|
ÖZET: Bu Sayıştay kararında, ……….. Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen bir inşaat ihalesinde, proje ve teknik şartnamede belirtilen imalatlar için yeni birim fiyat yapılması sonucu fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesi gereği, yeni birim fiyat yapılabilmesi için sözleşme kapsamında bulunmayan bir imalat kaleminin yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Projede yer alan toprak dolgu imalatı için yapılan açıklamalar, teknik şartnamede belirtilen kum çakıl karışık malzeme ile yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
İlgili belediye, projede toprak dolgu yazdığı gerekçesiyle yeni birim fiyat hazırlamış ve iş artışı yapmıştır. Ancak, teknik şartnamede belirtilen malzeme ve imalatın sadece toprak değil, kum ve çakıl karışımından oluşması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, yeni birim fiyat yapılmasının ve dolayısıyla fazla ödemenin hukuken mümkün olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, yükleniciye yapılan ödemelerin, proje ve teknik şartnamede belirtilen imalat için yeni birim fiyatla yapılması nedeniyle kamu zararına yol açtığı belirlenmiş ve bu zarar, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi’ne müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmiştir. Bu karar, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince uygulanacaktır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 216 |
| İlam No | 200 |
| Tutanak Tarihi | 19.3.2015 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
YENİ BİRİM FİYAT
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
……….. Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen ve anahtar teslim götürü bedel üzerinden ihale edilen …….. İhale numaralı “…İnşaatı” yapım işinde, proje bulunan ve teknik şartnamede açıklaması yapılan imalat için yeni birim fiyat yapılması sonucu fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesine göre yeni birim fiyat yapılabilmesi için öncelikle sözleşme kapsamında bulunmayan bir imalat kaleminin yapılması gereklidir. Bu nedenle, proje ve teknik şartnamede belirtilen işler için iş artışı ve yeni birim fiyat yapılması olanaksızdır. Zira, yapım işlerinde, projede gösterilen imalatların açıklamaları teknik şartnamede yer almaktadır ve istekliler de proje ve teknik şartnamelerde yer verilen açıklamalar çerçevesinde teklif fiyatlarını belirlemektedirler.
İlgili işte de projede toprak dolgu olarak gösterilen alanlara ilişkin teknik şartnamede “15.140/4-N Makine ile Kum Çakıl Temin Edilerek, Makine İle Serme, Sulama, Sıkıştırma, ve Yapılması (nakliye dahil)” pozu belirlenmiş ve başkaca bir açıklamaya yer verilmemiştir. Dolayısıyla, ihaleye esas projeler kapsamında yapılacak toprak dolgu imalatları da bu pozda yer alan açıklamalar çerçevesinde gerçekleştirilecektir. Bir başka anlatımla, projede istenen toprak dolgu pek çok şekilde yapılabilmekte olup söz konusu işe ait teknik şartnamede toprak dolgunun kum çakıl karışık malzemeyle yapılacağı belirtilerek, imalata ilişkin gerekli açıklama yapılmıştır.
Adı geçen Belediyece, söz konusu işin projesinde toprak dolgu yazıldığı gerekçesiyle, yukarıda yazılı imalat için piyasadan teklif alınmak ve yeniden analiz yapılmak suretiyle Y.23.011 poz numaralı “toprak dolgu” imalatı adı altında yeni birim fiyat hazırlanıp iş eksilişi yapılmış, yerine ise yine piyasadan teklif almak suretiyle yeni birim fiyat yapılarak YFA.İ.02 poz numaralı “stabilize dolgu” imalatı adlı imalat için iş artışı yapılmıştır.
Ancak, teknik şartnamede yapılan açıklamadan anlaşılacağı üzere söz konusu imalatın sadece toprak değil, içinde kum ve çakıl malzemeden oluşan karışımla yapılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla ilgili imalat için salt projede toprak dolgu yazdığı gerekçesiyle dolgunun toprak malzeme ile yapılacağı kabul edilip iş azalışına gidilerek, yerine stabilize malzeme ile dolgu yapılması olanaksızdır. Kaldı ki, teknik şartnamede öngörülen kum çakıl karışık dolgu malzemesi de bir stabilize dolgu malzemesidir.
Diğer taraftan, stabilize dolgu adından da anlaşılacağı üzere, zemini sağlamlaştırmak için yapılan imalattır. YFA.İ.02 poz numaralı “stabilize dolgu” imalatına ait analiz ve fiyat teklifi incelendiğinde de görüleceği üzere malzemenin sadece stabilize toprak dolgu olarak fiyat teklifi alındığı ve analize de bu şekilde girdiği görülmektedir. Yukarıda da, belirtildiği üzere teknik şartnamede istenen kum çakıl karışık malzeme de zemini sağlamlaştırmak için kullanılan stabilize malzemedir. Bu nedenle, proje ve teknik şartnamede yer verilen, bir diğer ifade ile ihale kapsamında bulunan stabilize malzemeden dolgu imalatı için yeni birim fiyat yapılarak daha yüksek bir ödeme yapma imkanı bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, yükleniciye proje ve teknik şartnamede yer verilen imalat için yeni birim fiyat yapılıp buna göre ödeme yapıldığından ayrıntılı hesabı aşağıdaki tabloda gösterilen …… TL tutarında kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
Bahse konu …….. TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a … müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, oy birliğiyle,