|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’na itirazı üzerine yapılan değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, puanlarının beklediğinden düşük olduğunu ve yeniden değerlendirme talep ettiğini belirtmiştir. Sınavdan başarılı olabilmek için her bir dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 65 olması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın itirazı üzerine yapılan bilirkişi değerlendirmeleri sonucunda, “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumunda puanın artırılması gerektiği, ancak “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumundaki puanın uygun olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumuna ilişkin puan artırma talebi reddedilmiş, “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumuna ilişkin puanın yeniden değerlendirilmesi için tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, sınav değerlendirmelerinin hukuka uygunluğunu ve başvuranın hak arama özgürlüğünü gözetmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3518-S.22.5305
BAŞVURU NO : 2021/16726
KARAR TARİHİ : 14/03/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yeminli Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 01/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , 2021/1. dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Harcama ve
Servet Üzerinden Alınan Vergiler” ve “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve
TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında bir değişiklik olmadığını belirterek sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 11.10.2021 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 20.10.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 22-31.05.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2021/1.
dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavına giren başvuranın “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan
Vergiler” ve “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığı, sınav puanlarının sırasıyla 50 ve
54 olarak açıklandığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından
değerlendirilmesi sonucunda sınav puanlarında bir değişiklik olmadığı ve bu sonucun 03.08.2021 tarihinde başvurana bildirildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun
“Yeminli mali müşavirlik sınavı ” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri
Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından
Maliye Bakanı tarafından seçilir. Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır. Sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.…” hükmüne yer verilmiştir.
6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;
6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı; Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi,
6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi,
6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav Komisyonu, bu
Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar. Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir
ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi,
6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile
Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi,
6.5. “Tekrar Sınava Girebilme” başlıklı 21’inci maddesinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı olamayanlar, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebilirler. Sınav süresi hiç bir nedenle uzatılamaz. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavında başarılı olamayanlar, ilk sınav tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebilirler. Bu sınav süresi hiç bir nedenle uzatılamaz. Bu sınav haklarını süresinde kullanmayanlar veya başarılı olamayanlar, altı ay süreyle meslek sınavlarına alınamazlar. Altı aylık süreyi dolduranlardan dileyenler yeniden tüm konuları kapsamak üzere bu Yönetmelik hükümlerine göre sınavlara katılabilirler.” düzenlemesi,
mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2021/1.
dönemde gerçekleştirilen Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan
Vergiler” ve “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumlarına katıldığını, sınav puanlarının beklediğinden düşük geldiğini, söz konusu oturumlara yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanlarında bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali
Müşavirlik Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.
10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için
uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili bilirkişi görevlendirmesi yapılmıştır.
11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen
puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir:
Gelir Üzerinden Alınan Harcama ve Servet Üzerinden
Vergiler Alınan Vergiler
Sınav Komisyonu 54 50
Prof. Dr. . . 54 50
Vergi Bmüf. . . 55 50
YMM M. . 54 50
Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, Sınav Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeden farklı olarak bilirkişilerden . . başvurana “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumu için 55 puan takdir etmiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Yeminli Mali Müşavirlik sınavının “Gelir
Üzerinden Alınan Vergiler” oturumu hakkında görevlendirilen bilirkişiler tarafından verilen puanların incelenmesi neticesinde, 9 nolu paragrafta açıklandığı üzere başarı seviyesi olan 50 puanın üzerinde alınan her bir puanın ortalama puan üzerinde etkisi olduğu değerlendirildiğinden, sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan, “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumuna yönelik Sınav Komisyonunca takdir edilen puanın bilirkişilerce uygun olduğu değerlendirildiğinden sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu gösterdiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilen kısımları ile ilgili olarak durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup söz konusu 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise başvurunun tavsiye verilen kısımları ile ilgili olarak kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN RET KISMEN KABULÜ ile; Başvuranın “Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler” oturumuna ilişkin sınav puanının arttırılması talebinin REDDEDİLMESİNE, Diğer taraftan, “Gelir Üzerinden Alınan Vergiler” oturumunun sınav puanının bilirkişi raporlarında belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirilmesi hususunda Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Ek:
1-Bilirkişi raporları