|
ÖZET: Başvuran, 2017/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın “Finansal Yönetim”, “Yönetim Muhasebesi” ve “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumlarına katılmış ve aldığı puanların beklediğinden düşük olduğunu belirterek itirazda bulunmuştur. Yasal süre içerisinde yapılan itirazlar sonucunda, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesi talep edilmiştir. Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nda başarılı olabilmek için her dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 65 olması gerektiği belirtilmiştir.
Kurum tarafından yapılan değerlendirmede, bilirkişiler tarafından verilen puanların, Sınav Komisyonu tarafından belirlenen puanlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, sınav puanlarının artışının diğer derslerin ortalamasını etkileyeceği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, “Finansal Yönetim” ve “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumlarına yönelik puan artış talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, “Yönetim Muhasebesi” oturumuna ilişkin puanın yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddi kararı verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 8237-8237
BAŞVURU NO : 2018/9177
KARAR TARİHİ : 28/03/2019
KISMİ TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları Birliği
BAŞVURUNUN KONUSU : Yeminli Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 16/07/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran …, 2017/3. dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Finansal Yönetim”, “Yönetim Muhasebesi” ve “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği kadar bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 02/8/2018 tarihinde
TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 10/8/2018 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle; başvuranın 11-20 Kasım
2017 tarihleri arasında yapılan 2017/3 dönemi Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Finansal
Yönetim”, “Yönetim Muhasebesi” ve “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumlarından sırasıyla 60, 61 ve 55 puan aldığı, sınav sonuçlarına itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda “Finansal Yönetim” oturumundan alınan puanın 70’e, “Yönetim Muhasebesi” oturumundan alınan puanın 86’ya yükseltildiği, diğer oturumdan aldığı puanın değişmediği ve bu sonuçların 21/02/2018 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Yeminli mali müşavirlik sınavı” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir. Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır…” hükmüne yer verilmiştir.
6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin; 6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı; Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi, 6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi, 6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav
Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar.
Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci
Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi, 6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi, mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2017/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Finansal Yönetim”, “Yönetim
Muhasebesi” ve “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının sırasıyla 60, 61 ve 55 olarak açıklandığını, ancak sınavdan daha yüksek puan almayı beklediğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği oranda bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az
50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı
olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik
Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.
10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili 3 bilirkişi görevlendirilmiştir.
11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki
tabloda gösterildiği gibidir:
Yönetim Muhasebesi Finansal Yönetim Sermaye Piyasası Mevzuatı
Sınav 86 70 55
Komisyonu
YMM M.A.A 86 70 60
Vergi 86 70 57
Başmüf
. S.Ç.
Prof. Dr. C.T. 86 85 62
Ortalama 86 75 59,6
Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, Sınav Komisyonunun yaptığı değerlendirmeden farklı olarak;
“Finansal Yönetim” oturumunda, bilirkişilerden Prof. Dr. … tarafından yapılan değerlendirmede, başvurana birinci sorunun a şıkkına doğru cevap verdiği gerekçesiyle 0 puan yerine 10 puan takdir edilmiş, üçüncü soru için ise itiraz sahibinin formülasyon olarak soruyu doğru yaptığı, doğru mantık ve rakamlarla cevap verdiği ancak işlem hatası yaptığı belirtilerek
0 puan yerine 15 puan takdir edilmiştir.
“Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumunda, bilirkişilerden Prof. Dr. … tarafından yapılan değerlendirmede, başvurana sınavın ikinci sorusuna verdiği cevap için örtülü kazanç aktarımı ile ilgili verilen cevaplar birebir aynı olmasa da ilgili Kanunda sayılanlarla aynı şeyleri ifade etmekte olduğu için 10 puanın yetersiz olduğu başvurana bu soru için 15 puan takdir edilmesi gerektiği, dördüncü soru için ise 10 puan yerine 12 puan takdir edildiği belirtilmiştir. Diğer bilirkişilerden … , … ise başvuranın üçüncü soruya verdiği cevapta istenilenleri karşıladığını belirterek 15 puan yerine 20 puan takdir etmiştir. Bir diğer bilirkişi olan Vergi Başmüfettişi …
ise başvuranın ikinci soruya verdiği cevap için örtülü kazanç yasağına ilişkin açıklamalarının eksik olduğunu, ancak Kanunda belirtilen diğer koşulların doğru anlatıldığı gerekçesiyle 10 puan yerine 12 puan takdir ettiğini belirtmiştir.
“Yönetim Muhasebesi” oturumunda ise bütün bilirkişiler Sınav Komisyonu tarafından takdir edilen puanın yerinde olduğunu belirtmişlerdir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, “Finansal Yönetim” ve “Sermaye
Piyasası Mevzuatı” oturumlarına yönelik 3 bilirkişi tarafından takdir edilen puanların ortalaması alındığında, bu puanların Sınav Komisyonu tarafından takdir edilen puanların üzerinde olduğu ve 9’uncu paragrafta belirtildiği gibi, söz konusu sınav puanlarının artışının diğer dersler için de adayın ortalamasını etkileyeceği değerlendirilmiş, bu nedenle sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan, “Yönetim Muhasebesi” oturumuna yönelik
Sınav Komisyonu tarafından takdir edilen puanın yerinde olduğu değerlendirildiğinden sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, 16/01/2019 tarihten itibaren, ilgili İdarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan sürenin işlemeye devam edeceği 10/01/2019 tarihli ve E.688 sayılı yazımızla başvurana bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN RET KISMEN KABULÜ ile; Başvuranın “Yönetim Muhasebesi” oturumuna ilişkin sınav puanının arttırılması talebinin reddedilmesine, Diğer taraftan, “Finansal Yönetim” oturumuna yönelik 70 olarak açıklanan sınav puanının 75’e yükseltilmesi, “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumuna yönelik 55 olarak açıklanan sınav puanının 59,6’ya yükseltilmesi hususlarında Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve
Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ’NE tebliğine, Türkiye
Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi