TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14552-14552 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/7446 2017/ 7446
KARAR TARİHİ : 22/11/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yeniden il müdür yardımcısı kadrosuna atanma talebi
BAŞVURU TARİHİ : 08/06/2017 8.6.2017
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 02/ 06/ 2017 tarihli dilekçe yoluyla yapılan başvuruda, Hatay İl Çevre ve
Şehircilik Müdürlüğünde Tabiat Varlıklarını Koruma Şube Müdürü olarak görev yapmakta olan başvuran özetle, 25/ 06/ 1996 tarihinde Kilis İl Çevre Müdürlüğüne müdür yardımcısı olarak atandığını, ancak 26/ 10/ 2001 tarihinde kendi isteği dışında Karaman iline şube müdürü olarak atamasının yapıldığını, bu işlem nedeniyle ailece ciddi mağduriyetler yaşadığını, daha önce hak etmiş olduğu kadroya atamasının yapılması için yaptığı başvuruya Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından 06/ 03/ 2017 tarihli yazı ile Hatay ili Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcılığı kadrolarının dolu olması ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 6/c maddesi gereğince işlem yapılmadığı yönünde cevap verildiğini belirterek, haksız uygulamanın telafi edilerek il müdür yardımcılığı kadrosuna atanması talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 06/ 09/ 2017 tarihli ve E. sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
gönderilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 14/ 09/ 2017 tarihli ve E. sayılı yazısında özetle : Başvuranın (Mülga) Kilis İl Çevre Müdürlüğü İl Müdür Yardımcısı kadrosundan (Mülga)
1 / 5Karaman İl Çevre Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanması işleminin 25/ 10/ 2001 tarihli
onay ile yapıldığı, bu atanma işlemine ilişkin Bakanlıkları nezdinde itirazda bulunulduğuna dair bir belgeye rastlanılamadığı, İl Müdür Yardımcısı kadrosundan Şube Müdürü kadrosuna atanan personelin, bu gün itibariyle, yan ödeme tutarında net 35 TL, ek ödeme tutarında ise net 95 TL .
azalma olmakla birlikte, diğer ödeme kalemlerinde her hangi bir kayıp bulunmadığı, başvurana uygulanmış her hangi bir disiplin cezası ve geçirmiş olduğu disiplin soruşturması bulunmadığı, başvuran ile Bakanlıkları arasında konuyla ilgili yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı, başvuranın 09/ 02/ 2017 tarihli dilekçesi ile Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcılığı kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, Bakanlığın Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcısı kadrolarının dolu olması ve Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 6/c maddesi gereğince Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu başvuranın Hatay Çevre ve Şehircilik İl
Müdür Yardımcılığı kadrosuna atanmasının mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci
fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” ,
5.1) Mezkur Kanununun 3 üncü maddesinde , “Temel ilkeler” başlığını taşıyan 3 üncü
maddesinde; ….
Kariyer :
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .” ,
6) 18/ 4/ 1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in
Geçici 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır .”
7) 28/ 12/ 2014 tarih ve 29219 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görevde yükselmeye tabi
2 / 5olmayan kadrolarda aranan şartlar” başlıklı 6/c bendinde; “Bölge temiz hava merkezi müdürü,
çevre ve şehircilik il müdür yardımcısı , bölge temiz hava merkezi müdür yardımcısı unvanlı kadrolara atanabilmek için , üniversitelerin mühendislik, mimarlık ve şehir ve bölge plânlama bölümleri ile üniversitelerin fen fakültelerinin kimya ve biyoloji bölümlerinden ya da öğrenim süresi en az dört yıl olup bu bölümlere denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen diğer fakülte veya yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak ,”,
7.1) Aynı Yönetmeliğin , “Öğrenim düzeyi” başlıklı Geçici 2 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik
kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır . 18/ 4/ 1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kilis İl Çevre Müdürlüğü İl Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta iken kendi isteği dışında
25/ 10/ 2001 tarihinde Karaman İl Çevre Müdürlüğü emrine Şube Müdürü olarak atanan başvuran kazanılmış hakkının korunarak yeniden il müdür yardımcısı kadrosuna atanma talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur .
10) Başvuranın talebi, Bakanlığın Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcısı kadrolarının
dolu olması ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin 6/c maddesinde “çevre ve şehircilik il müdür yardımcısı unvanlı kadrolara atanabilmek için, üniversitelerin mühendislik, mimarlık ve şehir ve bölge plânlama bölümleri ile üniversitelerin fen fakültelerinin kimya ve biyoloji bölümlerinden ya da öğrenim süresi en az dört yıl olup bu bölümlere denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen diğer fakülte veya yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak,” hükmü uyarınca başvuranın Anadolu
Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu olduğu gerekçesiyle idarece reddedilmiştir .
11) Öncelikle, kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve
kişisel niteliğe dönüşmüş haktır (Anayasa Mahkemesinin 08/ 04/ 2008 tarihli ve E :2005 / 38, K:2008 / 53 sayılı kararı) . Hukukun genel ilkelerinden olan ve hukuk devletinin bir gereği olan kazanılmış hakların korunması ilkesi, “kişinin bulunduğu statüden doğan” ve “yeni yasadan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş” hakların korunmasını amaçlamaktadır . Böylece, hukuka uygun olarak kişi lehine oluşmuş bir hakkın, hukuk kurallarında sonradan yapılan değişiklikler karşısında koruma altına alınması sağlanmaktadır .
12) Kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni yasadan önce yürürlükte olan
kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekmektedir . Somut olayımızda, başvuranın asaleten il müdür yardımcılığı görevi yaptığı, yani atamasının yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde atamasının yapılarak il müdür yardımcılığı
3 / 5unvanını elde ettiği görülmektedir . İdarenin bu yönde bir itirazı olmadığından, başvuranın il müdür
yardımcılığı unvanını o dönemdeki ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak elde etmesi yeterli olup, sonradan öğrenim şartlarında değişiklik yapılması başvuranın il müdür yardımcılığı unvanını elde etmiş olduğu gerçeğini ve dolayısıyla kazanılmış hakkını ortadan kaldırmayacaktır . Nitekim, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin Geçici 2 inci maddesinde; “ Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır .” hükmüne yer verilmiştir . Özetle, kazanılmış hakların korunması ve haklı beklentiye uygunluk ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın daha önce yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde ihraz ettiği il müdür yardımcılığı görevine atamasının önünde hukuken herhangi bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir .
13) Diğer taraftan, İdarenin, bir kadroya atama yapıp yapmama hususunda takdir yetkisine sahip
olduğu, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri göz önünde tutularak kullanılması ve takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemlerin hukuken geçerli sebeplere dayanması gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir .
14) Ancak, Devlet memurlarının “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma
konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır . Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur .” (AYM .
BN.2012/ 606 KT . 20/ 02/ 2014)
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; daha önce il müdür yardımcısı kadrosuna
asaleten atanan başvuranın yeniden il müdür yardımcısı olarak atamasına hukuken bir engel bulunmamakla birlikte, Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcısı kadrolarının dolu olması ve Bakanlığın takdir yetkisini yürüttüğü ana hizmetler göz önünde bulundurularak belirlenen bölümlerden mezun olanların atanması yönünde kullanmasının kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirildiğinden, İdarenin başvuranın il müdür yardımcısı kadrosuna atanma talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı , ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
4 / 5VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi