|
ÖZET: Başvuru, Eğil Nebiler Vadisi Yerel Eylem Grubu Derneği tarafından, “Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” çerçevesinde Diyarbakır TKDK Koordinatörlüğü’ne sunulan projeye yönelik olarak yapılmıştır. Proje, dernek yönetim kurulu üyesinin resmi belgede sahtecilik suçundan adli sicil kaydı bulunduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuran, bu kararın hukuka aykırı olduğunu ve mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmiştir.
Diyarbakır Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, başvurunun reddinin gerekçelerini açıklamış ve LEADER yaklaşımının, yerel kalkınma stratejilerinin geliştirilmesi için yerel katılımı teşvik ettiğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuru sürecinde adli sicil sorgulamasının yapıldığı ve ilgili suçun başvuruya engel teşkil ettiği ifade edilmiştir. Başvuranın, dernekle olan bağlantısını kesmesinin ardından yapılan yeni başvurunun da kabul edilmediği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddini uygun bulmuş ve idarenin kararının hukuka, hakkaniyete ve iyi yönetim ilkelerine uygun olduğunu tespit etmiştir. Ret kararının, başvuranın itirazına rağmen geçerli olduğu ve dava açma süresinin devam ettiği belirtilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/79397-S.20.86372
BAŞVURU NO : 2020/6266
KARAR TARİHİ : 02/10/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME
KURUMU BAŞKANLIĞI
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : IPARD II Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması
LEADER Yaklaşımı Proje başvurusunun reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu iddiasına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Eğil Nebiler Vadisi Yerel Eylem Grubu Derneği adına 17/12/2019 tarihinde
“Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşım”ı kapsamında Diyarbakır
TKDK Koodinatörlüğü’ne yaptıkları başvurunun Dernek Yönetim Kurulu üyesi
’nin resmi belgede sahtecilik suçu işlediği gerekçesiyle reddedildiğini ancak söz konusu şahsın aynı zamanda Mahallesi muhtarı olarak görev yapmakta olduğunu; Kurumun Çağrı ilanında başvuramayacak olanlar bölümünde belirtilen suçları işleyen kişilerin, resmi görevlerinde bulunmasına engel olan suçlar olduğunun açık olduğunu ve başvuru sırasında kurum yönetim kurulu üyelerinden Adli Sicil Belgesi talep edilmediğini; Derneklerine tebliğ edilen ret yazısından sonra ’nin dernekle ilgili tüm bağlarını koparmasına karşın yeniden yaptıkları başvurunun da reddedildiğini; iddia ve şikâyet etmekle, TKDK’nin ret kararının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile mağduriyetlerinin giderilmesi hususunda gereğini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Diyarbakır Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 13.05.2020 tarihli ve 57969497-020sayılı cevabi yazısında özetle, 2.1. LEADER Yaklaşımının, Avrupa Birliği ve Türkiye IPARD Programı kapsamında desteklendiği, başvuruların kabulü, incelenmesi, değerlendirilmesi ve desteklenmesi ile ilgili görev ve yetkinin Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’na ait olduğu; 2.2. LEADER Yaklaşımı ile kırsal alanlar için sürdürülebilir kalkınma stratejilerinin hazırlanması ve uygulanmasında yerel katılım ve ortaklığın teşvik edilmesinin amaçlandığı; 2.3. Bu yaklaşımın, kırsal sorunlar için yenilikçi çözümler üretilmesini teşvik ettiği, yerel aktörlerin, kendi bölgelerinde uygulanacak projeler ve gerçekleştirilecek strateji ile ilgili olarak karar alma süreçlerine dâhil olmalarının sağlandığı; 2.4. LEADER yaklaşımında, yerel kalkınma stratejilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasında karar verme yetkisinin Yerel Eylem Gruplarına ait olduğu, Yerel Eylem Gruplarının hazırladığı
Yerel Kalkınma Stratejisi (YKS) doğrultusunda tüm kalkınma sürecinin yönetildiği; 2.5. Yerel Eylem Grubunun, kırsal toplulukların kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla, ilgili kanun hükümlerine uygun olarak kurulmuş Dernekler olduğu; Dernek Yönetim Kurulu’nda, en az %20’lik kesimin kamu (yerel otoritelerin) temsilcilerinden oluştuğu, Yerel Eylem Gruplarının yönetim kurulunda yaş çeşitliliği ve cinsiyet eşitliğinin hedeflendiği; 2.6. Yerel Eylem Gruplarına verilen desteğin Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti eşfinansmanından oluşan IPARD Program fonundan sağlandığı; bu desteğin “Kamu Katkısı” olarak adlandırıldığı; kamu katkısının, program çerçevesinde gerçekleşmiş taahhütler için geri ödemesiz olarak kullandırıldığı; 2.7. Destek ile (kamu katkısı), toplam uygun harcamaların %100’ünün karşılandığı; bunun
%90’ının AB katkısı, %10’unun Türkiye Cumhuriyeti katkısı olarak belirlendiği; destek miktarının, programda belirlenen uygun harcamalar kapsamında bütçe sınırları dikkate alınarak her bir YEG için yıllık olarak belirlendiği; 2.8. Sürecin nasıl işlediğine ilişkin olarak, LEADER tedbiri kapsamında Potansiyel Yerel
Eylem Gruplarına dernek kurmaları ve stratejilerini hazırlamaları için dört aylık bir çağrı ön duyuru süresinin uygun görüldüğü; çağrı ön duyuru süresi tamamlandıktan sonra Tarım ve
Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından başvuru çağrı ilanının yayımlandığı; 2.9. Başvuruların, başvuru çağrı ilanında belirtilen tarihler arasında Yerel Kalkınma
Stratejisinin uygulanacağı ilde bulunan İl Koordinatörlüğüne elden teslim edildiği; hazırlamış oldukları Yerel Kalkınma Stratejileri (YKS) Yönetim Otoritesi tarafından onaylanan YKS ve eklerinin aynı zamanda bu sözleşmenin de çerçevesini belirlediği; 2.10. YEG’lerin uygulama boyunca yapacakları faaliyetleri gösteren Eylem Planı ile bu faaliyetler için yapmayı planladıkları harcamaları gösteren finansal planın, YKS Uygulama
Sözleşmesinin eklerini oluşturduğu; 2.11. Stratejileri onaylanan YEG’lerin uygulama sırasında Eylem Planında belirtmiş oldukları öncelik ve faaliyetlere uygun hareket etmek zorunda oldukları, ayrıca, YKS kapsamında harcama yaparken; finansal plandaki bütçe limitlerini geçemeyecekleri, YEG’lerin yönetmeliğe mi?) göre ilgili kişilerin Adli Sicil Sorgulamasının yapıldığı; ‘nin adli sicil kaydı olduğunun görüldüğü, Hukuk Müşavirliği’ne ilgili sicil kaydının gönderildiği, Müşavirlikçe bu suçun projeye engel teşkil ettiği değerlendirilerek projenin reddedildiği; ret yazısının gerekçeleri ile birlikte Kurum Merkezine yazıldığı, akabinde; başvuru sahibine projenin uygun görülmediğine dair yazı ve gerekçesinin gönderildiği, 3.5. Dernek Yönetim Kurulu üyesi ‘nin 30.03.2014-31.03.2019 tarihleri arasında muhtarlık yaptığı, ancak; projenin koordinatörlüklerine 17.12.2019 tarihinde sunulduğu, söz konusu üyenin o tarihlerde muhtarlık görevine devam etmediği, Kurumları çağrı ilanında “sahtecilik” suçunun projenin ret sebebi olduğunun belirtildiği; sadece Kurumun çağrı ilanına çıktığı tarihte değil, ilerleyen tarihlerde yapılan kontrollerde de başvuru sahibinin projenin reddini gerektiren bir suç işlediğinin tespit edilmesi halinde Kurum prosedürleri gereği başvurunun reddi gerektiği; 3.6. Gerçek kişi, tüzel kişilik, kooperatif ve dernek olarak Kurumları hibelerinden faydalanmak isteyen başvuru sahiplerinin projeyi sundukları tarihte yetkili kişilerini belirledikleri, başvuru formu ve eklerinde yer alan kişiler üzerinden incelemelerini yaptıkları, bu kişilerin değiştirilmesinin Kurumları prosedürleri açısından uygun görülmediği; 3.7. Kurumları prosedürlerinin gayet açık olduğu, çağrı ilanlarında detaylı olarak gerekli bilgilerin verildiği, ilgili suçun projenin reddine sebep olan suçlardan biri olması dolayısı ile başvuru sahibinin isteminin dostane olarak çözüme kavuşturulması hukuken ve fiilen mümkün olmadığı; Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”; 5. 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Sayısı:4)
Otuzbeşinci Bölüm: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 5.1. “Amaç” başlıklı 489. maddesinde, “Bu Bölümün amacı; ulusal program ve stratejilerde öngörülen ilke ve hedefler çerçevesinde, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakları da kapsayacak şekilde, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetleri gerçekleştirmek üzere Tarım ve
Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.”; 5.2. “Kurumun sorumlulukları” başlıklı 505. maddesinde, “(1) Kurum, ilgili mevzuat, Avrupa Birliği müktesebatı ve anlaşmalar çerçevesinde uygulamanın etkin, etkili ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi, ödemelerin zamanında ve uygun bir şekilde yapılması, desteklenen proje ve faaliyetlerin sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesinin sağlanması, buna ilişkin kontrol ve izlemenin gerçekleştirilmesi, ilgili kurum ve makamlara görevleri ile ilgili bilgi, belge ve raporların tam ve zamanında intikali ile görevli ve sorumludur.”; 6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”; 7. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “Ret kararı” başlıklı 33. maddesinde, “(1) İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olmadığı kanaatine varılması hâlinde ret kararı verilir.”; 8. “Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı (IPARD II) Yerel Kalkınma
Stratejilerinin Uygulanması Leader Yaklaşımı Başvuru Çağrı Rehberi, 7. Çağrı Dönemi
(2019-V7.0),
8.1. “2. Başvuru Koşulları 2.4. Başvuramayacak Olanlar” başlıklı 8. sayfasında, “Aşağıda belirtilen durumlardan herhangi birinin varlığında, diğer tüm koşullar sağlansa dahi başvuru sahibi destek almak amacıyla başvuruda bulunamaz.
– Haklarında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınanalar, mal varlığı ya da işlerinin yönetimi atanmış kayyum veya vasi tarafından idare edilenler, – Türkiye Cumhuriyeti’nin yasal hükümleri uyarınca, sosyal sigorta primi veya vergi ödemesi ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, – Başvuru aşamasında, YKS uygulama ve uygulama sonrası dönemde TKDK Kara Listesinde olanlar, – Hırsızlık, kaçakçılık, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, sahtecilik, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, zimmet, irtikap veya rüşvet suçlarından adli sicil ve/veya adli arşiv kaydı olanlar, – 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan adli sicil ve/veya adli arşiv kaydı olanlar, – Türk Ceza Kanunu’nun 102., 103. ve 104. Maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil ve/veya adli sicil arşiv kaydı olanlar TKDK’ya YKS BAŞVURUSUNDA BULUNAMAZLAR.
Kontroller, YEG ve Yönetim Kurulu Üyeleri ile temsil ve ilzama yetkili kişi(ler) üzerinden yapılmaktadır.”; 8.2. “8. Başvuruların Değerlendirilmesi 8.3.Başvurunun Reddedilmesi” başlıklı 31. ve 32.
sayfalarında, “Yerel Eylem Grupları tarafından TKDK’a sunulan başvuru paketi TKDK ve Yönetim Otoritesi tarafından değerlendirilmektedir. TKDK, YEG başvuruları ile ilgili kararı yazılı olarak bildirilir. Yönetim Otoritesi, YKS değerlendirme sonuçlarını web sitesinde (https://ipard.tarim.gov.tr) yayımlar ve ayrıca tüm YEG’lere resmi bir yazı ile bildirir.
Başvurunun reddedilmesine ilişkin olası nedenler tahdidi olmaksızın aşağıda listelenmiştir.
Buna göre:
– Başvurunun eksik olması veya başvuru çağrı rehberinde belirtilen koşulları karşılamaması, – YEG’in gerekli şartları taşımaması, – Eksik evrak sürecinde talep edilen belgelerin bir ya da birkaçının belirtilen son tarihe kadar teslim edilmemiş olması, – YEG’in sözleşme imzalanmadan önce stratejiye yönelik harcamalara başlaması, – Yapay oluşturulmuş koşulların tespiti, TKDK’nın her türlü ret ya da destek vermeme kararı, itirazların değerlendirilmesi sonrasında, nihaidir.”; Düzenlemelerine yer verilmiştir.
9. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu resmi web sayfasının https://www.tkdk.gov.tr/SikcaSorulanSorular başlıklı adresinde, 9.1. Aynı başvuru çağrı döneminde birden fazla başvuruda bulunabilir miyim?” sorusuna cevaben; “Hayır. Bir başvuru çağrı döneminde aynı tüzel kişilik veya aynı gerçek kişi adına birden fazla proje başvurusunda bulunamazsınız. Daha ayrıntılı bilgi için resmi web sitesinde (www.tkdk.gov.tr) yer alan ”Başvuru Çağrı Rehberi” ne bakınız.”; 9.2. IPARD kapsamındaki desteklerin niteliği nedir? Destekler karşılıksız mıdır? sorusuna cevaben; “IPARD kapsamındaki mali destekler karşılıksız olmakla birlikte şartlı ve mükellefiyetlidir. Şöyle ki destekleme kararı alındıktan sonra imzalanacak sözleşmelerde belirtilen hususlara uyulması durumunda destekler karşılıksız yani geri ödemesiz olarak verilecektir. Sözleşme hükümlerinin ihlali durumlarında ise sağlanmış mali desteklerin varsa gecikme faizi ile birlikte geri alımı söz konusudur.”; 9.3. Başvurular hangi tarihler arasında kabul edilecektir? sorusuna cevaben; “Başvurular, Başvuru Çağrı İlanında belirtilen tarihler arasında ilgili İl
Koordinatörlüklerinde kabul edilecektir. Başvuru paketlerinin teslimi için son tarih ve saat, ilgili “Başvuru Çağrı İlanı”nda belirtilmektedir. Son teslim tarihinden sonra yapılacak başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.”; Açıklamalarına yer verilmiştir.
10. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2014-2020 IPARD Programı
(IPARD II Dönemi) Yedinci Başvuru Çağrı İlanı için Bkz:
Adres:https://www.tkdk.gov.tr/Content/File/BasvuruFiles/BasvuruCagriIlani/IPARDII/IPAR
DII_YedinciBasvuruCagriIlani.pdf:
“Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Kurumu 12 Eylül 2019 tarihinde Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER
Yaklaşımı tedbirine yönelik Yedinci Başvuru Çağrı İlanına çıkmış bulunmaktadır.
TEDBİR ADI BAŞVURU TARİHLERİ
Başvurular 12.11.2019 tarihi saat 09:00’dan itibaren yatırımın
Yerel Kalkınma uygulanacağı ilde bulunan TKDK İl Koordinatörlüklerinde kabul
Stratejilerinin edilmeye başlanacaktır. Online Proje Başvuru Sistemi 09.12.2019
Uygulanması – tarihi saat 18:00’da kapatılacaktır.
LEADER Yaklaşımı
Başvuruların son teslim tarihi 12.12.2019 saat 18:00’dir. Son teslim tarihinden sonra yapılacak başvurular kabul edilmeyecektir.
Kuralına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi araştırma ve incelemesi neticesinde, şikayetin reddini önermiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran özetle, Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması LEADER Yaklaşımı Tedbiri” kapsamında 17/12/2019 tarihinde Diyarbakır TKDK İl Koordinatörlüğüne sundukları başvurularının incelenmesi aşamasında yapılan sorgulamada, Nebiler Vadisi Yerel Eylem
Grubu yönetim kurulu üyelerinden ’nin resmi belgede sahtecilik suçundan adli sicil kaydı olduğunun tespit edilmesi üzerine projelerinin reddedildiğini, şahsın aynı zamanda
Mahallesi muhtarı olarak görev yapmakta olduğunu, Derneklerine tebliğ edilen ret yazısından sonra söz konusu şahsın dernek ile tüm ilişkisinin sonlandırılmasına karşın yeniden yaptıkları başvurunun da reddedildiğini; iddia ve şikâyet etmekle, TKDK’nin ret kararının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile mağduriyetlerinin giderilmesi hususunda gereğini talep etmiştir.
13. 2014-2020 dönemini kapsayan IPARD II. Dönemi “Yerel Kalkınma Stratejilerinin
Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” ile yerel ihtiyaç ve kaynaklar esas alınarak sürdürülebilir ve kapsayıcı bir yerel kalkınmanın gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu yaklaşım incelendiğinde, iki temel kavram göze çarpmaktadır. Bunlardan ilki kısaca YEG olarak adlandırılan “Yerel Eylem Grupları”dır. Bu gruplar, kırsal alanda yaşayan yerel kamu kurumu temsilcileri (Kaymakamlıklar, Belediyeler, İlçe Tarım müdürlükleri vb.), çiftçiler, kırsal ekonomik aktörler, kadın ve gençlik dernekleri (STK’lar )ve Meslek odaları (Ziraat odaları, Ticaret odaları vb. ) gibi paydaşlardan oluşan dernek statüsünü taşıyan gruplardır. Bir diğer kavram ise kısaca YKS olarak adlandırılan “Yerel Kalkınma Stratejisi”dir. Yerel Kalkınma
Stratejisi (YKS), Yerel Eylem Gruplarının (YEG) belirli bir coğrafi alan için bölgenin önceliklerini dikkate alarak çok sektörlü LEADER yaklaşımı kuralları çerçevesinde hazırladıkları bir kalkınma belgesidir. “Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması LEADER
Yaklaşımı Tedbiri” ile Yerel Eylem Grupları (YEG) tarafından geliştirilen tabandan tavana yerel kalkınma stratejilerinin uygulanması, böylelikle iyi tanımlanmış alt bölgesel kırsal alanlara özgü bir kırsal kalkınmanın sağlanması amaçlanmaktadır. (Ayrıntılı bilgi için bkz.
TKDK resmi web sitesi)
14. Faydalanıcılara sağlanacak olan mali desteğin kaynağını ise, Avrupa Birliği (AB) ve
Türkiye Cumhuriyeti eş-finansmanından oluşan IPARD Program fonu oluşturmaktadır. AB tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan, Katılım Öncesi
Yardım Aracı’nın (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA) kırsal kalkınma bileşeni (Rural Development Component) olan IPARD fonu aracılığı ile sağlanan destek “kamu katkısı” olarak adlandırılmakta olup, destek oranının %90’ı AB katkısı, %10’u T.C. katkısı olarak gerçekleşmektedir. Kamu katkısı, program çerçevesinde gerçekleşmiş taahhütler için geri ödemesiz olarak kullandırılmaktadır. (Ayrıntılı bilgi için bkz. TKDK resmi web sitesi)
15. IPARD II Programı “Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı
Tedbiri” kapsamında Yerel Kalkınma Stratejilerinin (YKS) uygulanmasını amaçlayan Yerel
Eylem Gruplarının (YEG) destek başvurularına ilişkin kurallara TKDK’nın web sayfasından duyurulan “Başvuru Çağrı Rehberi”nde yer verilmiştir. Başvuru paketinde sunulan bilgilerin tam olup olmadığı, başvuru sahibi ve beyan edilen bilgilerin ve belgelerin bu program kapsamındaki uygunluğu da “uygunluk kontrol listesi” çerçevesinde kontrol edilmektedir.
16. 7. Çağrı dönemine ait Başvuru Çağrı Rehberi incelendiğinde, “Başvuramayacak Olanlar” başlıklı 2.4 Bölümü’nde diğer tüm koşullar sağlansa dahi başvuru sahibinin destek almak amacıyla başvuruda bulunamayacağı durumlar tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiştir. Buna göre, “Hırsızlık, kaçakçılık, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, sahtecilik, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, zimmet, irtikap veya rüşvet suçlarından adli sicil veya adli sicil arşiv kaydı olanlar”ın TKDK’ya YKS başvurusunda bulunamayacakları kural olarak belirlenmiştir. Rehberde bu yönden yapılacak incelemelerde kontrollerin, YEG yönetim kurulu üyeleri ile temsil ve ilzama yetkili kişiler üzerinden yapılacağı hususu da ayrıca belirtilmiştir. Başvuru Çağrı Rehberi’nin “8.3 Başvuruların Reddedilmesi” başlığı altında başvurunun reddedilmesine ilişkin olası nedenler tahdidi olmaksızın listelenmiş olup, başvuru çağrı rehberinde belirtilen koşulların karşılanmaması ve YEG’in gerekli şartları taşımaması ret sebepleri arasında sayılmıştır.
17. 1111 no.lu Uygunluk Kontrol Listesi 202 Tedbiri incelendiğinde, “A. Genel Uygunluk
Kontrolü” ve “B. LEADER için Uygunluk Kontrolleri” olmak üzere iki alt başlık altında inceleme yapıldığı, söz konusu incelemelerde başvuru paketinde sunulan bilgilerin tam olup olmadığının ve beyan edilen bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ADNKS (Adrese
Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi), Adli Sicil Sorgulama Veritabanı, Sosyal Güvenlik Kurumu
Veritabanı, Vergi Borcu ve İşletme Ortaklık Yapısı Sorgulama Veritabanı ve TÜİK Veritabanı gibi çeşitli ulusal veritabanları ile TKDK Başvuru Sahibi- Faydalanıcı Veritabanı, TKDK
Borçlu Listesi Veritabanı ve TKDK Kara Liste Veritabanı gibi kurumsal veritabanları üzerinden kontrol edildiği görülmektedir.
18. Yukarıda yer verilen ilgili düzenlemeler ve dosyası kapsamında mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde somut şikayet başvurusu incelendiğinde, Eğil Nebiler YEG’e ait projenin,
17.12.2019 tarihinde Diyarbakır İl Koordinatörlüğüne teslim edildiği, söz konusu projenin
belirlenen prosedürler çerçevesinde uygun olup olmadığına ilişkin olarak 1111 no.lu formun 9.
Sorusuna (Yönetim Kurulu üyeleri ile temsil ve ilzama yetkili kişi başvuru için uygun olmayan bir suçtan mahkûm olmama kriterini karşılıyor mu?) göre ilgili kişilerin Adli Sicil
Sorgulamasının yapıldığı; Dernek Yönetim Kurulu üyesi ‘nin resmi belgede sahtecilik suçundan adli sicil kaydı olduğunun tespit edilmesi üzerine projenin reddedildiği; söz konusu suçun 7. Çağrı dönemine ait Başvuru Çağrı Rehberinin “Başvuramayacak Olanlar” başlıklı 2.4 Bölümü’nde belirtilen başvuruya engel suçlar arasında yer aldığı; öte yandan
Rehberin “8.3 Başvuruların Reddedilmesi” başlığı altında başvurunun reddedilmesine ilişkin nedenler arasında başvuru çağrı rehberinde belirtilen koşulların karşılanmaması ve YEG’in gerekli şartları taşımamasının ret sebepleri arasında sayıldığı hususları gözetildiğinde, idarenin proje başvurusunu ret işleminin hukuka aykırı olmadığı tespit edilmiştir.
19. Öte yandan, başvuranın Dernek Yönetim Kurulu üyesi söz konusu şahsın aynı zamanda muhtarlık görevinde bulunduğu ifadesine ilişkin olarak yapılan incelemede, Dernek Yönetim
Kurulu üyesi ‘nin 30.03.2014-31.03.2019 tarihleri arasında muhtarlık yaptığı, buna karşın Projenin İl Koordinatörlüğü’ne 17.12.2019 tarihinde teslim edildiği, dolayısıyla söz konusu üyenin o tarihlerde muhtarlık görevine devam etmediği; LEADER tedbiri kapsamında
Potansiyel YEG’lere dernek kurmaları ve stratejilerini hazırlamaları için “dört aylık” bir çağrı ön duyuru süresinin tanındığı, çağrı ön duyuru süresi tamamlandıktan sonra TKDK tarafından
12.09.2019 tarihinde çağrıya çıkıldığı, bu çağrı ile TKDK internet sitesinde ve yazılı
dokümanlar ile potansiyel başvuru sahiplerine gereken bütün bilgilerin sunulduğu ve koşulları karşılamaları yönünden gerekli çalışmaları yapmaları için “üç aylık” bir sürenin daha verildiği, söz konusu sürelerin YEG’lerin proje ve mali destek yeterliliği anlamında kendi iç kontrollerini yapmaları için yeterli ve makul olduğunun değerlendirildiği; TKDK’nın ise ulusal veritabanları üzerinden sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğunu teyit etmesinin kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından zorunlu olduğu; gerek TKDK resmi web sayfasında yer alan “sıkça sorulan sorular” başlığı altındaki soru cevapların incelenmesinden gerekse de başvuru çağrı ilanının incelenmesinden, bir başvuru çağrı döneminde aynı tüzel kişilik veya aynı gerçek kişi adına birden fazla proje başvurusunda bulunulamayacağının, başvuru paketlerinin teslimi için öngörülen son tarih ve saatten yapılacak başvuruların değerlendirmeye alınmayacağının düzenleme altına alındığı; hususları gözetildiğinde Dernek yönetim Kurulu üyesinin ilgili YEG ile bağlantısı kesildikten sonra yapılan yeni başvurunun da kabulünün mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazıları incelendiğinde, “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “bilgi edinme hakkı”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun olduğu öte yandan, şikâyete konu işleminin de
“kanunilik” ilkesini karşıladığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara Mahkemelerinde dava yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın, başvurana, Tarım ve Orman Bakanlığı’na ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Kurumu’na tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi