|
ÖZET: Başvuran, 2020/1. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın “Revizyon” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, beklediği puanların altında kaldığını ve itiraz sürecinde TÜRMOB’un yeniden değerlendirmesinin yetersiz olduğunu belirterek sınav kağıtlarının yeniden incelenmesini talep etmiştir. Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nda başarılı olabilmek için her dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 65 olması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın itirazı üzerine bilirkişi raporları incelenmiş, bu raporlar sonucunda verilen puanların adayın başarı durumunu değiştirebileceği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, sınav puanlarının arttırılması talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına karar verilmiştir. Bu bağlamda, başvurunun kabul edilerek sınav puanlarının yeniden değerlendirilmesi hususunda ilgili birliğe tavsiyede bulunulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, sınav süreçlerinde adaletin sağlanması ve başvuranın hak arama özgürlüğünün korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11094-S.21.17842
BAŞVURU NO : 2021/8901
KARAR TARİHİ : 02/08/2021
TAVSİYE KARARI
Adres:
TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE
BAŞVURUYA KONU İDARE :
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ
BAŞKANLIĞI
Yeminli mali müşavirlik sınav sonucuna itiraz hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 04-13.07.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2020/1. dönem Yeminli Mali Müşavirlik
Sınavının “Revizyon” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve
TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği oranda bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kâğıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 21/01/2021 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 15/02/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 04-13.07.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilen Yeminli Mali
Müşavirlik Sınavına giren başvuranın “Revizyon” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığı, sınav puanlarının sırasıyla 28 ve 42 olarak açıklandığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda “Revizyon oturumunun sınav puanının 46’ya, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumunun sınav puanının 45’e yükseltildiği ve bu sonucun 11/09/2020 tarihinde başvurana bildirildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
Hükmüne yer verilmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun
“Yeminli mali müşavirlik sınavı ” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri
Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından
Maliye Bakanı tarafından seçilir. Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır…” hükmüne yer verilmiştir.
6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;
6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı; Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi,
6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi,
6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav Komisyonu, bu
Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar. Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi,
6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile
Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi,
6.5. “Tekrar Sınava Girebilme” başlıklı 21’inci maddesinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı olamayanlar, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebilirler. Sınav süresi hiç bir nedenle uzatılamaz. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavında başarılı olamayanlar, ilk sınav tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebilirler. Bu sınav süresi hiç bir nedenle uzatılamaz. Bu sınav haklarını süresinde kullanmayanlar veya başarılı olamayanlar, altı ay süreyle meslek sınavlarına alınamazlar. Altı aylık süreyi dolduranlardan dileyenler yeniden tüm konuları kapsamak üzere bu Yönetmelik hükümlerine göre sınavlara katılabilirler.” düzenlemesi mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2020/1. Dönem
Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Revizyon” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, ancak açıklanan notlardan daha yüksek puan almayı beklediğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği oranda bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali
Müşavirlik Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.
10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili bilirkişi görevlendirmesi yapılmıştır.
11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından birlikte hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen
puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir:
/
Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, Sınav Komisyonunun yaptığı değerlendirmeden farklı olarak bilirkişilerin “Revizyon” oturumu için adaya puan, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumu için puan takdir ettiği anlaşılmaktadır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Yeminli Mali Müşavirlik sınavının yukarıda belirtilen oturumu hakkında görevlendirilen bilirkişiler tarafından verilen puanların incelenmesi neticesinde, bilirkişiler tarafından takdir edilen puanların 9 nolu paragrafta açıklandığı üzere, adayın başarı durumunu değiştirebileceği değerlendirildiğinden sınav puanlarının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu gösterdiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Adayın “Revizyon” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarının sınav puanlarının bilirkişi raporlarında belirtilen konular dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirilmesi hususunda
TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER
ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi