ÖZET: Başvuran, 2018/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik sınavında beklediğinden düşük bir puan alarak itirazda bulunmuş ve puanının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın başarılı sayılabilmesi için her dersten en az 50 puan alınması ve not ortalamasının 65 olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın itirazı, sınav kâğıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen puana yönelik olduğundan, uzman bilirkişiler tarafından incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Bilirkişi heyeti, sınavdan alınan 75 puanın, sınav komisyonu tarafından belirlenen cevap anahtarı doğrultusunda objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun olduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın puanının artırılması talebinin reddedilmesi yönünde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu karar, sınav değerlendirme süreçlerinin şeffaflığı ve adilliği açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/8952-S.13731

BAŞVURU NO : 2019/6826

KARAR TARİHİ : 25/09/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ

MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MÜŞAVİRLER

İDARE

ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Sınav sonucuna itiraz hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/03/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; … … (TCKN: …), 2018/3. Dönemde yapılan Yeminli Mali Müşavirlik

Finansal Yönetim sınavına katıldığını, sınav sonucunda 75 puan aldığını, beklemediği bu sınav sonucuna itiraz ettiğini, tarafına iletilen itiraz sonucu bildiriminde itiraz sonrası notunda herhangi bir değişiklik yapılmadığını ifade ederek, cevap kâğıdının

Kurumumuzca görevlendirecek bağımsız bilirkişilerce yeniden incelenerek değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 21/05/2019 tarihinde

TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB (Türkiye Serbest

Muhasebeci Mali Müşavirler Ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği)

tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 30/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Yeminli Mali Müşavirlik Sınavlarının değerlendirilmesinin Yeminli Mali

Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükmüne uygun olarak gerçekleştirildiği,

2.2. 17 – 26 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2018/3. Dönem Yeminli

Mali Müşavirlik Sınavı kapsamında başvuranın Finansal Yönetim dersinden 75 puan aldığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda Finansal Yönetim dersinden alınan puanın 75 olarak yinelendiğini ve bu sonucun 21/03/2019 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’ üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;

4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.

4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun

Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24’üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.

5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik

Kanununun “Yeminli mali müşavirlik sınavı” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“Yeminli malî müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır. Maliye

Bakanlığı bu sınavın adil, tarafsız ve mevzuatına uygun bir şekilde yapılması için gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.

Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri

Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir.

Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.

Sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik sınav sonuçlarının yargı mercilerine intikal etmesi ve mahkemece bilirkişi incelemesine gerek görülmesi halinde, sınav komisyonunda görev almamış olmaları kaydıyla, biri Maliye Bakanlığı merkezi vergi denetim elemanı, biri alanında uzman meslek mensubu, biri ise dava edilen sınav konusunda ihtisas sahibi öğretim üyesinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi heyeti tayin edilir.”

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr hükümlerine yer verilmiştir.

6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali

Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;

6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7’nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali

Müşavirlik sınavı; en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi,

6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali

Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi,

6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’nci maddesinde; “Sınav Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar. Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi,

6.4.“Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; Türkiye Serbest Muhasebeci

Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER) tarafından gerçekleştirilen 2018/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik sınavının Finansal Yönetim dersinden beklediğinden düşük puan aldığını, itirazı neticesinde hiçbir değişiklik olmadığını belirterek, cevap kâğıdının yeniden değerlendirilmesini ve puanının artırılmasını talep etmektedir.

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir adayın başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve not ortalaması en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik

Sınavından başarılı olunduğu, dolayısıyla tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiğinden adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.

10. Şikâyete konu uyuşmazlık, sınav kâğıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikâyet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili gerekli incelemeyi yapmak üzere bilirkişi heyeti görevlendirilmiştir.

11. Görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; şikâyet konusu sınavdan alınan 75 puanın, sınav komisyonu tarafından hazırlanmış cevap anahtarı dikkate alınarak, objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun olup olmadığı bakımından incelendiği ve sınav komisyonu tarafından takdir edilen puanda değişikliğe gerek olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, konuyla ilgili olarak görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından, sınav komisyonunca başvurana takdir edilen

75 puanın uygun olduğunun değerlendirildiği, başvuranın sınav puanının artırılması

talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve

Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin “başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme” ve

“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr 14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ

MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİNE tebliğ edilmesine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr