan karar düzeltme dilekçesinde aynen;
… … Belediyesi 2017 Yılı Hesabına ait olmak üzere Harcama Yetkilisi sıfatı ile … ‘e 149 sayılı ilamın 3A maddesi ile verilen tazmin kararının 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57. maddesine istinaden düzeltilmesi ve tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumluluğuna hükmedilen dilekçilerce sunulan karar düzeltme dilekçesine istinaden sunulan mütalaada;
“657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212. maddesinin dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımları Yönetmeliği’nin 4. maddesinde,” Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.
Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır.
Hükmü bulunmaktadır.
Buna göre, itfaiye ve zabıta memurlarına yapılan yemek yardımında, yemek maliyet bedelinin yarısının yemek yiyen personelden karşılanmaması, ayrıca işçi …’e mükerrer olarak yemek yardımı yapılması sonucu kamu zararının doğduğu değerlendirilmektedir.
Buna göre; adı geçenin karar düzeltme talebinin ret edilerek gerekçeli Kurul Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.”
Denilmektedir.
Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Muhakeme süreci şu şekildedir;
149 sayılı ilamın 3/A maddesi ile; memurlara yapılan yemek yardımına ilişkin yemek maliyetinin yarısının Belediye bütçesinden karşılanması gerekirken tamamının karşılanması ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereği yemek yardımı alan işçi …’in mükerrer olarak yemek yardımı alması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.
Bu kararın temyizen incelenmesi neticesinde;
İlgili Temyiz Kurulu Kararında, … Belediyesi tarafından itfaiye ve zabıta personelinin yemek ihtiyacını karşılamak üzere, doğrudan temin yöntemiyle, 2017 yılı içerisinde menü başına birim fiyatı … TL’den olmak üzere toplam 851 adet yemek menüsü alımı yapıldığı, söz konusu yemek menülerinin 761 adetinin memurlar için, 90 adetinin ise zabıta amirliğinde çalışan işçi … için temin edildiği, bahsi geçen 761 adet yemek menüsü maliyetinin memurlar için en fazla yarısı Belediye Bütçesinden karşılanması gerekirken bu tutarın tamamının Belediye Bütçesinden karşılandığı ve ilgili personelin maaş bordroları incelendiğinde ise bahsi geçen harcamaya ilişkin herhangi bir yemek kesintisinin yapılmadığının anlaşıldığı,
Açıklanan gerekçelerle, söz konusu yemek maliyetlerinin en fazla yarısının Belediye Bütçesinden karşılanabilmesi mümkün iken, tamamının Belediye tarafından karşılanmasında mevzuata aykırı olduğu,
Ayrıca … Belediye Başkanlığı ile … Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi’nin “Sosyal Yardım Ödemeleri” başlıklı 33’üncü maddesinde toplu iş sözleşmesi kapsamında çalışan işçilere fiilen çalıştıkları her gün için … TL yemek yardımında bulunulacağı düzenleme altına alındığı,
Zabıta amirliği bünyesinde çalışan işçi …’e ait maaş bordroları incelendiğinde, Belediye tarafından kendisine Toplu İş Sözleşmesi’ndebahsi geçen tutar kadar yemek yardımında bulunulduğu, ancak alımı yapılan yemek menülerine ilişkin aylık yemek puantajları incelendiğinde ise yıl içerisinde alımı yapılan 90 adet yemek menüsünün söz konusu personel tarafından tüketilmesine rağmen tüm maliyetin Belediye Bütçesinden karşılandığı ve adı geçen personelden bir kesintinin yapılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, kendisine yemek yardımı yapılan taşeron personel için, Belediye Bütçesinden karşılanmak üzere ayrıca bir yemek alımı yapılmasının mümkün bulunmadığı belirtilmek suretiyle Daire kararının TASDİKİNE karar verilmiştir.
Maddi Olayın İncelenmesi;
Dosya ve eki belgeler çerçevesinde yapılan incelemede karar düzeltme talepli Temyiz Kurulu kararında maddi olayın tüm unsurlarıyla incelendiği, temyiz dilekçelerinde belirtilen iddia ve itirazların karşılandığı anlaşılmış olup,
Dilekçilerce karar düzeltme başvurusu nezdinde maddi olaya ilişkin Daire yargılaması ve Temyiz aşamasında karşılanan itirazlarına ek bir husus belirtilmediği anlaşılmıştır.
HÜKÜM
Dilekçiler tarafından (temyiz aşamasındaki ile birebir aynı şekilde yeniden) ileri sürülen iddia ve itirazların tamamının Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı ve kararın kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca Kararın düzeltilmesini icap ettiren başka bir husus da ileri sürülmediğinden; (249 sayılı İlamın 3/A maddesiyle verilen tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 24.06.2020 tarihli ve 47671 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (…. Daire Başkanı …’in Daire kararının sorumluluk yönünden bozulması gerektiğinden karar düzeltilmesine mahal olduğu şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla;
Karar verildiği 27.10.2021 tarih ve 50358 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
(…. Daire Başkanı …’in karşı oy gerekçesi;
İlgili ilam hükmünde, İtfaiye ve Zabıta biriminde çalışan personele yapılan yemek yardımı neticesinde, yemek maliyetinin yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekirken maliyetin tamamının belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedilmektedir.
Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen asgari tutarların yemek yiyen personelden tahsil edilmesi gerekmekte olup, hesaplanacak bu tutar dışında yapılmayan kesintiye ilişkin kamu zararı denilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla söz konusu tutar dışında yemek yardımından yararlanan personelden kesilmesi gerekirken kesilmemesi gerekçe gösterilerek verilen tazmin hükmünün yasal dayanağı bulunmamakta olup bu sebeple karar düzeltilmesine mahal olduğuna karar verilmek suretiyle 149 sayılı ilamın 3/A maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak Dairesine tevdiine karar verilmesi gerekir.