Yer tesliminin yapılmaması nedeniyle yükleniciye gecikme cezası uygulanmaması hukuken geçerli midir (Sayıştay)

Arşiv Binası yapım işinde, yer teslimi yapıldığına ilişkin belge bulunmasına rağmen yer teslimi yapılmaması gerekçesiyle süre uzatımı verilmesi.

Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yaptırılan “Arşiv Binası” yapım işinde, yer teslimi yapıldığına ilişkin belge bulunmasına rağmen yer teslimi yapılmaması gerekçesiyle süre uzatımı verildiği, ayrıca mevzuata göre ödeneği bulunan işler için ihaleye çıkılmasının zorunlu olmasına karşın, daha sonra hak edişin geç ödenmesi gerekçesiyle tekrar süre uzatımı verildiği ve hak edişin geç ödenmesi hususunda ödeneğinin mevcut olup olmadığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge (bütçe tertibi, ödenek durumu vb.) bulunmaması dolayısıyla kamu zararına sebep olunduğu iddiası ileri sürülmüşse de;

Denetçi sorgusuyla talep edilen;

Arşiv Binası Yapım İşine ait yıllara sariye dönüşen hak edişler için Gelir Vergisi Kanununun 94/3 maddesine göre yapılan tevkifat kesintisi yapıldığını gösterir belgeler,

Söz konusu yapım işinde, revize iş programı,

Yapım işi yapılan arsanın, mülkiyet (yapının fiili toplam inşaat alanı, mülkiyet sınırlarına göre karşılaştırılması, tam ve hisseli olup olmadığı, alanın arsa-arazi vb niteliği statüsü; sosyal tesis vb. gibi ilgili bilgilerin tablo halinde düzenlenmesi) ve tapu durumunun (tablo halinde: ihale tarihindeki mülkiyet ve imar durumu, nihai olarak mülkiyet ve imar durumu, emsal, kaks, taks, hmax vb) ile fiili projeye göre yapım inşaat durumu karşılaştırılması açıklamalar ve bunlara ilişkin belgelerin,

Söz konusu yapım işinde, aşırı düşük sınır değer tespitine ilişkin hesaplamaya (Sınır Değer, verilen teklifler, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi, yaklaşık maliyet gb. Verilerin karşılaştırılmalı tablosu) ilişkin belgeler (KİK modülü vb. dahil) ilişkin belgeler ile açıklama istenilecek ve istenilmeyecek sıralı iş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin belirlemenin ve ilgili tabloların (ayrıntılı yüzde hesaplamalarını sıra ile gösterecek şekilde),

Savunma ekinde gönderildiği belirlenmiştir.

İşlem dosyası içerisinde yer alan Fiili İş Yeri Teslim Tutanağından, Fen İşleri Müdürlüğüne ait açık hava deposunda bulunan malzemeler idare tarafından boşaltılamadığı için fiilen iş yeri tesliminin yapılamadığı, depoda bulunan malzemelerin boşaltıldığı gün olan … Pazartesi günü fiilen yer teslimi yapıldığı,

Buna göre yüklenici idareden kaynaklanan bir nedenle işe … gün gecikmeli olarak başladığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesi 4’üncü bendinde;

“İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükümden, yüklenicinin kendisinden kaynaklanmayan, yani idareden kaynaklanan bir nedenle işe süresinde başlayamaması nedeniyle ve bu durumun da taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması sebebiyle, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin süresi … gün süreyle uzatıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, süre uzatımına sebep olduğu bildirilen tüm gerekçelerde yükleniciye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı görüldüğünden, söz konusu gecikmeler için “gecikme cezası” uygulanmamasında hukuka aykırılık yoktur.

Açıklanan gerekçelerle kamu zararı da oluşmadığından, sorgu konusu edilen toplam … TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,