Yeminli mali müşavirlik sınavında ders ortalaması ve aritmetik ortalama şartlarının sağlanamaması durumunda puan artışı talebi kabul edilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6249-S.20.9890

BAŞVURU NO : 2019/20264

KARAR TARİHİ : 17/04/2020

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ

MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MÜŞAVİRLER

ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Yeminli Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 21/11/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran 22/8/2019 – 01/9/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2019/2. dönem

Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler”, “Revizyon”, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği oranda bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 04/12/2019 tarihinde

TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 19/12/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 22/8/2019 – 01/9/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2019/2. dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavına giren başvurucunun “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler”, “Revizyon”, “Harcama ve Servet

Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumlarına katıldığı, sınav puanlarının sırasıyla 50, 36, 50 ve 84 olarak açıklandığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda “Harcama ve Servet

Üzerinden Alınan Vergiler” oturumunun sınav puanının 51’e yükseltildiği, diğer oturumların sınav puanlarında ise bir değişiklik olmadığı ve bu sonucun 29/11/2019 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.

4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve

Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.

5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik

Kanunu’nun “Yeminli mali müşavirlik sınavı ” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir.

Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır…” hükmüne yer verilmiştir.

6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;

6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı; Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest

Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi,

6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi,

6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav

Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar.

Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci

Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi,

6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi,

mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret

Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2019/2. dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler”, “Revizyon”, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında istediği oranda bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az

50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı

olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik

Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.

10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili bilirkişi görevlendirmesi yapılmıştır.

11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki

tabloda gösterildiği gibidir:

Gelir Üzerinden Harcama ve Servet Revizyon Yönetim

Alınan Vergiler Üzerinden Alınan Vergiler Muhasebesi

Sınav Komisyonu 50 51 36 84

Prof. Dr. . 36 84

52 55

YMM . . 50 51 36 84

Vergi Başmüf. . 50 50 37 84

Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde Sınav Komisyonunun yaptığı değerlendirmeden farklı olarak;

11.1. “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumu için görevlendirilen bilirkişilerden .

50 puan yerine 52 puan takdir etmiştir.

11.2. “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumu için görevlendirilen bilirkişilerden . 51 puan yerine 55 puan takdir etmiştir.

11.3. “Revizyon” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumları için ise bilirkişiler Sınav Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğunu belirtmişlerdir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının

“Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumları hakkında görevlendirilen bilirkişiler tarafından verilen puanların incelenmesi neticesinde, 8 no.lu paragrafta açıklandığı üzere bir ders için yapılacak puan artışı diğer derslerin de ortalamasını etkileyeceğinden, sınav puanlarının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan, Sınav Komisyonu tarafından takdir edilen puanın yerinde olduğu değerlendirilen

“Revizyon” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumlarına yönelik sınav puanlarının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu gösterdiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde

“makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilen kısımları ile ilgili olarak durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup söz konusu 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise başvurunun tavsiye verilen kısımları ile ilgili olarak kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN RET KISMEN KABULÜ ile;

Başvuranın “Revizyon” ve “Yönetim Muhasebesi” oturumlarına ilişkin sınav puanlarının arttırılması talebinin REDDEDİLMESİNE,

Diğer taraftan, “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan

Vergiler” oturumlarının sınav puanlarının bilirkişi raporlarında belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirilmesi hususunda Türkiye Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ’NE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

Ek:

1- Bilirkişi raporları