|
ÖZET: Başvuran, genel atama döneminde tercihleri arasında yer almayan bir ile atandığını ve bu durumun annesinin sağlık sorunları nedeniyle tedavi sürecini olumsuz etkilediğini belirterek atamanın iptal edilmesini veya uygun bir ile çevrilmesini talep etmiştir. Ayrıca, mevcut görevine Ankara’da devam etme isteğini de iletmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın “İpka İstemiyorum” şeklinde bir beyan vermesi ve annesinin sağlık durumu için gerekli belgeleri sunmaması nedeniyle atamanın Hakkari Emniyet Müdürlüğü kadrosuna yapıldığını açıklamıştır.
Yönetmelik gereği, emniyet mensuplarının en az bir kez ikinci bölgede hizmet görmesi zorunludur. Başvuranın, annesinin sağlık durumu nedeniyle erteleme talep etme hakkı, yalnızca tek çocuk olması ve vasi tayin edilmesi şartlarına bağlıdır. Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın bu şartları sağlamadığı ve dolayısıyla atama işleminin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesine yönelik önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuş ve başvuruya ilişkin hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2988-S.24.4743
BAŞVURU NO : 2023/17497
KARAR TARİHİ : 14.03.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Yer değişikliği suretiyle atama işlemine itiraz hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 02.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, genel atama döneminde ikinci bölge atama tercihleri arasında bulunmayan bir ile atamasının yapıldığını belirterek; annesi ile yaşadığı ve düzenli kullandığı ilaçları atamasının yapıldığı şehirde temin edemeyeceği ve tedavisini tam teşekküllü araştırma hastanesi olan bir ilde yapabileceği için yapılan atamanın iptalini yada uygun bir ile çevrilmesini, uygun değil ise çalışmakta olduğu Ankara ilinde görevine devam etmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Emniyet Genel
Müdürlüğünün 28.11.2023 tarih ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre ülkemiz 1.Bölge (Batı) ve 2.Bölge (Doğu) olmak üzere iki bölgeye ayrılmış olup, ilgili Yönetmeliğin “Bölgeler ve Hizmet
Süreleri” başlıklı 23 üncü maddesinde; “…Personelin bu yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunludur… Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge hizmetinden sarfınazar edilemez” hükmü ile her emniyet mensubunun en az bir sefer 2.Bölge (Şark/Doğu) hizmeti yapmasının zorunlu tutulduğu, 2.2. Kayıtların tetkiki neticesinde, başvuranın 2023 yılı Genel Atama Dönemi öncesinde “İpka
İstemiyorum” şeklinde beyanda bulunması sonrası yapılan planlama neticesinde atamasının Hakkari
Emniyet Müdürlüğü kadrosuna yapıldığının anlaşıldığı, 2.3. Başvuranın annesinin sağlık sorunları ile ilgili olarak, yine atama sırası gelip de mazeret kapsamında erteleme talep etme hususunun Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Ertelemeler” başlıklı (6) ncı bölümünde ve 08.03.2023 tarih “1.Bölgeden 2.Bölgeye
Atamaya Tabi Personelin Atama ve İpka İşlemleri” başlıklı EGM Genelge No:9’un “Atamaya Tabi
Personelin Mazeretleri ile İlgili Yapılacak İşlemler” başlıklı (D) bölümünde belirtilmiş olup, başvuranın annesinin sağlık durumu ile ilgili idareye herhangi bir belge sunmamış olduğunun anlaşıldığı, 2.4. Kaldı ki Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde belirtilen; “…Atamaya tabi personel; a) Kendisinin, eşinin veya çocuklarının, b) Anne ve babası için tek çocuk, kardeşi için ise tek kardeş olması şartıyla, bu kişilerden birine vasi tayin edilmesi durumunda anne, baba veya kardeşinin, sağlık durumları itibarıyla Şubat ayı sonuna kadar erteleme talebinde bulunabilir” hükmü çerçevesinde personelin anne ve babasının sağlık sorunları sebebiyle erteleme talebinde bulunabilmeleri için tek çocuk olması ve vasi olarak tayin edilmesi gerektiğinin bildirildiği, 2.5. Yukarıdaki mevzuat hükmünden de anlaşılacağı personelin Yönetmelik maddesindeki tek çocuk olma ve vasilik şartlarının her ikisinin de bir arada olması kaydıyla anne ve babasının sağlık mazereti olarak sunabileceği düzenlenmiş olup, kayıtlarda yapılan tetkik neticesinde başvuranın belirtilen şartlara haiz olmadığının anlaşıldığı, 2.6. Bu kapsamda, başvuranın “İpka İstemiyorum” şeklinde beyanda bulunması ve annesinin sağlık durumu ile ilgili olarak Yönetmeliğin “Sağlık Sebepleriyle Erteleme” başlıklı 30 uncu maddesinde belirtilen şartları sağlamaması sebebiyle idarece yapılan planlama neticesinde atamasının Hakkari Emniyet
Müdürlüğü kadrosuna yapıldığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 5.1. “Öncelik Sırası” başlıklı 12 nci maddesinde; “Hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için, bu
Yönetmelikte belirtilen bölgelere yapılacak atama ve yer değiştirmelerde aşağıdaki esaslara sıra ile uyulur.
a) Hizmet bölümlerine ve ihtiyacına uygun kadro ve rütbeler, b) İdari veya asayişle ilgili zorunlu sebepler, c) Personelin, eşinin veya çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları, d) (Değişik: 6/6/2016-2016/8872 K.) Bölgeler arası atamalarda personelin Atama Tercih Formunda belirttiği yerler.” 5.2. “Atama Tercih Formlarının Gönderilmesi” başlıklı 17 nci maddesinde; “İkinci bölgeye atama sırası gelen veya ikinci bölgedeki hizmet süresini doldurduğu için genel atamaya tabi olan personelin atama tercih formları, bağlı bulunduğu birim tarafından usulüne uygun şekilde hazırlanarak Genel
Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük atama tercih formundaki taleple bağlı değildir…”
5.3. “Bölgeler” başlıklı 21 inci maddesinde; “Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların atama ve yer değiştirmeleri için yurdumuz birinci ve ikinci bölge olmak üzere iki bölgeye ayrılmış ve hizmet süreleri ile birlikte ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir…” 5.4. “Bölgeler ve Hizmet Süreleri” başlıklı 23 üncü maddesinde; “…Personelin, atandığı bölgedeki birimde, ekli (1) sayılı cetvelde belirlenen süreden önce atanmasını gerektiren bir sebep olmadıkça o birim için tespit edilmiş süre kadar hizmet görmesi zorunludur… Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil, ikinci bölge hizmetinden sarfınazar edilemez…” 5.5. “İkinci Bölgede Görevlendirilecek Personelin Sıralanması” başlıklı 24 üncü maddesinde; “İkinci bölgeye ilk defa atanacak personelin sırası; birinci bölgedeki hizmet sürelerine bakılmaksızın sicil numarası, rütbe ve hizmet branşları göz önüne alınarak ikinci bölgedeki kadro ve personel ihtiyacına göre belirlenir…” 5.6. “Sağlık Sebepleriyle Erteleme” başlıklı 30 uncu maddesinde; “Atamaya tabi personel; a) Kendisinin, eşinin veya çocuklarının, b) Anne ve babası için tek çocuk, kardeşi için ise tek kardeş olması şartıyla, bu kişilerden birine vasi tayin edilmesi durumunda anne, baba veya kardeşinin, sağlık durumları itibarıyla Şubat ayı sonuna kadar erteleme talebinde bulunabilir.
Birinci fıkradaki talebe dayanak olan sağlık kurulu raporlarının tam teşekküllü Devlet hastaneleri, Devlet eğitim ve araştırma hastaneleri ve üniversite hastanelerinden (özel hastaneler ile özel veya vakıf üniversitelerine bağlı hastaneler hariç) alınması şarttır. Başka sağlık kurumlarından alınan raporlar geçerli sayılmaz…” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya konu atama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, genel atama döneminde ikinci bölge atama tercihleri arasında bulunmayan bir ile atamasının yapıldığını belirterek; annesi ile yaşadığı ve düzenli kullandığı ilaçları atamasının yapıldığı şehirde temin edemeyeceği ve tedavisini tam teşekküllü araştırma hastanesi olan bir ilde yapabileceği için yapılan atamanın iptalini yada uygun bir ile çevrilmesini, uygun değil ise çalışmakta olduğu Ankara ilinde görevine devam etmeyi talep etmektedir.
8. Devlet memurlarının birtakım mazeretler çerçevesinde başka yerde görevlendirilme konusunda talep hakları var ise de buna ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması, insan kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.
9. Emniyet Teşkilatında atamalar Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılmaktadır. Anılan Yönetmeliğe göre ülkemiz 1.Bölge (Batı) ve 2.Bölge (Doğu) olmak üzere iki bölgeye ayrılmış; Yönetmeliğin bölgeler ve hizmet sürelerine ilişkin 23 üncü maddesinde, personelin bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet
görmesinin zorunlu olduğu ve Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge hizmetinden sarfınazar edilemeyeceği öngörülmüş olup; bu hüküm ile her emniyet mensubunun en az bir sefer 2.Bölge (Şark/Doğu) hizmeti yapmasının zorunlu tutulduğu görülmektedir.
10. Yönetmeliğin “Öncelik Sırası” başlıklı 12 nci maddesinde; hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için, bu Yönetmelikte belirtilen bölgelere yapılacak atama ve yer değiştirmelerde sırasıyla; hizmet bölümlerine ve ihtiyacına uygun kadro ve rütbelere, idari veya asayişle ilgili zorunlu sebeplere, personelin, eşinin veya çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumlarına ve bölgeler arası atamalarda personelin Atama Tercih
Formunda belirttiği yerlere uyulacağı öngörülmüş olup; 17 nci maddesinde ise, ikinci bölgeye atama sırası gelen personelin atama tercih formlarının, bağlı bulunduğu birim tarafından usulüne uygun şekilde hazırlanarak Genel Müdürlüğe gönderileceği, Genel Müdürlüğün atama tercih formundaki taleple bağlı olmadığı ifade edilmiştir.
11. İkinci bölgede görevlendirilecek personelin sıralanmasına ilişkin 24 üncü maddesinde ise; ikinci bölgeye ilk defa atanacak personelin sırasının, birinci bölgedeki hizmet sürelerine bakılmaksızın sicil numarası, rütbe ve hizmet branşları göz önüne alınarak ikinci bölgedeki kadro ve personel ihtiyacına göre belirleneceği öngörülmüştür.
12. Başvuru konusuna ilişkin İdareden temin edilen bilgilerden; başvuranın 2023 yılı Genel Atama Dönemi öncesinde “İpka İstemiyorum” şeklinde beyanda bulunması sonrası yapılan planlama neticesinde atamasının Hakkari Emniyet Müdürlüğü kadrosuna yapıldığı anlaşılmaktadır.
13. Başvuranın annesinin sağlık sorunları ile ilgili olarak; atama sırası gelip de mazeret kapsamında erteleme talep etme hususunun anılan Yönetmeliğin “Ertelemeler” başlıklı (6) ncı bölümünde düzenlendiği görülmektedir. Buna göre, sağlık sebepleriyle ertelemeye ilişkin Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde; anne ve babası için tek çocuk olması şartıyla, vasi tayin edilmesi durumunda anne veya babasının sağlık durumları itibarıyla Şubat ayı sonuna kadar erteleme talebinde bulunabileceği; bu talebe dayanak olan sağlık kurulu raporlarının tam teşekküllü Devlet hastaneleri, Devlet eğitim ve araştırma hastaneleri ve üniversite hastanelerinden (özel hastaneler ile özel veya vakıf üniversitelerine bağlı hastaneler hariç)
alınmasının şart olduğu belirtilmiştir. Anılan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, personelin anne ve babasının sağlık sorunları sebebiyle erteleme talebinde bulunabilmeleri için tek çocuk olması ve vasi olarak tayin edilmesi gerektiği, tek çocuk olma ve vasilik şartlarının her ikisinin de bir arada olması kaydıyla anne ve babasının sağlık mazereti olarak sunabileceği görülmektedir. Bu kapsamda İdareden temin edilen bilgilerden; başvuranın belirtilen şartlara haiz olmadığı, annesinin sağlık durumu ile ilgili idareye herhangi bir belge sunmamış olduğu anlaşılmaktadır.
14. Sonuç olarak, başvuranın “İpka İstemiyorum” şeklinde beyanda bulunması ve annesinin sağlık durumu ile ilgili olarak Yönetmeliğin “Sağlık Sebepleriyle Erteleme” başlıklı 30 uncu maddesinde belirtilen şartları sağlamaması sebebiyle, İdarece yapılan planlama neticesinde Hakkari Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atamasının yapılması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
15. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın “İpka İstemiyorum” şeklinde beyanda bulunması ve annesinin sağlık durumu ile ilgili olarak Yönetmelikte belirtilen şartları sağlamaması sebebiyle, İdarece yapılan planlama neticesinde yapılan atamasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Emniyet Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi