|
ÖZET: Başvuran, 2013 yılından beri Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde görev yapmaktadır ve Çorum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne yer değişikliği talep etmektedir. Başvuranın, ulaşım zorlukları ve olumsuz iklim koşulları gibi sebeplerle iş verimliliği ve psikolojik durumu olumsuz etkilenmiştir. İdare, yer değişikliği taleplerini hizmetin gereği ve kadro durumu gibi unsurlara göre değerlendirdiğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın uzun süredir aynı yerde çalıştığı ve benzer durumdaki diğer personelin yer değişikliklerinin yapıldığı göz önüne alındığında, başvuranın talebinin reddedilmesi hakkaniyete uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, idarenin 657 sayılı Kanun’un 72 ve 76. maddeleri uyarınca başvuranın yer değişikliği talebini dikkate alması gerektiği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın Çorum’a naklen atanmasının önünde hukuki bir engel bulunmadığına karar vererek, yer değişikliğinin en kısa sürede gerçekleştirilmesini tavsiye etmiştir. Bu durum, kamu yönetiminde iyi yönetim ilkelerinin uygulanması açısından da önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/1930-S.21.3210
BAŞVURU NO : 2020/94207
KARAR TARİHİ : 02/02/2021
TAVSİYE KARARI
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Kurum içi yer değişikliği taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 21/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde 16/08/2013 tarihinden itibaren
Sportif Eğitim Uzmanı olarak 8 yılı aşkın süredir çalıştığını, 15/06/2020 tarihli tayin talebine cevap verilmediğini, 06/07/2020 tarihli tayin talebinin olumsuz sonuçlandığını, ulaşım sıkıntısı, olumsuz iklim koşulları, Ardahan’ın memleketine ve diğer merkezi yerlere uzak oluşu, polis, asker ya da öğretmenin dört yılda tamamladığı zorunlu hizmetin iki katı zamandır çalışıyor oluşu ile geleceğe yönelik planlarını ertelemesinin iş verimini, psikolojisini ve ailesiyle olan ilişkisini çok olumsuz etkilediğini, Gençlik ve Spor Bakanlığı personelinin kurum içi atama, yer değiştirme ve nakil taleplerinin yaz döneminde Temmuz, kış döneminde Aralık aylarında olmak üzere yılda iki defa GSBNET sistemi üzerinden yapılacağına ilişkin duyurunun 22/06/2020 tarihinde itibaren yayınlandığını, buna istinaden 06/07/2020 tarihli tayin talebinde bulunduğunu, 10/08/2020 tarihinde açıklanan kurum içi yer değişikliğine göre 7 kadrolu, 10 sözleşmeli personelin atamasının gerçekleştiğini, Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde kendisiyle aynı dönemde ve daha sonra başlayan aynı ya da farklı unvandaki personellerin mazeretli/mazeretsiz atamaları yapılırken kendi atamasının yıllardır talep etmesine rağmen gerekçe gösterilmeksizin yapılmadığını, bu durumun kendisini olumsuz etkilediğini belirterek
Çorum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 07/09/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 23/09/2020 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne tahsisli 6 ncı dereceli Sportif Eğitim
Uzmanı kadrosunda görev yaptığı, ödemeye esas kazanılmış hak ve emekli keseneğine esas aylıklarının 16/02/2020 tarihi itibarı ile 6 ncı derecenin 2 nci kademesinde bulunduğu,
2.2) Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde görev yapmakta olan personelin istek üzerine
taleplerinin değerlendirilmesinin hizmetin gereği, kamu yararı ve kadro durumları göz önünde bulundurularak; mazerete bağlı taleplerin değerlendirilmesinin ise Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 13, 14, 14/A, ek 2 ve ek 3 üncü maddeleri kapsamında ve kadro durumu göz önünde bulundurularak 657 sayılı Kanun kapsamında yapılmakta olduğu,
2.3) Genel Müdürlüğün resmi web adresi üzerinden 22/06/2020 tarihinde yayınlanan
duyuruda, personelin kurum içi atama, yer değiştirme ve nakil taleplerinde, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlığa verilen görevlerin yürütülmesini teminen hizmetin gerekleri, kamu yararı, kadro ve pozisyon durumları göz önünde bulundurularak işlem tesis edileceğinin belirtildiği, 23/06/2020 tarihli ve E. sayılı merkez ve taşra birimlerine gönderilen yazıyla da yer değiştirme suretiyle atanma talebinde bulunacak personelin duyuruda belirtilen esaslar dahilinde müracaatlarını yapmaları gerektiğinin bildirildiği,
2.4) 22/06/2020 tarihinde yayınlanan duyuruya göre; Ardahan Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğünde 2 Gençlik ve Spor İlçe Müdürü, 2 Yurt Müdürü, dahil 2
Sportif Eğitim Uzmanı, 1 Yurt Yönetim Memuru, 5 Antrenör ve 4 Memur olmak üzere toplam
16 personelin tayin talebinde bulunduğu,
2.5) Bu personellerden; Memur unvanında görev yapmakta olan 3 personelden birinin sağlık
mazeretine, birinin engellilik mazeretine bağlı olarak birinin de 2828 sayılı Sosyal Hizmetler
Kanunu kapsamında istihdam edilmesi nedeniyle, Antrenör unvanında görev yapmakta olan 3 personelin birinin eş durumu mazeretine bağlı olarak, ikisinin de kamu yararı ve hizmetin gereği nedeniyle, Yurt Yönetim Memuru olarak görev yapan 1 personelin eşinin sözleşmeli personel statüsünde olması ve çalışma süresini tamamlaması nedeniyle tayin edilmesinin uygun görülmesi üzerine eş durumu nedeniyle olmak üzere 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin A bendi kapsamına tabi toplam 7 personelin tayininin yapılabildiği,
2.6) Ayrıca Memur unvanında görev yapan 1 personelin askeri personel olan eşinin Ardahan
iline tayin olması nedeniyle Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne atamasının yapıldığı, bu personelden başka Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne naklen atanma talebinde bulunan personel bulunmadığı,
2.7) Bununla birlikte Araştırma ve Planlama Hizmet Grubu içerisinde yer alan Sportif Eğitim
Uzmanı kadrosunun, Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne tahsisli 6 adet kadroda dahil 2 personelin görev yapmakta olduğu, Çorum Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğüne tahsisli 11 adet kadroda ise 6 personelin görev yaptığı,
2.8) Diğer taraftan 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin A bendi kapsamına Ardahan
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde görev yapan 33 personelle, Çorum Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğünde görev yapan 118 personelle kamu hizmetlerinin ifa edildiği, Bakanlığın ülkemizin sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illerin gruplandırılarak, gelişmişlik sırasına göre hizmet bölgeleri, bu bölgelere bağlı zorunlu çalışma süreleri ve zorunlu yer değiştirmeye tabi personeli bulunmadığı,
2.9) Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Temmuz ayında ve hâlihazırda Sportif Eğitim
Uzmanı için 6 ncı kadro derecede 2 dolu 4 boş kadro olduğu, Çorum Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğünde ise Temmuz ayında ve hâlihazırda Sportif Eğitim Uzmanı için 4, 5 ve 7 nci kadro derecede birer adet boş, 6 ncı kadro derecede 2 adet boş kadro olduğu,
2.10) Personelin 2020 Aralık ayı içerisinde talepte bulunması halinde kadro durumu Ardahan
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünden naklen gitmek isteyen, Ardahan Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğüne naklen gelmek isteyen personelin mazeret, hizmet sınıfı, hizmet grubu, ihtiyaç vb. hususların değerlendirilmesi sonucunda naklen tayin işleminin yapılıp yapılmayacağına karar verileceği,
2.11) Polis, öğretmen, asker, sözleşmeli ve işçi gibi unvan, statü ve pozisyonlarda görev
yapanların tayin işlemlerinin bu unvan, statü ve pozisyonlar için yapılan hukuki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, naklen tayin talep işlemlerinde hizmet süresi kriterinin tek başına belirleyici bir unsur olmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde “Devletin temel amaç ve
görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.2) “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde “Çalışma, herkesin hakkı ve
ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirler alır.” ,
3.3) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde “Kurumlarda yer
değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…
İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.
Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet
Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.”,
5.2) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı
maddesinde “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler…”,
6) 10/07/2018 sayılı ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 numaralı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Personel
Genel Müdürlüğü” başlıklı 193 üncü maddesinde “(1) Personel Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: …b) Bakanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek,…”,
7) 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;
7.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelikte geçen; a)
Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder.”,
7.2) “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar”
başlıklı 9 uncu maddesinde “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.”,
7.3) “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28 inci maddesinde “Kurumlar bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini
Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın yer
değişikliğinin en kısa sürede Çorum iline yapılması yönünde tavsiyede bulunulmasına ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, 16/08/2013 tarihinden bu yana Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Sportif
Eğitim Uzmanı olarak görev yapmakta olduğundan bahisle Çorum Gençlik Spor İl
Müdürlüğüne yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir.
10) İdareler idari işlem tesis ederlerken bağlı yetki veya takdir yetkisi kullanmaktadırlar. Bir
idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden bahsedilir.
11) Kamu hizmetlerinin nasıl yerine getirileceğinin ve alınacak kararların her birinin önceden
öngörülerek bütün unsurlarıyla ayrıntılı bir şekilde yasayla düzenlenmesine imkân bulunmaması nedeniyle; hem kanunların uygulanmasını, kaynakların uygun şekilde kullanılabilmesini, kamu hizmetlerinin iyi işlemesini ve kamu düzeninin sağlanmasını temin etmek, hem de idareye tanınan takdir yetkisinin hangi çerçevede kullanılacağını belirlemek amacıyla kanunlara uygun olmak koşuluyla yönetmelikler veya benzeri ikincil düzenlemeler tesis edilebilmektedir. Bu durum, idareye tanınan takdir yetkisinin objektif bir hale gelmesi, hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir kuralların ortaya konması, idarenin eşitliğe aykırı ve keyfi uygulamalarına karşı koruyucu bir önlem olması, bireylerin idarenin eylem ve işlemlerde kendilerine uygulanacak hukuk kurallarının neler olduğunu bilmesi ve davranışlarını ona göre ayarlayabilme imkanına sahip olması ve böylece hukuki belirliliğin sağlanması açısından hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak kabul edilmektedir.
12) İdarenin takdir yetkisinin bulunması keyfi davranması anlamına gelmemektedir. İdareye
yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır.
İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır. Burada asıl dikkat edilmesi gerekli olan husus, söz konusu düzenleyici işlemlerin
Anayasa’dan başlayarak kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük vb. üst hukuk normlarına aykırı olup olmadığı, bu konuda üst hukuk normlarından kaynaklanan bir yetkinin bulunup bulunmadığı, takdir yetkisinin kamu yararına ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığıdır.
13) Anayasamızın 17 nci maddesinde herkesin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme
hakkına sahip olduğu, 5 inci maddesinde Devletin amaç ve görevlerinde birinin de insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olduğu, 41 inci maddesinde Devletin toplumun temeli olan ailenin huzur ve mutluluğunu devam ettirilmesi ve bu yolla kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacıyla gerekli tedbirler almakla ve teşkilatını kurmakla görevli olduğu, 49 uncu maddesinde Devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirler almakla yükümlü olduğu, 56 ncı maddesinde ise Devletin herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak üzere gerekli tedbirleri alacağı düzenlenmiştir.
14) Aynı şekilde, yüksek yargı kararlarında, Devletimizin nitelikleri arasında sayılan sosyal
hukuk devleti; kişilerin huzur, refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan, kişilerin hakları ile kamu yararı arasında adil bir denge kurabilen, çalışma hayatını geliştirerek çalışanlarını koruyan devlet olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsam içinde kişileri mutlu kılmak, onların hayat mücadelesini kolaylaştırmak, insan haysiyetine yaraşır onurlu bir hayat sürdürmelerini sağlamak gibi hususların da yer aldığı kuşkusuzdur.
15) Kamu hizmetlerinde istenilen verimliliğin sağlanabilmesi açısından çalışma ortamı
koşullarının önemi oldukça büyüktür. Bu nedenle çalışma ortamı koşullarının fiziksel ve psikolojik açıdan çalışanlara rahatsızlık vermeyen, sıkıntıya yol açmayan, sorunlardan arındırılmış bulunması ve çalışanların yeterli ve güvenli çalışma ortamına sahip olabilmesi için her türlü önlemin alınmış olması gerekmektedir.
16) Kanun koyucu, hem kamu görevlilerinin naklen atanmalarını kurala bağlamak ve
kolaylaştırmak amacıyla bazı düzenlemeler yapma yoluna gitmiş; bu kapsamda 657 sayılı
Kanun’un 72 nci maddesinde kurumların personelin yer değiştirme suretiyle atamasını yaparken uyması gereken genel esaslar belirlenmiş, bu konuda genel bir yönetmelik çıkarılacağı düzenlenmiş, 76 ncı maddesinde ise memurların kurumlarınca naklen atanmaları düzenlenmiştir. 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde yer alan yer değiştirmeyle ilgili atama esaslarının Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği yönündeki hükme dayanarak hazırlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik vasıtasıyla, devlet memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarına yönelik işlemlerin temel ilkeleri belirlenerek, bu tür atamaların ne şekilde uygulanacağına ilişkin genel çerçeve belirlenmiş; bu Yönetmeliğin 28 inci maddesiyle de, idarelerin Yönetmeliğe aykırı olmamak kaydıyla ve Devlet Personel
Başkanlığı’nın görüşünü almak suretiyle kendi özel yönetmeliklerini çıkarmaları öngörülmüştür.
17) Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapmakta olan personelin kurum içi atama,
yer değişikliği ve nakil taleplerine ilişkin açıklayıcı verilerin yer aldığı Temmuz 2020 tarihli
Gençlik ve Spor Bakanlığı Personelinin Kurum İçi Yer Değiştirmelerine İlişkin
Kılavuzda; taleplerin değerlendirilmesi sürecinde mevcut kadro ve pozisyon imkânları çerçevesinde personelin dengeli dağılımının gözetileceği, önceliğin mezkûr mevzuatın mazeret saydığı durumlara bağlı taleplere verileceği belirtilmiş olup memur personelin iller arası yer değişikliği şartları arasında sayılan ‘F-İsteğe Bağlı Yer Değişikliği’ başlığı altında, isteğe bağlı atanma talebine ilişkin sebebin açıklayıcı dilekçeyle (varsa) talebe konu duruma ilişkin belgenin ibraz edilmesi açıklamasına yer verildiği görülmüştür.
18) Somut olayda, 16/08/2013 tarihinden bu yana Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde
görev yapmakta olan başvuran; ulaşım sıkıntısı, olumsuz iklim koşulları, Ardahan’ın memleketine ve diğer merkezi yerlere uzak oluşu, zorunlu hizmet süresinin bulunduğu kurumlara tabi personelin zorunlu hizmetinin iki katı zamandır çalışıyor oluşu ile geleceğe yönelik planlarını ertelemesinin iş verimini, psikolojisini ve ailesiyle olan ilişkisini çok olumsuz etkilediğini belirterek yer değişikliği talebinin gerekçesini açıklamış, daha önce yer değişikliği için verdiği üç dilekçesine olumlu yanıt alamadığını belirtmiş olup başvuranın içinde bulunduğu şartlarda çalışmakta zorlanarak yer değişikliği talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
19) İdare tarafından ise 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik referans alınarak yer değiştirme işlemlerinin yapıldığı, personelin istek üzerine taleplerinin değerlendirilmesinin hizmetin gereği, kamu yararı ve kadro durumları göz önünde bulundurularak yapılmakta olduğu, başvuranın 2020 Aralık ayı içerisinde talepte bulunması halinde kadro durumu, Ardahan Gençlik ve Spor İl
Müdürlüğünden naklen gitmek isteyen, Ardahan Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne naklen gelmek isteyen personelin mazeret, hizmet sınıfı, hizmet grubu, ihtiyaç vb. hususların değerlendirilmesi sonucunda naklen tayin işleminin yapılıp yapılmayacağına karar verileceği ifade edilmiştir. Başvuran tarafından, Kamu Denetçiliği Kurumunun Şikayet Yönetim Sistemi üzerinden 01/02/2021 tarihinde gönderilen mesajda; “GSB net sistemi üzerinden 15 Aralık 2020 tarihine kadar tayin talebinde bulunmamız istenmiş ve 31 Aralık 2020 tarihine kadar tayin sonuçlarının belli olacağı duyurulmuştur; ancak tayin sonuçları hala açıklanmadı.” şeklinde bilgi verilmiş olup başvuranın 2020 yılı kış dönemi kurum içi yer değişikliği için talepte bulunduğu, ancak atama sonuçlarının henüz açıklanmadığı gerek başvuranın gönderdiği mesajdan gerekse Bakanlığın resmi internet sitesinde (https://pgm.gsb.gov.tr/Duyuru/220408/2020-yili-kis-donemi-kurum-ici-atama-nakil-ve-yerdegistirmeye-iliskin-duyuru.aspx) yer alan “2020 Yılı Kış Dönemi Kurum içi Atama, Nakil ve
Yer Değiştirmeye İlişkin taleplerin değerlendirilme ve sonuçlandırılma işlemleri, Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği tercih ve yerleştirme işlemlerinin tamamlanmasına müteakip ivedilikle gerçekleştirilecektir.” ifadelerinin yer aldığı duyuru metninden anlaşılmıştır.
20) İdarelerin 657 sayılı Kanunun 72 ve 76 ncı maddelerindeki genel esaslara dayanarak takdir
yetkisi çerçevesinde yer değişikliği işlemi yapabileceği açık olup Gençlik ve Spor Bakanlığı
Personelinin Kurum İçi Yer Değiştirmelerine İlişkin Kılavuzda da memur personel için iller arası yer değişikliği için ‘İsteğe Bağlı Yer Değişikliği’ hususuna da yer verilmiş olduğu görüldüğünden; idarenin, yer değişikliği talebinin asıl sebebi 8 yıla yakın bir süredir
Ardahan’da çalışan/yaşayan ve hizmet süresinin uzunluğuna buna bağlı olarak yaşadığı sıkıntılar olan başvuranı, 657 sayılı Kanun kapsamında genel esaslara ve söz konusu Kılavuz kapsamında naklen atamasının önünde hukuki bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Ayrıca; Kamu Denetçiliği Kurumunun 01/06/2020 tarihli ve 2019/21419 no.lu Tavsiye
Kararında da benzer yönde değerlendirmelerde bulunulmuştur.
21) Yukarıda yer verilen düzenlemelere ve takdir yetkisinin kullanılmasına ilişkin genel
kurallara dayanarak idarelerin, kurum içi yer değişikliği taleplerinde, personelin ihtiyacını ve motivasyonunu, buna bağlı olarak personelin verimliğini ve huzur içinde çalışmasını da ön planda tutması gerektiği açıktır. Zira kamu yönetiminin geçirdiği değişim ile birlikte klasik personel yönetimi de dönüşmüş ve kamuda modern insan kaynakları anlayışı benimsenmeye başlanmıştır. Bu kapsamda; iyi yönetim ilkelerini kendine rehber edinen idareler insan kaynaklarının kurumsal amaçlar doğrultusunda en etkin ve verimli bir biçimde kullanılmasını artık bir zorunluluk olarak görmelidirler. Bu kapsamda; kamu kurum ve kuruluşlarının verimli ve etkili olabilmesi için her bir çalışanın bireysel kapasitesini ve mümkün olan en üst düzeyde çalışma arzusunu arttırmak gerekliliği kabul edilmeli ve bu yönde gereken tedbirler alınmalıdır.
22) Diğer taraftan; idare tarafından kadro sayılarına ilişkin gönderilen verilere bakıldığında;
2020 yılı Temmuz ayı ve hâlihazırda, Çorum ilinde başvuranın durumuna uygun boş kadro da
bulunduğu görülmekte olup sınırlı sayıda boş pozisyon olmasının talebin göz önünde bulundurulmasına engel olmayacağı, Ardahan ilindeki personel ihtiyacının; Bakanlık tarafından ilgili birimlerce bildirilen personel ihtiyacı/fazlası, kadro imkânları ile hizmet ihtiyacı ve hizmetin gereği çerçevesinde karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.
23) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Anayasal ilkeler, yer değişikliğine
ilişkin kanun hükümleri ve takdir yetkisine ilişkin genel esaslar göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın uzun süredir görev yaptığı Ardahan ilinden Çorum iline tayin talebinin reddedilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı, idarenin 657 sayılı Kanunun 72 ve 76 ncı maddeleri ile bahsi geçen Kılavuz uyarınca başvuranı naklen atamasının önünde herhangi bir hukuki engel de bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvuranın talebinin idare tarafından dikkate alınarak yer değişikliğinin en kısa sürede Çorum iline yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Erzurum
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın yer değişikliğinin en kısa sürede Çorum iline yapılması yönünde GENÇLİK VE
SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi